I SA/Op 301/18
WyrokWSA w Opolu2019-01-09
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Anna Wójcik, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca łączną wysokość zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości, wydana na jednego ze współwłaścicieli, jest zgodna z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku rolnym, a także z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości wobec prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Decyzja o łącznym zobowiązaniu pieniężnym, wydana na jednego ze współwłaścicieli, jest zgodna z przepisami, ponieważ zasada odpowiedzialności solidarnej oznacza, że zapłata przez jednego zwalnia pozostałych, a wystawienie decyzji na jednego ze współwłaścicieli jest uprawnieniem organu. Zarzut naruszenia Konstytucji RP, w tym zasady równości, został uznany za niezasadny, gdyż zwolnienie z opodatkowania budynków gospodarczych dotyczy działalności rolniczej, a nie konkretnej grupy podatników, a ustawodawca ma prawo wprowadzać zróżnicowania prawne.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Łambinowice ustalającą łączną wysokość zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i od nieruchomości za 2018 r. Skarżący zarzucił niezgodność przepisów z Konstytucją RP, w tym z art. 32, podnosząc, że emeryci są obciążani opłatami za budynki gospodarcze, podczas gdy rolnicy są z nich zwalniani. Spór dotyczył prawidłowości ustalenia stanu faktycznego (współwłasność gruntów i budynków) oraz zastosowania przepisów dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego i zwolnień podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi S. R. (dalej: skarżący, strona, podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej SKO lub Kolegium) z dnia 28 czerwca 2018 r., wydana na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. - dalej wskazywana jako "O.p."), którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy Łambinowice z dnia 2 marca 2018 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., w wysokości 1.719 zł.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego (wszczętego postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r.) Wójt Gminy Łambinowice wydał w dniu 2 marca 2018 r. decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, skierowaną do zobowiązanych solidarnie S. R. i J. B., mocą której ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie 1.719 zł, na co złożyło się zobowiązanie w podatku rolnym - 16 zł i w podatku od nieruchomości - 1.703 zł. Przedmiotem opodatkowania organ objął: w podatku rolnym 0,0609 ha powierzchni gruntów ornych, a w podatku od nieruchomości: budynek mieszkalny o pow. 169,48 m2, budynki pozostałe o pow. 211,95 m2 i grunty pozostałe o pow. 1,085 m2. Podstawą ustaleń organu w tym zakresie były dokumenty w postaci: wypisów z rejestru gruntów i budynków, protokołu kontroli z dnia 21 listopada 2013 r. wraz z załącznikiem, umowy darowizny i sprzedaży odrębnych od gruntu zabudowań mieszkalno-gospodarczych, położonych w [...], zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 11 sierpnia 1975 r. rep. [...] (mocą której S. R. oraz J. i M. małżonkowie B., stali się współwłaścicielami po ½ tych nieruchomości), decyzji Starosty [...] z dnia 29 czerwca 2007 r. o przyznaniu nieodpłatnie na własność J. i M. B. oraz S. R. po ½ niewydzielonej części działek gruntu (nr a i b) pod w/w obiektami.
O tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając, że rozstrzygnięcie zostało oparte na przepisach ustaw sprzecznych z Konstytucją RP, w tym z jej art. 4 i art. 32. Podniósł, że rolników zwalnia się z opłat za budynki gospodarcze, podczas gdy emeryci zobowiązani są do ponoszenia opłat, mimo że ich dochodem jest tylko skromna emerytura.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło brzmienie i dokonało analizy treści przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wskazało m.in. na przepisy art. 2, art. 3 ust. 1 i 4, art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm. - dalej w skrócie: u.p.o.l.) oraz art. 1, art. 3 ust. 5 i ust. 6c, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 - dalej jako: u.p.r.). Wyjaśniło, że jeśli grunty lub obiekty budowlane stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust 5 u.p.r. i art. 3 ust 4 u.p.o.l.). W takim przypadku, stosownie do treści przepisów art. 92 § 2 O.p. i art. 6c u.p.r., łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania, stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych, ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli. Innymi słowy, wystarczy doręczyć decyzję (nakaz płatniczy) osobie, na którą akt ten jest wystawiany. Przy czym w praktyce nakazy wystawiane są jednak na wszystkich współwłaścicieli i każdemu z nich są doręczane - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - i zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak jest podstaw prawnych do kwestionowania takiego sposobu doręczenia nakazu płatniczego, skoro zasadę wyrażoną w art. 6c u.p.r. powinno się rozważać w kategoriach uprawnienia, a nie obowiązku.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 21 ustawy z 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze. zm.- dalej w skrócie pgk) podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dokonując ustaleń w zakresie podatkowego stanu faktycznego organ podatkowy jest co do zasady związany danymi wynikającymi z tej ewidencji, tak w zakresie podmiotu jak i przedmiotu opodatkowania. Przepis ten jest przy tym spójny z art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l., który stanowi, że użyte w tej ustawie określenie użytki rolne oznacza grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, a także w oparciu o uzyskane przez organ I instancji dokumenty, skarżący oraz małżonkowie J. i M. B. są współwłaścicielami po ½ części działki o nr a położonej w [...] o powierzchni 0,14 ha (w tym grunty orne w klasie RIVb 0,0315 ha i teren mieszkaniowy B 0,1085 ha) oraz działki o nr b o powierzchni 0,0294 ha w klasie RIVb, a także budynków położonych na działce nr a, w tym budynku mieszkalnego o pow. 169,48 m2 i budynków pozostałych niemieszkalnych o pow. 211,95 m2. Tym samym Skarżący oraz J. B. są zobowiązani, jako współwłaściciele, z tytułu przedmiotowego zobowiązania pieniężnego, a organ I instancji miał wystarczające podstawy (zgromadzone dokumenty) do ustalenia ich tytułu prawnego do budynków i gruntów.
Uwzględniając powyższe, Kolegium zaakceptowało przyjęte w zaskarżonej decyzji obliczenia co do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego.
W odniesieniu do opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto, jako podstawę opodatkowania, liczbę hektarów wynikającą z ewidencji gruntów i budynków, przyjmując, że podatek ten za 2017 r. wyniósł od 1 ha gruntów równowartość pieniężną 5q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Wskazano, że średnia cena skupu żyta za ww. okres będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2018 wyniosła 52,49 zł za 1 dt (Komunikat Prezesa GUS z dnia 18 października 2016 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącego podstawą do ustalenia podatku rolnego na 2018 r. (M.P. z 2017 r. poz. 958). W rezultacie podatek rolny wyniósł kwotę 16,00 zł według wyliczenia (0,0609 ha, w tym: grunty orne RIVb - 0,0315 ha + grunty orne RIVb - 0,0294 ha) x 262,45 zł (5 x 52,49 zł) = 15,98 zł =16,00 zł
W kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości Kolegium, mając na uwadze zapisy zawarte w rejestrze budynków oraz ustalenia kontroli z dnia 21 listopada 2013 r., odnoszące się do powierzchni budynków, podzieliło w pełni ustalenia co do przyjętych przez organ I instancji podstaw opodatkowania, tj.: budynku mieszkalnego o powierzchni 169,48 m2 i budynków gospodarczych o powierzchni 211,95 m2, jak też co do zastosowanych stawek podatkowych, zawartych w uchwale z dnia 30 listopada 2017 r. nr XXIX/246/17 Rady Gminy w Łambinowicach w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. 3211) Otóż, jak ustalono, dla budynku mieszkalnego stawka wyniosła 0,61 zł/1m2, co w konsekwencji stanowiło podatek od nieruchomości w kwocie 103,38 zł (0,61 zł x 169,48 m2), a dla budynków (tu: gospodarczego) pozostałych stawka ta wyniosła 5,60 zł/1m2, co dało podatek od nieruchomości w wysokości 1.186,92 zł (5,50 zł x 211,95 m2). Jednocześnie, w zakresie podlegających opodatkowaniu gruntów oznaczonych symbolem "B" o powierzchni 0,1085 ha (klasyfikowanych jako grunty pozostałe), przyjęto stawkę w wysokości 0,38 zł, co dało podatek od nieruchomości w kwocie 412,30 zł (0,38 zł x 1,085 m2). Obliczony w ten sposób podatek od nieruchomości wyniósł łącznie kwotę 1.703 zł, a łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017 osiągnęło ogółem wartość 1.719 zł (1.703 zł+16 zł). Przy czym, zgodnie z załącznikiem do protokołu oględzin nieruchomości z dnia 21 listopada 2013 r. ustalono, że wysokość pomieszczeń w budynkach udostępnionych przez skarżącego i J. B. wyniosła powyżej 2,20 m, choć w samym protokole oględzin dane o powierzchni budynków ustalonej w trakcie oględzin wpisano rubryce przewidzianej dla pomieszczeń o wysokości 1,40-2,20 m.
Końcowo Kolegium, powołując się na wyroki: z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 904/14; z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 387/10 wskazało, ze w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego decyzję wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli, i jej doręczenie skutkuje powstaniem zobowiązania solidarnego także z pozostałymi współwłaścicielami. Również w wyroku WSA w Poznaniu z 27 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Po 909/12, wskazano, że "żaden z przepisów nie pozwala na dokonywanie podziału kwoty należności podatkowych na części odpowiadające udziałom we współwłasności poszczególnych współwłaścicieli. Przepisy stanowią o solidarnej odpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli za te należności. Z zasady odpowiedzialności solidarnej wynika zaś, że zapłata podatku przez jednego ze współwłaścicieli, zwalnia pozostałych". Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 4 Konstytucji, Kolegium podniosło, że przepis ten nie odnosi się wprost do systemu podatkowego a podatnik nie wskazał na czym upatrywane przez niego naruszenie miałoby polegać, stąd nie jest możliwa polemika w tej kwestii.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą niezgodności z Konstytucją R.P. ustaw stanowiących podstawę ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, w szczególności wskazując na naruszenie art. 32 ustawy zasadniczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreśliło, że organy podatkowe nie posiadają kompetencji do badania zgodności ustaw podatkowych z Konstytucją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej określana jako "ppsa") nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i w świetle obowiązujących przepisów prawa organy podatkowe ustaliły wymiar tego zobowiązania w sposób zgodny z prawem.
Przyjęty przez organy podatkowe za podstawę rozstrzygnięcia i aprobowany przez Sąd orzekający w tej sprawie stan faktyczny zawierał się w ustaleniu, że skarżący w 2018 r. pozostawał współwłaścicielem (w ½ części) działek:
1) nr a położonej w [...] o powierzchni 0,14 ha obejmującej: grunty orne w klasie RIVb 0,0315 ha i tereny mieszkaniowe B 0,1085 ha a także posadowione na tej działce obiekty mieszkalno-gospodarcze, tj. budynek mieszkalny o pow. 169,48 m2 i budynki gospodarcze o pow. 211,95 m2,
2) nr b położonej w [...], stanowiącej grunty orne klasy RIVb o powierzchni 0,0294 ha.
Ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe znajdują jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności w pozyskanych przez organ wypisach rejestru gruntów i budynków. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do treści art. 21 ust 1 p.g.k. podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości lub w podatku rolnym nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc zapisy w/w rejestrów, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Przy czym, jak przyjmuje się w orzecznictwie, reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi w pewnych przypadkach może zostać podważona w ramach postępowania podatkowego, bez potrzeby dokonywania zmian w samej ewidencji (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013 r. o sygn. akt II FPS 2/13). Trzeba jednakże zauważyć, że możliwość odstąpienia od zapisów ewidencyjnych możliwa będzie jedynie w tym przypadku, gdy odstępstwo dotyczy danych o względnej mocy wiążącej, tj. takich, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodność zapisów rejestru gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym znajdowała też potwierdzenie w pozostałych zebranych w sprawie dowodach. W toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono tytuł prawny do budynków i gruntów, m.in. na podstawie dokumentów urzędowych, których wiarygodność nie została podważona. I tak z aktu notarialnego z dnia 11 sierpnia 1975 r., nr rep. [...] wynika, że skarżący aktem darowizny otrzymał od rodziców połowę budynku mieszkalnego oraz [...] i [...] a drugą połowę małżonkowie J. i M. B. Natomiast opisane wyżej grunty zostały przyznane nieodpłatnie na współwłasność skarżącemu i małżonkom B. decyzją Starosty [...] z dnia 29 czerwca 2007 r. (nr [...]). Również na podstawie przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy w [...] w dniu 21 listopada 2013 r. kontroli na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ustalono, że budynek mieszkalny ma powierzchnię 169,48 m2, natomiast powierzchnia budynków gospodarczych wynosi 211,95 m2. Ten protokół z kontroli, przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2013 r. przez pracowników Urzędu Gminy w [...] z udziałem skarżącego oraz J. B., wyraźnie wskazuje i określa powierzchnię budynków mieszkalnych i pozostałych budynków - co do której skarżący żadnych zastrzeżeń nie zgłaszał. Fakt wpisania danych dotyczących ustalonej powierzchni w rubryce przewidzianej dla pomieszczeń o powierzchni od 1,40 do 2,20 m nie może być uznany za podstawę do przyjęcia za podstawę opodatkowania jedynie 50% wielkości powierzchni zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., gdyż z załącznika do tego protokołu wynika wyraźnie, iż wysokość wszystkich tych pomieszczeń przekracza 2,20 m. Ponadto z dodatkowej informacji zawartej w treści tego protokołu wprost wynika, że w przypadku pomieszczeń użytkowanych przez skarżącego ich wysokość wynosi powyżej 2,20 ha. Organ odwoławczy zasadnie zatem uwzględnił ww. dane jako miarodajne dla ustalenia powierzchni budynków jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nie można przy tym zgodzić się z zarzutem podniesionym na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego o możliwej niezgodności danych ujawnionych w tym protokole z aktualnym stanem faktycznym. Wskazać bowiem należy, że skarżący był powiadomiony o wszczęciu postępowania i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (postanowienie z dnia doręczone mu w dniu). O wszystkich ewentualnych zmianach w zakresie stanu faktycznego najlepszą wiedzę ma sam podatnik i to on powinien wykazać się aktywnością dowodową przy stwierdzeniu nieaktualności danych będących podstawą wymiaru podatku. Ma bowiem uprawnienie procesowe do składania ewentualnych wniosków dowodowych. Organy podatkowe nie są obciążone nieograniczonym obowiązkiem dowodzenia faktów, o których wiedzę w pierwszej kolejności posiada podatnik. Przy czym dodać należy, że ewentualne zmiany w sposobie użytkowania pomieszczeń lub w ich wielkości winny być przez niego zgłoszone odpowiednim organom budowlanym. Nie wystarczy przy tym wskazywać na jedynie hipotetyczną możliwość wystąpienia zmian w tym zakresie (co pełnomocnik uzasadniał samym tylko odległym terminem sporządzenia protokołu), lecz winien wskazać konkretne okoliczności, które stanowiłyby o wadliwych ustaleniach faktycznych. Aby mogło dojść do uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z nieprawidłowymi ustaleniami faktycznymi, muszą one zostać wykazane, a przy tym muszą być tego rodzaju, że w sposób istotny mogłyby wpłynąć na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
W rezultacie Sąd stwierdza, że organy podatkowe przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia prawidłowo ustalony stan faktyczny – tak co podmiotu jak i przedmiotu opodatkowania. Dokonane ustalenia nie budzą zastrzeżeń, jako że zostały oparte o dowody z dokumentów, których wiarygodność nie budzi wątpliwości i podobnie prawidłowo zastosowano, jako podstawę materialną rozstrzygnięcia, przywołane prawidłowo przez organ odwoławczy przepisy ustaw: o podatku rolnym oraz o podatkach i opłatach lokalnych.
Zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest spełnienie normy obszarowej (1 ha lub 1 ha przeliczeniowy), a podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 i art. 4 ust. 1 u.p.r.). W myśl natomiast art. 3 ust. 5 tej ustawy, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach).
Z kolei stosownie do treści art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają w szczególności grunty, budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych (...) - art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie zaś z treścią jej art. 3 ust. 4 jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
W świetle powołanych regulacji prawnych nie może zatem budzić wątpliwości, że na skarżącym, jako współwłaścicielu gruntów położonych w [...], oznaczonych jako działki nr a i b wraz z posadowionymi na nich budynkami, ciążył - solidarnie z pozostałymi współwłaścicielami - obowiązek podatkowy w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości. W tym stanie rzeczy, jak prawidłowo przyjęły organy, zastosowanie znajdował przepis art. 6c ust. 1 u.p.r., zobowiązujący organ do wydania w stosunku do jednego z właścicieli przedmiotów opodatkowania - podlegających wskazanym w tym przepisie podatkom (w tej sprawie podatkowi rolnemu i od nieruchomości) - decyzji w formie nakazu płatniczego ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, że zgodnie z treścią art. 6c ust. 2 .p.r. łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.
Natomiast zgodnie z art. 92 § 2 O.p., przepisu § 1 nie stosuje się do zobowiązań podatkowych pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W tym przypadku zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy).
Z powyższego wynika, że co do zasady w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego należnego od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność -wysokość należnego zobowiązania podatkowego ustala się w jednej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli nieruchomości. Wyjątek, na który wskazał organ odwoławczy stanowi bowiem sytuacja, w której wybór organu podatkowego, co do podmiotu, na który zostanie wydany nakaz ograniczony jest wówczas, gdy tylko jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne w całości. Zatem, w sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie istniała możliwość doręczenia decyzji jedynie jednemu z podatników. Sąd podziela wyrażony przez doktrynę pogląd, zgodnie z którym brak jest podstaw prawnych do kwestionowania podjętego przez organ I instancji sposobu doręczenia nakazu płatniczego, skoro zasadę wyrażoną w art. 6c ust. 1 u.p.r. powinno się rozważać w kategoriach uprawnienia, a nie obowiązku. Istotne jest, aby każdy ze współwłaścicieli, wobec solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe, posiadał wiedzę, iż decyzje takie (nakaz płatniczy) zostały wystawione. Dlatego celowe jest, by w sentencji decyzji ustalającej łączne zobowiązanie podatkowe wymienieni zostali współwłaściciele nieruchomości wraz z którymi adresat ponosi odpowiedzialność solidarną. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony. Stwierdzić więc należy, że wystawienie decyzji na skarżącego jako jednego ze współwłaścicieli nieruchomości przy jednoczesnym skierowaniu decyzji do drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości (J. B.) nie narusza przepisów art. 6c u.p.r oraz art. 92 § 2 O.p.
Sąd nie dopatrzył się też nieprawidłowości przy naliczeniu i ustaleniu przez organy wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Organy prawidłowo, w oparciu o zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz uwzględniając ustalenia zawarte w protokole z kontroli nieruchomości przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy [...], stwierdziły, iż posiadane przez skarżącego (w ½ części): budynek mieszkalny o pow. użytkowej 169,48 m2, pozostałe budynki gospodarcze o pow. 211,95 m2 oraz grunty oznaczone jako tereny mieszkaniowe o pow. 1,085 ha należało opodatkować stawkami podatku określonymi w wyżej przywołanej uchwale Rady Gminy Łambinowice z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Op. z 2017 r. poz. 3211), wynoszącymi: 0,61 zł za 1m2 dla budynków mieszkalnych, 5,60 zł za 1 m2 dla budynku gospodarczego oraz 0,38 zł/1m2 od gruntów pozostałych. Ustalona w ten sposób wysokość podatku od nieruchomości wyniosła kwotę 1.703 zł. Jednocześnie, w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów i pozostałe dowody, związane z opodatkowaniem użytków rolnych, tj. gruntów ornych w klasie RIVb, położonych na działce nr a o pow. 0,0315 ha i na działce nr b o pow. 0,029 ha, organy prawidłowo przyjęły do opodatkowania stawkę podatkową stosowaną do obliczenia podatku rolnego od gruntów gospodarstwa rolnego, która stanowi równowartość kwotową 5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.p.r.) obliczonych według średniej ceny skupu żyta, podanej w ww. Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2018 (M.P. z 2017 r. poz. 958), która wynosi 52,49 zł za 1 dt i podatek rolny w kwocie 16 zł został wymierzony z uwzględnieniem tej stawki odniesionej do podstawy opodatkowania.
Podsumowując stwierdzić należy, że nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów odnośnie przedmiotu opodatkowania, podstawy opodatkowania i zastosowanych stawek podatkowych. Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień w zakresie zastosowanego przez organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego.
Za bezpodstawne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji, w tym w szczególności jej art. 32. Zgodnie z tym przepisem wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust 2). Zarzut naruszenia tego przepisu skarżący wiąże z przewidzianym w art. 7 ust 1 pkt 4b u.p.o.l. zwolnieniem z opodatkowania budynków gospodarczych, wywodząc, że przepis ten stawia w uprzywilejowanej sytuacji rolników, a inni podatnicy posiadający budynki gospodarcze są dyskryminowani. Odnosząc się do tych argumentów Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że zwolnienie przewidziane w w/w przepisie ma charakter przedmiotowy i dotyczy budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Dla zastosowania tego zwolnienia warunkiem zasadniczym jest więc wyłączny związek budynku lub jego części z działalnością rolniczą. Wbrew więc temu, co podnosi skarżący, zwolnienie przewidziane w art. 7 ust 1 pkt 4b u.p.o.l. nie dotyczy danej kategorii podatników (rolników), lecz wiąże się z rodzajem działalności. Trudno więc na gruncie tego przepisu upatrywać różnic faworyzujących lub dyskryminujących pewne grupy obywateli, skoro zasadniczym kryterium zastosowania tego zwolnienia jest wykorzystywanie budynków gospodarczych lub ich części na określoną ustawowo działalność.
Ponadto pamiętać należy, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Z treści tego przepisu wprost więc wynika, że ustawodawca może wprowadzać różnego rodzaju ulgi lub zwolnienia dla niektórych podmiotów, w oparciu o regulacje ustawowe, czego nie można postrzegać jako złamanie zasady równego traktowania podatników. Zaznaczyć trzeba, że równość wobec prawa nie może być utożsamiana z nakazem identyczności. Celem i istotą regulacji prawnych jest wprowadzanie zróżnicowań. Dopóki te zróżnicowania prawne odpowiadają obiektywnie istniejącym różnicom między adresatami norm prawnych, problem naruszenia zasady równości nie powstaje. Innymi słowy, wynikająca z art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa byłaby naruszona przez przepis rangi ustawowej wówczas, gdy przepis ustawy w sposób różny traktowałaby podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji - posiadające cechę wspólną (relewantną). Tym samym, objęcie zwolnieniem budynków gospodarczych, znajdujących się w posiadaniu do osób prowadzących działalność rolniczą nie może być traktowane jako złamanie zasady równości wobec prawa. Zasada, o której mowa w art. 32 Konstytucji nie może bowiem rozumiana w ten sposób, że zasady opodatkowania nieruchomości, w tym budynków mają być takie same dla wszystkich grup społecznych i zawodowych. Przeciwnie, do kompetencji ustawodawcy należy różnicowanie sytuacji danych grup podmiotów (sytuacji) odmiennych, w czym mieści się również udzielanie ulg lub zwolnień dla niektórych podmiotów w oparciu o regulacje ustawowe. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że w zakresie stosowania wszelkiego rodzaju ulg podatkowych należy uwzględnić art. 84 Konstytucji RP dotyczący zasady powszechności opodatkowania, a każdy wyjątek od tej zasady, w tym także ulga podatkowa, nie może być interpretowany dowolnie, ani uzupełniany w drodze interpretacji o treść, której nie zawiera. Zwolnienia jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania muszą być interpretowane zarówno bez dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Jeśli więc ustawodawca wprowadza ulgi i zwolnienia od podatków osobom prowadzącym gospodarstwa rolne, nie oznacza to, że mają być one rozciągnięte na innych podatników, bo w przeciwnym wypadku naruszałoby to konstytucyjną zasadę równości.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło