I SA/Op 295/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kontroli oświadczenia majątkowego postanawia : odrzucić skargę Skargą z dnia 4 sierpnia 2007r. Pani E. D. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. nr [...], wydany w ramach przeprowadzonej kontroli jej oświadczenia majątkowego. W ramach wywiedzionej skargi pełnomocnik skarżącej wnosił o dokonanie oceny naruszenia interesu prawnego i legalności prowadzonego postępowania Kontrolnego wobec skarżącej oraz sprostowania zapisów zawartych w zaskarżonym wyniku kontroli obejmujących następujące zagadnienia: 1) daty wszczęcia postępowania kontrolnego, 2) bezzasadnego obowiązkowego wezwania strony (lub pełnomocnika) do osobistego stawienia w siedzibie organu kontroli w celu złożenia wyjaśnień oraz poniesionych przez wezwanego z tego tytułu kosztów, 3) utrudnień i nakładania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. warunków wykraczających poza przepisy powszechnie obowiązujące do uzyskania przez stronę odpisów z akt w toku postępowania, 4) ocen Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. na zarzuty (skargi) dotyczące naruszenia przez inspektora prowadzącego postępowanie praw strony i pełnomocnika, 5) nieskutecznego nadzoru ze strony Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. nad prowadzonym postępowaniem, 6) wykreślenia w wyniku kontroli zapisów dotyczących: • terminu złożenia oświadczenia majątkowego, • nie podania w oświadczeniu nabytego wspólnie z mężem garażu i gruntu, 7) uzupełnienia lub zmian w wyniku kontroli zapisów dotyczących: • podania informacji, że dochody ze stosunku pracy stanowią kwotę do opodatkowania i bez składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, • podania informacji, że nie było możliwe podanie kwoty z tytułu umowy zlecenia w faktycznie uzyskanej wysokości lecz w kwocie przybliżonej, • zmiany w zakresie wysokości posiadanych papierów wartościowych zgromadzonych w Funduszu Stabilnego Wzrostu (tj. 781,90 zł stanowiących 50% jednostek uczestnictwa), • wysokości zgromadzonych środków pieniężnych, 8) naprawienia szkody związanej z doręczeniem wyniku kontroli organowi nieuprawnionemu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej odniósł się szczegółowo do każdego z powyższych zarzutów, wskazując na istniejące w jego ocenie naruszenia i uchybienia organu kontroli skarbowej, jak również przedstawiając motywację przemawiającą za zasadnością sprostowania poszczególnych zapisów zawartych w zaskarżonym wyniku kontroli. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. wnosił o oddalenia skargi, wskazując na bezzasadność poszczególnych jej zarzutów oraz zgłoszonych przez skarżącą żądań zmiany poszczególnych zapisów sporządzonego wyniku kontroli z badania jej oświadczenia majątkowego według stanu na dzień 31 sierpnia 2005r. złożonego w Urzędzie Miejskim w W. w dniu 14 września 2005r. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Wojewódzki zaważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą między innymi orzekanie w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Poddane kontroli sądu administracyjnego akty i czynności, o których mowa w przepisię art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., dotyczą takich działań organów, które nie mają wprawdzie charakteru decyzji czy postanowienia, jednakże podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, dotyczą sprawy indywidualnej określonych podmiotów. Niewątpliwie taki charakter aktów organów administracji publicznej będą miały sporządzane przez organy kontroli skarbowej "wyniki kontroli", z jednoczesnym jednakże zastrzeżeniem, iż z takiego wyniku kontroli muszą wynikać dla strony określone uprawnienia lub obowiązki, znajdujące umocowanie w obowiązujących przepisach prawa. Musi więc istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku. Zatem akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. ( por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20.09.2006r., sygn.akt II SA/Ol 456/06, LEX nr 193384). Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest sporządzony przez organ kontroli skarbowej wynik kontroli z przeprowadzonego badania oświadczenia o stanie majątkowym o którym mowa w art. 24h ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 1991r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z ust 7-11 powyższego przepisu, analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonuje również urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie majątkowe, równocześnie uwzględniając w jej ramach zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) małżonka osoby składającej oświadczenie. Nadto podmiot dokonujący analizy, jest uprawniony do porównania treści analizowanego oświadczenia majątkowego oraz załączonej kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) z treścią uprzednio złożonych oświadczeń majątkowych oraz z dołączonymi do nich kopiami zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT). Natomiast w przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do dyrektora urzędu kontroli skarbowej, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie, z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego. Do postępowania w sprawie kontroli oświadczenia majątkowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 70, poz. 816, Nr 104, poz. 1103 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 14, poz. 143, Nr 81, poz. 877 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 141, poz. 1178 i Nr 153, poz. 1271) dotyczące kontroli oświadczeń majątkowych osób zatrudnionych lub pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Przechodząc zaś na grunt przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej regulujących tryb i zasady postępowania kontrolnego oświadczeń majątkowych, w myśl art. 14a ustawy, na żądanie organu kontroli skarbowej podmiot uprawniony, na podstawie odrębnych przepisów, do odebrania oświadczenia o stanie majątkowym jest obowiązany przekazać temu organowi poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię tego oświadczenia - w terminie 14 dni od dnia otrzymania żądania. W postępowaniu w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 14, a zatem do kontroli oświadczeń o stanie majątkowym, nie stosuje się art. 284 § 2, art. 284a, art. 288a ustawy - Ordynacja podatkowa oraz art. 27 ust. 1 pkt 7. W postępowaniu tym stosuje się natomiast, odpowiednio art. 285a, z zastrzeżeniem ust. 4, oraz art. 288 ustawy - Ordynacja podatkowa, również w zakresie kontroli oświadczeń osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Po zakończeniu czynności kontrolnych organ kontroli skarbowej, zgodnie z art. 24 ust 1 pkt 2 lit b ustawy o kontroli skarbowej, wydaje wynik kontroli, gdy ustalenia dotyczą nieprawidłowości innych niż wymienione w pkt 1, w szczególności w zakresie oświadczeń o stanie majątkowym, gdy nieprawidłowości nie stwierdzono albo gdy ustalenia dotyczą należności celnych. W odróżnieniu jednakże od ogólnych zasad przewidzianych w art.27 w zakresie, co winien zawierać wynik kontroli, odnośnie kontroli oświadczeń o stanie majątkowym, organ kontroli skarbowej nie zawiera końcowych rozstrzygnięć ani ewentualnego terminu usunięcia nieprawidłowości wskazanych przez organ kontroli skarbowej. Omawiany wynik kontroli, objęty skargą strony, ograniczał się do ustalenia stanu faktycznego i wykazania stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, natomiast nie nakładał na stronę skarżącą żadnych obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustalenia kontrolne wskazują na nieprawidłowości występujące w zakresie złożonego przez skarżącą oświadczenia o jej stanie majątkowym, na konkretną datę. Nie jest on natomiast nakierowany na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec skarżącej, a wynikających bezpośrednio z jego treści. Oczywiście pośrednio poczynione ustalenia w kontrolnym postępowaniu skarbowym mogą się przełożyć w konkretne ustalenia w obrębie praw lub obowiązków kontrolowanego, jednakże na gruncie odrębnych samodzielnych postępowań. W takiej zaś sytuacji ustalenia kontrolne zawarte w wyniku kontroli skarbowej, stanowić mogą jedynie materiał dowodowy w odrębnym postępowaniu, jakie ewentualnie zostanie wszczęte przez właściwe organy. To w ramach tego przyszłego postępowania dowód ten będzie podlegał ocenie przez właściwe organy, a osoba kontrolowana będzie miała możliwość podważenia ustaleń zawartych w wyniku kontroli. Ostateczne rozstrzygnięcie, jakie zapadnie w tym postępowaniu, będzie zaś podlegało dalszej kontroli zgodnie z regułami w nim obowiązującymi ( por. wyrok NSA z dnia 17.01.2007r., sygn.akt II GSK 202/05, LEX 202624). W niniejszej sprawie, ewentualną konsekwencją poczynionych w postępowaniu kontrolnym ustaleń, co do nieprawidłowości występujących w złożonym przez skarżącą oświadczenia o jej stanie majątkowym, było złożenie przez organy skarbowe zawiadomienia do organów ścigania o popełnieniu przez skarżącą przestępstwa. Zgodnie bowiem z w art. 24l ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 1991r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu majątkowym, oświadczeniach, o których mowa w art. 24j ust. 1, albo informacji, o której mowa w art. 24j ust. 2, powoduje odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Konsekwencją prawną dla osoby kontrolowanej w zakresie poczynionych przez organy kontroli skarbowej ustaleń faktycznych co do prawdziwości złożonego oświadczenia o stanie majątkowym zawartych w sporządzonym wyniku kontroli , jest ewentualna odpowiedzialność karna, w ramach odrębnego postępowania karnego przed właściwymi organami ścigania. To prokurator, analizując ustalenia poczynione przez organy kontroli skarbowej w zakresie wskazywanych przez nie nieprawidłowości w zakwestionowanym oświadczenia o stanie majątkowym, podejmuje decyzję o wszczęciu lub odmowie wszczęcia ( co miało zresztą miejsce w niniejszej sprawie) postępowania przygotowawczego. Końcowo zaś ocena tychże ustaleń, o ile zostanie sprawa skierowana przez oskarżyciela publicznego na drogę sądową, zawsze należeć będzie do sądu. W tym wypadku do sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego, gdyż sprawy karne nie należą do jego właściwości kompetencyjnej. Odmawiając wszczęcia postępowania karnego wobec skarżącej, prokurator jednocześnie dokonał oceny merytorycznej kwestionowanego wyniku kontroli w zakresie zawartych w nim ustaleń faktycznych. De facto zatem, to właśnie on, a nie sąd administracyjny jak chce strona ( możliwe iż na skutek błędnego pouczenia jej przez sam organ kontroli skarbowej), był właściwy kompetencyjnie do oceny zasadności poczynionych ustaleń kontrolnych. Dlatego też właśnie jego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego wobec skarżącej, można by uznać pośrednio za merytoryczne rozstrzygnięcie zasadności lub bezzasadności zarzutów strony, sformułowanych w jej obecnej skardze do Sądu, a kwestionujących treść przedmiotowego wyniku kontroli. Konkludując powyższe należy stwierdzić, iż wynik kontroli skarbowej o którym mowa w art. 24 ust 1 pkt 2 lit b ustawy o kontroli skarbowej ( teks jedn. Z 2004r. Dz. U. NR 8 poz.65 z późn. zm.) w przedmiocie oświadczeń o stanie majątkowym nie podlega kontroli sądu administracyjnego w zakresie aktów i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Jeżeli zaś sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd jest obowiązany skargę odrzucić. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.