I SA/Op 275/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. L., K. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2021 r. wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z 29 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 3235 ze zm.; dalej: ppsa) odrzucił skargę B. L. i K. L. (dalej też określanych jako: skarżący, strona) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2021 r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. Z akt sprawy wynikało bowiem, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącym 12 kwietnia 2021 r., zaś skargę nadano w urzędzie pocztowym 14 maja 2021 r., tj. z uchybieniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ppsa. W złożonym na to orzeczenie zażaleniu skarżący wnieśli o jego uchylenie. Ponadto z ostrożności procesowej, skarżący złożyli także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Motywując zażalenie wskazali, że zaskarżona decyzja została odebrana przez osobę nieupoważnioną (synową skarżącej), która przekazała błędną informację o dacie doręczenia decyzji. Skarżący nie mieli zatem świadomości o uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Ponadto, decyzję dostarczono na adres, pod którym skarżący prowadzą działalność gospodarczą (handlową), w czasie gdy placówki tego rodzaju były zamknięte w związku z pandemią. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 września 2021 r., I GZ 278/21 zażalenie oddalił. Sąd kasacyjny przesądził, że decyzja ZUS została prawidłowo doręczona skarżącym 12 kwietnia 2021 r., wobec czego nadanie skargi 14 maja 2021 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Według NSA, argument skarżących, że od 20 marca do 4 maja 2021 r. placówki handlowe były zamknięte w związku z pandemią, nie może podważać prawidłowości doręczenia na dotychczasowy adres, skoro strona nie wskazała innego adresu, pod którym należy doręczać jej przesyłki. Z kolei ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że w dniu 12 kwietnia 2021 r. została ona odebrana przez kierownika – J. L. Wobec tego nie sposób uwzględnić także tego argumentu skarżących, że przesyłkę odebrała osoba nieuprawniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej jako: [ppsa] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ppsa). Z kolei jak stanowi art. 88 ppsa, spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Sąd stwierdza, że zostały zachowane ww. warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z oświadczenia skarżących, o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedzieli się z otrzymanego 5 lipca 2021 r. postanowienia o odrzuceniu jego skargi. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został nadany w urzędzie pocztowym 12 lipca 2021 r., a zatem z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Skarżący złożyli również skargę, co oznacza, że dokonali uchybionej czynności. Oceniając natomiast sam wniosek o przywrócenie terminu pod kątem uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi podkreślić należy, że kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 87 § 2 ppsa, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149, por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 229/12). O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Ma to miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony, jak i nietypowe zdarzenia dotykające strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi z uwagi na różnorodność sytuacji życiowych zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony o terminie lub trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. W niniejszej sprawie wskazaną przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi było mylne przekonanie skarżących, że przesyłka zawierająca skarżoną decyzję została doręczona 15 kwietnia 2021 r. Jak stanowi przepis art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z kolei w myśl art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. O zachowaniu określonego w powołanym wyżej przepisie trzydziestodniowego terminu decyduje więc data nadania skargi do sądu za pośrednictwem właściwego organu administracji. Przy czym, zgodnie z art. 53 § 4 ppsa, termin ten uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja zawierała szczegółowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do wniesienia od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zawarty w aktach dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru potwierdza, że przesyłka, skierowana na adres salonu handlowego skarżących, została odebrana 12 kwietnia 2021 r. przez J. L., wobec czego trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął swój bieg 13 kwietnia 2021 r., a zakończył 12 maja 2021 r.(środa). Tym samym nadanie przez skarżących skargi 14 maja 2021 r. nastąpiło z oczywistym uchybieniem 30 - dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ppsa do dokonania tej czynności. Odnosząc się w tym miejscu do argumentów wniosku, podważających skuteczność doręczenia skarżonej decyzji, wskazać należy, że okoliczności towarzyszące otrzymaniu spornej korespondencji zostały już poddane ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 24 września 2021 r., I GZ 278/21 oddalił zażalenie skarżących na postanowienie tut. Sądu z 29 czerwca 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, przesądzając, że brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji organu rentowego. Dodatkowo jedynie – w odniesieniu do twierdzeń skarżących, że przesyłka została odebrana przez osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji - można wskazać, że zgodnie z ugruntowanymi w orzecznictwie poglądami, podzielanymi w pełni przez tut Sąd, obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, by w jego siedzibie dokonywała tego osoba upoważniona. Listonosz nie ma obowiązku legitymowania osoby, której doręcza pismo przeznaczone dla osoby prowadzącej profesjonalnie działalność gospodarczą. Wystarczy, że na uprawnienie danej osoby do odbioru korespondencji wskazują okoliczności towarzyszące doręczeniu, w tym m.in. podpisanie dowodu doręczenia. Istnieje bowiem domniemanie, że osoba, która jest obecna w lokalu czy siedzibie przedsiębiorcy i podejmuje czynności, w tym podejmuje się odbioru korespondencji jest osobą do tego upoważnioną, choćby upoważnienie to nie wynikało ze stosunku pracy czy innego stosunku wiążącego tę osobę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z 22 stycznia 2013r. sygn. akt: I GZ 1/13). Rozpatrując z kolei podnoszoną przez skarżących okoliczność błędnego przekonania o terminie otrzymania przez J. L. decyzji organu rentowego, Sąd stwierdza, że nie stanowi ona wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku. W ocenie Sądu, skarżący kierując się zwykłą zapobiegliwością mogli i powinni zweryfikować informację na temat daty doręczenia przesyłki w ogólnodostępnym elektronicznym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej (www.emonitoring.poczta-polska.pl) albo we właściwej placówce pocztowej, czy chociażby w organie rentowym. Brak takich działań oznacza, że skarżący nie dołożyli wymaganej staranności w dbałości o własne interesy w związku z zainicjowanym postępowaniem sądowym, a z kolei dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa uniemożliwia przywrócenie terminu. W związku z tym, nawet jeśli strona skarżąca otrzymała od J. L. (synowej skarżącej) informację, że decyzję doręczono jej z dniem 15 kwietnia 2021 r., nie można uznać, aby doznała przez to nieprzezwyciężalnej przeszkody w terminowym wniesieniu skargi. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.