I SA/Op 311/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług wskutek wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych W związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług K.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . We wniosku złożonym na urzędowym formularzu ( druk PPF) podał, że nie posiada jakichkolwiek dochodów pozwalających na uregulowanie kosztów sądowych. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z nim małżonka, z którą posiada rozdzielność majątkową. Nie posiada żadnego majątku, a mieszkanie w którym mieszka o powierzchni 65m² stanowi własność małżonki J.G. W części formularza dotyczącej dochodów wnioskodawcy i osób z nim pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podano dochody J.G. z tytułu stosunku pracy w charakterze nauczyciela w wysokości 3000zł i dochody wnioskodawcy w kwocie 1000zl ( wartość netto ) dodając, że istnieją obciążenia komornicze . Wobec wątpliwości co do możliwości płatniczych skarżącego wezwano go do nadesłania dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych potwierdzających wskazywaną we wniosku sytuację finansową. W szczególności wezwano do podania : wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie swoje oraz rodziny wraz z dokumentami wydatki te potwierdzającymi, wysokość stałych miesięcznych kwot egzekwowanych w drodze postępowania egzekucyjnego, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące i dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu wskazanego w formularzu wraz z wyjaśnieniem źródła jego pochodzenia . W odpowiedzi na wezwanie K.G. w piśmie z dnia [...]. wyjaśnił, że stałe wydatki przedstawiają załączniki nr 3 i 4 dołączone do wyjaśnienia, a dotyczące opłat za energię elektryczną- faktura VAT kwota 92,37zł, zawiadomienie wystawione przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości Lokalowych kwota 375,65 zł i fundusz remontowy kwota 25,48 zł, dodając ,że uległy podwyższeniu . Ponadto wskazał , iż załączone wyciągi z rachunków bankowych małżonki również przedstawiają wymagane obciążenia. Wskazał też, iż obecnie nie posiada jakichkolwiek dochodów . Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej zwaną ustawą -przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy ma charakter obligatoryjny, w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w §1 obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy ( por. J.P. Tarno Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis str. 319; postanowienie NSA z 18.06.2004r. FZ165/04 niepubl.). W ocenie referendarza rozpoznającego wniosek strona ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych nie wykazała by spełniała ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od skargi w kwocie 500zł i ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym w tym dotyczących opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł i wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250zł. Przed analizą zasadności złożonego wniosku wskazać należy, iż oceniając możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy brać należy pod uwagę nie tylko sytuację majątkową wnioskodawcy, ale również możliwości finansowe współmałżonka. Małżonkowie mają obowiązek wynikający z art. 23 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego – wzajemnej pomocy w ponoszeniu kosztów sądowych, a obowiązek ten istnieje niezależnie od łączącego małżonka ustroju majątkowego. Pozostawanie wnioskodawcy we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonkiem, usprawiedliwia ocenę możliwości płatniczych w odniesieniu do sytuacji majątkowej całej rodziny, tak NSA w postanowieniach I FZ 650/05, I FZ 30/06, II FZ 826/05, I FZ 403/05, II FZ 43/05. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy co następuje. W złożonym formularzu strona wykazała miesięczne dochody małżonki w wysokości 3000zł w wartości brutto oraz swoje, w wysokości 1000 zł w wartości netto. Wskazane wielkości dają zatem po przeliczeniu dochód netto w wysokości około 3000zł . Z przedłożonych historii operacji na rachunkach w [...] oraz w banku [...] na rachunku [...] wynika, że na rzecz J.G. w okresie od 1.08.2007 do 31.10.2007r. wpłynęły następujące kwoty w dniach: 1.10.2007r - 935,30 zł, 26.09.2007r-1878,06 zł,12.09.2007r. – 2134,00 zł, 5.09.2007r. -1779,80 zł, 28.08.2007r.- 865,85 zł 1.08.2007r. -2162,92 zł. Łącznie wpłynęła na konto kwota 9755,93 zł; co uśredniając miesięcznie stanowi dochód rzędu 3251,97zł. Powiększając ten dochód w analizowanym okresie o dochód K. G. w kwocie 1000 zł – taką bowiem wysokość wskazał w oświadczeniu z dnia [...] zawartym w formularzu PPF – nawet uwzględniając okoliczność nie osiągania, począwszy od miesiąca listopada 2007r. jakichkolwiek dochodów, to i tak w analizowanym okresie dochód w gospodarstwie domowym strony stanowił kwotę 4251,97 ( 3251,97zł + 1000 zł ). Zestawiając tę wielkość z kwotą stałych i udokumentowanych wydatków - załączniki nr 3 i 4 dołączone do pisma z dnia [...]. ponoszonych na bieżące utrzymanie – kwota 493,35 zł, nie można uznać by strona spełniała ustawową przesłankę uzasadniająca uwzględnienie wniosku. Trudno bowiem uznać, że wskazane wyżej możliwości finansowe strony oraz możliwości obecne uniemożliwiają uiszczenie pełnych kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny zwłaszcza, iż są one wymagane sukcesywnie. Końcowo zauważyć należy, że rozważając zasadność złożonego wniosku pominięto w nim wskazaną okoliczność dotyczącą obciążeń komorniczych gdyż strona twierdzeń swych w żaden sposób nie uprawdopodobniła pomimo otrzymanego w tym przedmiocie wezwania . W opisanym stanie faktycznym i prawnym orzeczono jak w sentencji .