I SA/Op 321/17
WyrokWSA w Opolu2017-10-25
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek wpisany do rejestru zabytków, będący w posiadaniu przedsiębiorcy, może być zwolniony z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a jednocześnie nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak spełnienia wymogu utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, nawet jeśli budynek nie jest faktycznie zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, a opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków ma moc wiążącą w kwestii stanu technicznego zabytku.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zadeklarowała zwolnienie z podatku od nieruchomości dla budynku zabytkowego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, uznając, że budynek nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a także, że jest związany z działalnością gospodarczą. Spółka kwestionowała te ustalenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących związku nieruchomości z działalnością gospodarczą oraz brak przeprowadzenia wystarczających dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant Referent stażysta Alicja Prusak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Spółkę z o. o. w [...] (dalej wskazywaną również jako: Spółka, skarżąca, podatnik) stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 kwietnia 2017 r., mocą której organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) - /dalej O.p./, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy Baborów z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 16.992,00 zł,
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W założonej w dniu 24 stycznia 2014 r. deklaracji na podatek od nieruchomości za 2014r. Spółka wykazała miedzy innymi grunty i budynki podlegające zwolnieniu z opodatkowania na podstawie 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), dalej u.p.o.l.
W wyniku wszczętego postanowieniem Burmistrza Gminy Baborów z dnia 7 kwietnia 2015r. postępowania podatkowego - ustalono, że Spółka w 2009 r. nabyła nieruchomość zabudowaną, położoną w [...] (działka nr a o powierzchni 8.9239 ha), na której położony jest obiekt zabytkowy - [...] w [...] wraz z [...], wpisany indywidualnie na listę zabytków (nr wpisu [...][...],[...] [...]). Zgromadzone dowody nie potwierdziły jednak spełnienia przez Spółkę wymogu utrzymania i konserwacji tego obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co wyłączało możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego o jakim mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
W związku z powyższym decyzją z dnia z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrz Gminy Baborów określił A Spółka z o. o. z siedzibą w [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 16.992,00 zł. Do opodatkowania przyjął:
• budynki mieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 463,63 m2 x 0,56 zł = 259,63 zł,
• budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej 929,57 m2 x 18,00 zł = 16.732,26 zł, w tym [...] o pow. użytkowej 710,52 m2 oraz budynek gospodarczy opow. użytkowej 219,05 m2,
• grunty wpisane do rejestru zabytków 26.275 m2 - zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Nie zgadzając się z tą decyzją, w złożonym od niej odwołaniu, reprezentujący Spółkę pełnomocnik zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 122 O.p., polegające na niepodjęciu niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego przyjętego za podstawę skarżonego rozstrzygnięcia. Organ nie przeprowadził bowiem własnego postępowania, co do faktycznego stanu technicznego obiektu [...] w [...], chociaż, jak wskazywała Spółka były w nim już prowadzone prace konserwatorskie związane z osuszaniem fundamentów i naprawą poszycia dachowego. Jak dalej wskazano, osuszanie fundamentów jest procesem długotrwałym, mogącym trwać nawet kilka lat. W konkretnym przypadku, przed powzięciem kolejnych działań mających na celu osuszenie fundamentów, koniecznym było ustalenie, czy w [...] należy odtworzyć izolację pionową czy izolację poziomą fundamentów. Natomiast organ I instancji nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego co do sposobu postępowania z przedmiotowym zabytkiem, a jedynie powołał się na pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, z których wynika, że [...] nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2013 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 z późn. zm.). Tym samym, według pełnomocnika, nie wykazano, że w spornym roku podatkowym, podatnik nienależycie utrzymywał lub konserwował zabytek, albowiem na podstawie dotychczas przeprowadzonych dowodów nie można było ustalić takiego stanu rzeczy.
Jak zwrócono uwagę, sam Burmistrz Gminy Baborów w opracowaniu sporządzonym w kwietniu 2011 r. (stanowiącym załącznik do Uchwały nr VII-77/ll Rady Miejskiej w Baborowie z dnia 26 maja 2011 r., dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Baborów) wyraźnie wskazał, że stan techniczny zespołu [...] w [...] jest dobry. Również z tego względu niezrozumiałe jest dla podatnika uzasadnienie decyzji organu I instancji, z której wnika, że przedmiotowy [...] nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Dodatkowo zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 1a ust. 2 pkt 3 oraz ust. 2a u.p.o.l. poprzez błędną ich wykładnię. W ocenie pełnomocnika, brak jest podstaw do stwierdzenia, że każdy budynek, w tym mieszkalny - a takim według niego jest zabytkowy [...] - znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy, jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej , a tym samym podlega opodatkowania podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Opodatkowanie nieruchomości stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości może nastąpić tylko wtedy, gdy istnieje więź pomiędzy działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika a nieruchomością podlegającą opodatkowaniu, tzn. jeżeli dana nieruchomość w jakikolwiek sposób jest lub może być wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej. Jak dalej stwierdzono, ponieważ przedmiotowy [...] nie jest wykorzystywany w ten sposób lecz spełnia funkcje mieszkalną, winien on być opodatkowany stawką właściwą dla nieruchomości mieszkalnych, tj. stawką 0,65 zł za m2, a nie - jak przyjęto w skarżonej decyzji – według stawki 18,00 zł za m2.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji,
Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz przywołanej na ich poparcie argumentacji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z mającym w niniejszej sprawie zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wskazano, że określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Z powyższych regulacji, według organu odwoławczego wynika, iż co do zasady każda nieruchomość w postaci gruntu, budynku lub budowli, będąca w posiadaniu przedsiębiorcy - a takim jakim jest A Spółka z o.o. jako osoba prawna - uznawana jest za związaną z działalnością gospodarczą, chyba że zachodzą ściśle określone przez ustawodawcę wyjątki od tej zasady (budynki mieszkalne, grunty związane z tymi budynkami lub grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, a także gdy nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych).
W dalszej kolejności, w ślad za organem I instancji, podkreślono iż podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organy podatkowe określają powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego, gdyż jak stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), dalej u.p.g.k., dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k.). Użyte zatem w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. określenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że informacje dotyczące kwalifikacji budynku mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. wyroki: z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12; z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. II FSK 836/08; z dnia 2 kwietnia 2009 r." sygn. akt II FSK 1949/07; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zamieszczonej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji, w aspekcie przywołanych powyżej regulacji ustawowych, wskazano, iż ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków dla jednostki rejestrowej [...] obrębu ewidencyjnego [...], wynika, że sporny obiekt [...] o nr identyfikacyjnym [...], został sklasyfikowany jako budynek "inny niemieszkalny".
Skoro zatem, wbrew twierdzeniu pełnomocnika, sporny [...] nie jest budynkiem mieszkalnym, jako pozostający w posiadaniu przedsiębiorcy, a nie podlegający wyłączeniu przewidzianemu w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., stanowi budynek związany z działalnością gospodarczą.
Aby zakwalifikować budynek jako związany z działalnością gospodarczą, nie musi on też być, jak wywodził pełnomocnik Spółki, wykorzystywany do bieżącego prowadzenia działalności gospodarczej. Definicja ustawowa jednoznacznie bowiem wskazuje, że aby budynek uznać za związany z działalnością gospodarczą, musi się on znajdować w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że jest budynkiem mieszkalnym - co nie miało w niniejszej sprawie miejsca. Tym samym za nieuzasadniony uznano zarzut błędnego zakwalifikowania budynku [...] jako związanego z działalnością gospodarczą a w konsekwencji przyjęcia w stosunku do niego nieprawidłowej stawki podatku od nieruchomości.
Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii podstaw skorzystania przez Spółkę ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wskazano, że warunkiem zwolnienia z podatku gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków (z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej ) jest ich utrzymanie i konserwacja, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, o ile bezsporną była sama okoliczności wpisania [...] w [...] do rejestru zabytków, to nie został spełniony drugi z ustawowych warunków zwolnienia, jakim jest utrzymanie i konserwacja tego zabytku zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom strony o naruszeniu przez organ I instancji art. 122 Op., organ ten poczynił w tym względzie wystarczające starania co do pozyskania niezbędnych danych dotyczących stanu przedmiotowego zabytku. Dwukrotnie wystąpił (pismami z dnia 2 lutego 2014 r. nr [...] i z dnia 29 maja 2014 r. nr [...]) do podatnika o przedłożenie dokumentów potwierdzających utrzymanie i konserwację [...] zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Z uwagi na brak jednoznacznej odpowiedzi Spółki, zwrócono się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o udzielenie informacji na temat przedmiotowych nieruchomości. Znajdujące się w aktach sprawy obszerne ustalenia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu stanowią dostateczną podstawę do przyjęcia, że zabytek [...] nie był utrzymywany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. W aktach znajduje się protokół kontroli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu z dnia 14.03.2014 r. (k. 12 akt sprawy), decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] (k. 15 akt sprawy) nakazująca wykonanie prac zabezpieczających przed istotnym uszkodzeniem [...] w [...] oraz postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 21 marca 2014r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o właściwym utrzymywaniu i konserwacji zabytkowego zespołu [...]. Materiały te zawierają bardzo szczegółowe ustalenia, wskazujące na stale pogarszający się - od wcześniejszej kontroli w 2011 r. - stan [...].
Z treści ww. dokumentów wydanych przez Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, w oparciu o podjęte przez niego ustalenia, jednoznacznie wynika zatem, że [...] nie był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad nimi. Z kolei sama strona, kwestionując w odwołaniu oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na dowodach pozyskanych z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu, sama nie wykazała żadnym konkretnym dokumentem, że ustalenia wojewódzkiego konserwatora zabytków przyjęte następnie przez organ podatkowy I instancji co do stanu tego zabytku były niezasadne lub niezgodne z rzeczywistością. Wprawdzie w sprawie nie jest sporne, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzone były prace remontowe, co potwierdził Wojewódzki Konserwator Zabytków przyznając, że faktycznie w 2014 r. właściciel nieruchomości wykonał zabezpieczenie połaci dachowych [...] poprzez uszczelnienie i uzupełnienie ubytków papy, jednakże ta okoliczność nie była dla niego wystarczająca dla uznania, że zabytek był w odpowiedni sposób konserwowany i utrzymywany. Wskazał w szczególności na zły stan pokrycia dachowego, więźby dachowej, stropów, a także znaczne zawilgocenie murów zabytku wraz z obsypującymi się i odpadającymi tynkami i cegłą, grożącym istotnym uszkodzeniem budynku. W konsekwencji przeprowadzonej kontroli, ww. decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] nakazano stronie w terminie do dnia 30.10.2014 r.:
- uzupełnienie i naprawę lub wymianę orynnowania (rynny, rury spustowe) ze skutecznym odprowadzeniem wód opadowych poza obrys budynku,
- uzupełnienie i naprawę pokrycia dachowego wykonanego z pytek włókno - cementowych, częściową wymianę zużytego deskowania
- chemiczne zwalczanie czynników biokorozji drewna, tj. grzybów, pleśni oraz drewnojadów elementów drewnianych więźby dachowej oraz stropów przy użyciu środków chemicznych,
- wzmocnienie konstrukcyjne stropów poprzez wymianę całkowicie zdestruowanych belek oraz wzmocnienie metodami ciesielskimi belek uszkodzonych, demontaż deskowania porażonego biologicznie przez grzyby, pleśnie i drewnojady,
- usunięcie z poddasza posadzki ceglanej celem odciążenia stropu,
- wykonanie skutecznej izolacji fundamentów, np. poprzez wykonanie drenażu opaskowego.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie zostały spełnione warunki zwolnienia z opodatkowania budynku [...] na podstawie art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l.
Końcowo wskazał, że biorąc pod uwagę zasadę ekonomiki i szybkości postępowania (art. 125 § 1 O.p.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu odstąpiło od wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem niniejszej decyzji, bowiem w postępowaniu odwoławczym nie zebrano żadnych nowych dowodów w sprawie, a samo rozstrzygnięcie zostało oparte na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji, który wyznaczył stronie stosowny termin do wypowiedzenia się w sprawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r.
W skardze wniesionej do tut. Sądu, reprezentujący Spółkę pełnomocnik, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, ponowił już uprzednio podnoszone w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to art. 122 O.p. – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawa materialnego, a to art. 1a ust. 2 pkt 3 i art. 1a ust. 2a u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że każdy budynek będący własnością przedsiębiorcy jest budynkiem związanym z działalnością gospodarczą. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 191 O.p. poprzez uznanie związania organów podatkowych na podstawie art. 21 u.p.g.k., w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika odmienny stan faktyczny co do sposobu użytkowania budynku. Uzasadniając ten ostatni zarzut pełnomocnik argumentował, iż już z samego charakteru obiektu [...] wynika jego mieszkalny charakter.
W dodatkowym piśmie procesowym, uzupełniając zarzuty skargi pełnomocnik wskazał ponadto na naruszenie art. 127, 199 i 229 O.p. - poprzez ich niezastosowanie, pomimo konieczności poczynienia w sprawie dodatkowych niezbędnych dowodów mających na celu pełne wyjaśnienie sprawy, co spowodowało ograniczenie roli organu odwoławczego wyłącznie do funkcji kontrolnej. Podniósł ponadto, że gdyby, organy podatkowe zgodnie z procedurą dopuściły dowód z wysłuchania strony, potwierdzony zostałby fakt braku wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej Spółki.
W odpowiedzi na skargę i jej uzupełnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, co w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] skutkuje jej oddaleniem. Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie dała bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W sprawie niniejszej kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy Baborów wydaną w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 16.992 zł.
Istota sporu pomiędzy stronami dotyczy zasadności odmowy Spółce, przy niekwestionowanych pozostałych przedmiotach opodatkowania, prawa do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l wobec budynku [...] w [...] wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków, a w jej konsekwencji objęcia go w spornym roku podatkowym opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej .
Odnosząc się zatem w pierwszej kolejności do spornej kwestii oparcia się przez organy podatkowe, przy ocenie braku podstaw do objęcia obiektu [...] zwolnieniem o którym mowa w w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l na dokumentacji konserwatorskiej uzyskanej od Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu, bez poczynienia w tym względzie własnych ustaleń, Sąd uznaje ten zarzut za niezasadny.
Na wstępie należy podkreślić, iż w toku postępowania podatkowego dwukrotnie pismami z dnia 2 lutego 2014 r. nr [...] i z dnia 29 maja 2014 r. nr [...] zwrócono się do Spółki o przedłożenie dokumentów potwierdzających utrzymanie i konserwację [...] zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, na które nie uzyskano odpowiedzi. Trudno zatem zgodzić się z obecnie podnoszonymi zarzutami dotyczącymi niepodjęcia niezbędnych działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie utrzymywania [...], uzasadniającego objęcie go zwolnieniem od podatku od nieruchomości.
Tym bardziej, że działania takie organ podjął, słusznie zwracając się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków o udzielenie informacji na temat przedmiotowych nieruchomości. Uzyskana od Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu dokumentacja, w tym protokół kontroli z dnia 14.03.2014 r., decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] nakazująca wykonanie prac zabezpieczających przed istotnym uszkodzeniem [...] w [...] oraz postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 21 marca 2014 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o właściwym utrzymywaniu i konserwacji zabytkowego zespołu [...], stanowiła wystarczająca podstawę dla przyjęcia przez organy podatkowe obu instancji stanowiska o braku utrzymywania w spornym roku podatkowym budynku [...] w [...], zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków.
Okolicznością bezsporną w sprawie było, co podkreślały też organy, że na przedmiotowej nieruchomości prowadzone były prace remontowe, jednakże ich zakres był w ocenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków niewystarczający do uznania, że zabytek był w odpowiedni sposób konserwowany i utrzymywany. Pomimo tych prac, Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził bowiem nadal stale pogarszający się stan zachowania zabytku w stosunku do roku 2011, określając go obecnie jako mierny, a w niektórych aspektach zły, a nawet przedawaryjny. Wskazano w szczególności na zły stan pokrycia dachowego, więźby dachowej, stropów, a także znaczne zawilgocenie murów zabytku wraz z odpadającymi (osypującymi) cegłami i tynkami w stopniu zagrażającym uszkodzeniem budynku. W konsekwencji przeprowadzonej kontroli, decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] nakazano stronie w terminie do dnia 30.10.2014 r.:
- uzupełnienie i naprawę lub wymianę orynnowania (rynny, rury spustowe) ze skutecznym odprowadzeniem wód opadowych poza obrys budynku,
- uzupełnienie i naprawę pokrycia dachowego wykonanego z pytek włókno - cementowych, częściową wymianę zużytego deskowania,
- chemiczne zwalczanie czynników biokorozji drewna, tj. grzybów, pleśni oraz drewnojadów elementów drewnianych więźby dachowej oraz stropów przy użyciu środków chemicznych,
- wzmocnienie konstrukcyjne stropów poprzez wymianę całkowicie zdestruowanych belek oraz wzmocnienie metodami ciesielskimi belek uszkodzonych, demontaż deskowania porażonego biologicznie przez grzyby, pleśnie i drewnojady,
- usunięcie z poddasza posadzki ceglanej celem odciążenia stropu,
- wykonanie skutecznej izolacji fundamentów, np. poprzez wykonanie drenażu opaskowego.
Odnosząc się do charakteru uzyskanej przez organy podatkowe dokumentacji konserwatorskiej, podkreślić trzeba, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, wskazać, ma ona moc wiążącą organy podatkowe w zakresie spełnienia (bądź nie) przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l wymogu utrzymania i konserwacji budynku wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Organy podatkowe nie są uprawnione do prowadzenia postępowania w kwestii dotyczącej przestrzegania i stosowania przez podatnika przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. W tym zakresie organ podatkowy opiera się na ocenie innego organu, właściwego do rozstrzygania takich kwestii. Właściwym organem do oceny w tym przedmiocie jest wojewódzki konserwator zabytków, którego opinia korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Jeśli z zaświadczenia konserwatora zabytków wynika, że obiekt budowlany nie jest utrzymywany zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, właściciel nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku (por. wyrok NSA z dnia 13.10.2016 r. sygn. akt II FSK 2487/14 publ. POP 2016/6/575-576 )
Kluczowe bowiem znaczenie dla kwestii prawa do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość w zgodzie z przepisami o ochronie zabytków, a nie, czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie. To, że podatnik nabył nieruchomość w gorszym stanie od obecnego, nie implikuje automatycznie zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Nie wystarczy bowiem wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, czy też poczynienie na nią jakichkolwiek nakładów.
W tym miejscu istotnym jest też podkreślenie - w kontekście kolejnych zarzutów skargi, dotyczących braku związania tego obiektu [...] z działalnością gospodarczą Spółki z uwagi na jego stan techniczny - że fakt niespełnienia wymogów utrzymania go w stanie zgodnym z wymogami ustawy o ochronie zabytków, nie stanowi samoistnej podstawy do uznania, iż budynek taki, z uwagi na względy techniczne, nie może być traktowany jako związany z działalnością gospodarczą podatnika będącego przedsiębiorcą. Bowiem przez względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.- podkreślenie Sądu), należy rozumieć jako trwałą i obiektywną przeszkodę. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje także swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej.
Podkreślenia wymaga, że użyte w omawianym przepisie określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. Samo zatem przeprowadzanie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia ich związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu, a adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi wręcz jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności.
Skoro zatem, co nie było kwestionowane, Spółka prowadzi w obiekcie [...] prace remontowe, aczkolwiek w stopniu nie pozwalającym na uznanie, iż doszło do spełnienia wymogów z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., nie można mówić o zaistnieniu względów technicznych w rozumieniu art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l.
Przechodząc zatem do kolejnej grupy zarzutów dotyczących błędnego przyjęcia przez organy podatkowe obu instancji, że sporny budynek był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezbędnym jest w pierwszej kolejności - z uwagi na dalsze zarzuty zawarte w uzupełnieniu skargi odnośnie braku poczynienia dodatkowych ustaleń co do rzeczywistego sposobu wykorzystania [...] w spornym roku podatkowym - wskazanie na odmienność użytego przez ustawodawcę w art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. zwrotu "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą" od użytego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwrotu " z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".
Na to istotne rozróżnienie przez ustawodawcę obu tych pojęć zwrócono uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W myśl art. 1a pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem, które w sprawie niniejszej nie ma zastosowania. Z przepisu tego wynika, że warunkiem uznania danego gruntu, budynku czy budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jest - co do zasady - posiadanie przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Natomiast zwolnienie podatkowe unormowane w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. dotyczy gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W orzecznictwie sądowym (por.m.in. sprawy sygn.: II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14, II FSK 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl) za utrwalony należy uznać pogląd, zgodnie z którym pojęcie gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Aby zatem wykluczyć zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., nie wystarcza odwołanie się wyłącznie do wynikającego z art. 1a pkt 3 u.p.o.l. związania przedmiotu opodatkowania z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale koniecznym jest wykazanie faktycznego jego zajęcia na prowadzenie przez spółkę działalności gospodarczej w postaci ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prawidłowo uchwyciły różnice znaczeń pojęć "związane" i "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie negowały bowiem samego faktu, iż w ramach nieruchomości położonej w [...], będącej bezspornie w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jakim jest będąca osobą prawną spółka prawa handlowego, nie zachodzi przypadek faktycznego zajęcia nieruchomości na potrzeby prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, gdyż w przeciwnym razie nie mogłoby dojść do zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. również gruntów wpisanych do rejestru zabytków, co do których Wojewódzki Konserwator Zabytków nie kwestionował prawidłowości ich utrzymania.
Z tego względu grunty wpisane do rejestru zabytków o pow. 26.275 m2 zostały zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Analogiczne zwolnienie z opodatkowania przysługiwałoby skarżącej w sytuacji, gdyby w stosunku do budynku [...], jako niezajętego na prowadzenie działalności gospodarczej, spełniony był warunek utrzymania tego obiektu w stanie zgodnym z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co jednakże nie miało miejsca.
W związku z powyższym Sąd nie podzielił podniesionych zarówno w skardze jak i w piśmie uzupełniającym zarzutów w zakresie braku przeprowadzenia ustaleń co do faktycznego zajęcia nieruchomości na bieżące potrzeby działalności skarżącej.
Prawidłowo zatem organy podatkowe, mając na uwadze brak zwolnienia spornego budynku z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., opierając się na art. art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. objęły go opodatkowaniem według stawek przewidzianych dla budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wbrew wywodom skargi budynek ten nie podlegał wyłączeniu z przyjętej stawki podatkowej z uwagi na wskazywany przez pełnomocnika jego mieszkalny charakter jaki, jego zdaniem, mają zabudowania [...]. Po pierwsze w XXI wieku trudno mówić w istniejących realiach o oczywistości mieszkalnego charakteru [...], pomimo że w przeszłości, z czym można się zgodzić, obiekty takie niejednokrotnie, oprócz względów reprezentacyjnych, spełniały taką funkcję. Obecnie jednak, w przeważającej części obiekty dawnych [...], również z oczywistych powodów historycznych, zmieniły swoją wcześniejszą funkcję mieszkalną,
Przede wszystkim jednak zasadniczym powodem nieuwzględnienia przez Sąd podnoszonej w tym zakresie argumentacji skargi jest fakt oparcia się przez organy podatkowe na znajdującym się w aktach sprawy aktualnym wypisie z ewidencji gruntów i budynków dla jednostki rejestrowej [...] obrębu ewidencyjnego [...], z którego wynika, że [...] o nr identyfikacyjnym [...], nie jest budynkiem mieszkalnym, bowiem sklasyfikowany został jako "inny niemieszkalny".
Słusznie zatem organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, mającej walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, stosownie do wskazanego art. 21 ust. 1 u.p.g.k, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1041/10, publ. LEX nr 1132002 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1040/10, publ. LEX nr 1132001).
Dopiero zatem, o ile w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą skarżąca przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości, natomiast do czasu tej ewentualnej zmiany obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Tym samym, podniesione w tym względzie zarzuty skargi również okazały się nieuzasadnione.
W tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło