I SA/Op 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 11 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług wskutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. W. Z. (dalej skarżący) zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 11 czerwca 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Uzasadniając wniosek wskazał, iż w okresie od lutego 2009 r. do października 2010 r. był osobą bezrobotną, po czym, po roku pracy z wynagrodzeniem netto 800 zł, znów stracił pracę i dopiero od lipca 2012 r. udało mu się podjąć zatrudnienie na umowę o pracę. Oświadczył, iż przez ostatnie cztery lata jego dochody były minimalne i pozwalały jedynie na egzystencję z miesiąca na miesiąc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - /dalej jako p.p.s.a./, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd ten może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a przesłankami uzasadniającymi zastosowanie w sprawie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej NSA www.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Z tego względu, rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd uwzględnił przedłożone dokumenty źródłowe i okoliczności podniesione w ramach wpadkowego postępowania dotyczącego przyznania stronie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż w gospodarstwie domowym pozostaje wspólnie z żoną i córką odbywającą naukę na wyższej uczelni, że nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych rzeczy, które mógłby spieniężyć, że cała rodzina ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości 2.800 zł (zakup żywności – 800 zł, koszty studiów córki – 800 zł, gaz – 100 zł, energia elektryczna – 150 zł, ogrzewanie – 150 zł, woda i kanalizacja – 40 zł, usługi telekomunikacyjne – 160 zł, obsługa kredytów – 400 zł, koszty eksploatacji samochodu – 150 zł, zakup lekarstw – 100 zł), oraz że miesięczne dochody rodziny stanowią kwotę 3.600 zł (brutto); z czego dochody skarżącego ze stosunku pracy – 1.500 zł, zaś jego żony również ze stosunku pracy – 2.100 zł. Nadto na skarżącym ciąży obowiązek spłaty wierzytelności opiewającej na kwotę 21.279,28 zł objętej ugodą z wierzycielem. Oceniając sytuację majątkową skarżącego, w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji Sąd miał przy tym na uwadze, iż oprócz zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, na skarżącym ciążą także zobowiązania podatkowe wynikające z kolejnych dwóch zaskarżonych do tut. Sądu (sygn. akt I SA/Op: 277/12 i 278/12) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu orzekających o odpowiedzialności skarżącego za zaległości "P" spółka z o.o. w G., a łączna kwota zobowiązań z tego tytułu wynosi ok. 30.468 zł. Dokonując analizy przedstawionych we wniosku okoliczności Sąd doszedł do wniosku, iż wykazana przez skarżącego trudna sytuacja materialna w połączeniu z niewspółmierną do dochodów jego rodziny wysokością zobowiązań podatkowych, pozwala uznać, iż została wypełniona dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a. Aktualna kondycja finansowa rodziny skarżącego nie pozwala na wygenerowanie środków umożliwiających jednorazowe wykonanie zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji przymusowe wykonanie zaskarżonych decyzji może doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia i narazić na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego. Egzekucja spornych zaległości może doprowadzić do pozbawienia środków na pokrycie kosztów utrzymania córki pobierającej naukę na wyższej uczelni w W., pozbawiając ją szansy na kontynuowanie nauki, co mogłoby wywołać negatywne konsekwencje nie tylko bezpośrednio dla niej, ale i całej rodziny. Ponadto egzekucja tych zobowiązań mogłaby wyrządzić skarżącemu poważną szkodę, gdyż w takim przypadku zagrożona byłaby spłata wierzytelności objętej ugodą z wierzycielem, co wiąże się z wypowiedzeniem ugody i postawieniem całego zadłużenia w stan natychmiastowej wymagalności. Końcowo Sąd stwierdza, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.