I SA/Op 280/21

WyrokWSA w Opolu2022-01-12

Skład orzekający: Marzena Łozowska, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy płatnikowi składek, który zmienił kod PKD przeważającej działalności gospodarczej przed okresem, za który wnioskuje o zwolnienie z opłacania składek (COVID-19), przysługuje zwolnienie, jeśli przychód z działalności o nowym kodzie PKD w okresie referencyjnym był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z działalności o poprzednim kodzie PKD?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu ZUS za prawidłowe. Zwolnienie z opłacania składek na podstawie przepisów o COVID-19 przysługuje, jeśli płatnik prowadził działalność oznaczoną konkretnym kodem PKD jako przeważającą na dzień 30 listopada 2020 r. i przychód z tej działalności w okresie referencyjnym był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu z tej samej działalności w analogicznym okresie roku poprzedniego. Zmiana kodu PKD w trakcie roku uniemożliwia porównanie przychodów z działalności ściśle sklasyfikowanej w ramach jednego kodu.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., powołując się na spadek przychodów związany z COVID-19 i podając jako przeważającą działalność kod PKD 49.32.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, wskazując, że kod PKD 49.32.Z został zmieniony w marcu 2020 r., a w okresach porównawczych (grudzień 2019 r., styczeń 2020 r.) skarżący prowadził działalność pod innym kodem PKD (49.39.Z), co uniemożliwia porównanie przychodów z tej samej działalności. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. (dalej też określany jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (dalej też: "Zakład", "organ", ZUS") z [...] którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] odmawiającą stronie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Jak wynikało z akt sprawy, skarżący w dniu 11.02.2021 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność w branżach określonych w rozporządzeniu (RDZ-B7). Jako przeważającą działalność wg PKD skarżący podał 49.32.Z (na dzień 30.11.2020 r.). Dostrzegł, że przychód uzyskany w miesiącach kalendarzowych, za który składa wniosek jest niższy o co najmniej 40% w odniesieniu do analogicznych miesięcy roku poprzedniego. Decyzją z [...]. Zakład na podstawie art. 31 zq ust. 7, art. 31 zy ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz.1842, ze. zm. – dalej jako: ustawa COVID-19) w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152) oraz w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 – dalej jako: usus), odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu w/w składek. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść § 10 ust. 1 cytowanego na wstępie rozporządzenia, zgodnie z którym płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 listopada 2020 r. działalność gospodarczą oznaczoną wg Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt. 1 ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z 2 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. W ocenie organu podany we wniosku z 11 lutego 2021 r. kod nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. W związku z powyższym wnioskodawcy nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołaną na wstępie decyzją z [...] ZUS utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stronie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. Organ stwierdził, że podany we wniosku z 11 lutego 2021 r. kod PKD 49.32.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Zmiana kodu PKD 49.32.Z. została dokonana 19 marca 2020 r., zatem brak jest możliwości porównania przychodu z działalności oznaczonego kodem PKD 49.32.Z do poprzedniego roku, ponieważ w grudniu 2019 r. i w styczniu 2020 r. wnioskodawca prowadził działalność pod przeważającym kodem 49.39.Z. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podtrzymując stanowisko, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 10 rozporządzenia w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności CPKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Działalność skarżącego (49.32.Z) została sklasyfikowana w kodach podanych przez ustawodawcę, więc w jego ocenie przysługuje mu prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za wskazany we wniosku okres. Jak podniósł skarżący, ZUS podkreślił, że okresem porównywania był rok 2019 grudzień i styczeń 2020 r. i wnioskodawca miał wtedy kod PKD 49.39.Z. Zdaniem strony z powyższego wynika, że i tak należałaby mu się pomoc od państwa, bo i tak spełniał wymagany kod PKD. Ustawa wyraźnie określa że kod PKD musi się zgadzać na dzień 30 września 2020 r. W powołanym akcie prawnym nie wskazano, że: "Jak porównujesz grudzień 2019 r. to musi być kod zgodny z rokiem 2019". W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: ppsa, zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.) dalej ustawa COVID-19 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z 2021 r., poz. 152). Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Na podstawie § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. W rozpoznawanej sprawie ZUS zakwestionował prawo skarżącego do zwolnienia z opłacania składek, ponieważ uznał, że podany we wniosku z 11 lutego 2021 r. kod PKD 49.32.Z nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Zmiana kodu PKD 49.32.Z została dokonana 19 marca 2020 r., zatem brak jest możliwości porównania przychodu z działalności oznaczonego kodem PKD 49.32.Z do poprzedniego roku, ponieważ w grudniu 2019 r. i w styczniu 2020 r. wnioskodawca prowadził działalność pod przeważającym kodem 49.39.Z. W ocenie Sądu stanowisko ZUS należało ocenić jako prawidłowe. Zauważyć bowiem trzeba, że wskazana przez skarżącego działalności według kodu PKD 49.32.Z uprawniała do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., w wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te miesiące, jeżeli wnioskodawca na dzień 30 listopada 2020 r., prowadził działalność oznaczoną kodem PKD 49.32.Z jako rodzaj przeważającej działalności i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w styczniu 2021 r. i grudniu 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w styczniu 2020 r. i grudniu 2019 r. Zmiana kodu przeważającej działalności na PKD 49.32.Z dokonana 19 marca 2020 r. nie daje możliwości porównania osiągniętego przychodu w ramach klasyfikowanej ściśle działalności (PKD 49.32.Z) w styczniu 2021 r. ze styczniem 2020 r. oraz w grudniu 2020 r. z grudniem 2019 r., gdyż jak prawidłowo zauważył organ, strona w styczniu 2020 r. i w grudniu 2019 r. prowadziła działalność pod przeważającym kodem 49.39.Z. W tej sytuacji nie można udokumentować spadku przychodu z tego tytułu. Dodać należy, że skarżący w złożonym do organu wniosku sam podał kod PKD przeważającej działalności określając go na kod PKD 49.32.Z i wskazał referencyjne miesiące, nie twierdził też, że podany kod PKD jest nieprawidłowy. Zatem podnoszony przez stronę argument, że okresem porównywania był rok 2019 grudzień i styczeń 2020 r. i wnioskodawca miał wtedy kod PKD 49.39.Z, a zatem z powyższego wynika, że i tak należałaby mu się pomoc od państwa, bo i tak spełniał wymagany kod PKD, nie mógł mieć w sprawie znaczenia. Nie była to bowiem przeważająca działalność określona kodem PKD 49.32.Z, a tylko taka działalność ściśle sklasyfikowana w ramach jednego kodu działalności przeważającej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 listopada 2020 r. mogła mieć znaczenie w sprawie. Wykładnia językowa i posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "z tej działalności" wskazuje na wyłączną interpretację działalności sklasyfikowanej w ramach jednego kodu działalności przeważającej prowadzonej przez płatnika – w tym przypadku w ramach kodu PKD 49.32.Z (zob. wyrok NSA z 5 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 720/21 publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a skarga jako niezasadna podlegała w myśl art. 151 ppsa oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło