I SA/Op 351/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu - Krzysztof Błasiak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 15 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2005r., p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi K. W. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 15 czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. Wartość przedmiotu sporu opiewa na kwotę 259.998 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, 2193 ) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.600 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych ( Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.300 zł ( § 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarżący na złożonym 12 września 2011 r. ( data wpływu do tut. Sądu 15 września 2011 r. ), za pośrednictwem pełnomocnika, urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej p.p.s.a., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżący oświadczył, iż korzysta z pomocy rodziców i teściów w zakresie zakupu żywności. Zgonie z jego oświadczeniem nie uzyskuje bowiem jakichkolwiek dochodów jak też nie posiada żadnego majątku. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył , co następuje: Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków ( art. 211 p.p.s.a. ). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna ( art. 212 § 1 p.p.s.a. ). Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. ( GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8 ) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ". W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 p.p.s.a., pismem z 22 września 2011 r. ( w związku zarządzeniem referendarza z dnia 21 września 2011 r. ) został wezwany, za pośrednictwem pełnomocnika, do przekazania: - szczegółowej informacji na temat swojego stanu rodzinnego i ponoszonych przez siebie i rodzinę kosztów na bieżące utrzymanie, łącznie z kosztami utrzymania mieszkania ( tj. wyodrębniając te koszty na poszczególne pozycje i wskazując ich wielkość ) oraz informacji dotyczących innych kosztów niż koszty bieżącego utrzymania, - szczegółowej informacji na temat kosztów na bieżące utrzymanie ponoszonych przez osoby wspomagającego go w bieżącym utrzymaniu, - dokumentów potwierdzających powyższą informację w zakresie ponoszonych kosztów, - szczegółowej informacji odnośnie dochodów umożliwiających pokrycie kosztów utrzymania wraz z dowodami potwierdzającymi zarówno ich uzyskiwanie jak i ich wielkość, - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy odnośnie aktualnego statusu bezrobotnego, - szczegółowej informacji odnośnie otrzymywania przez skarżącego pomocy od osób trzecich i instytucji ( należy podać zakres i częstotliwość w jakiej ta pomoc jest przekazywana ) wraz z przekazaniem stosownych oświadczeń tych osób i instytucji, - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez skarżącego działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez niego podejmowane, - wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych skarżącego za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego przekazał: - pismo z 12 września 2011 r., w którym oświadczył, że skarżący w wyniku wypadku któremu uległ w marcu 2011 r. podczas pracy na dachu poddany jest długotrwałemu leczeniu ograniczającemu samodzielne funkcjonowanie ( leczenie odbywa się w klinice ortopedycznej w Maastricht w Holandii ), w tym uniemożliwiającemu podejmowanie pracy zarobkowej.( jak oświadczono w celu poruszania się skarżący zmuszony jest używać wózka inwalidzkiego i kul ), - kserokopie zaświadczenia z 9 października 2011 r. o odbywaniu konsultacji psychologicznych ( wskazano w nim, iż skarżący skarży się na bóle głowy, zaburzone samopoczucie, stany lękowe i depresyjne ), - kserokopię potwierdzenia pobytu w klinice ortopedycznej w Maastricht, - kserokopię dokumentacji leczenia, - kserokopię zaświadczenia o zarobkach M. W., - kserokopie zaświadczenia o zasiłku chorobowym skarżącego, - wyciągi z rachunku bankowego, - oświadczenie skarżącego, w którym wskazał, że w chwili obecnej w jego gospodarstwie domowym pozostają żona i dwoje dzieci w wieku 7 miesięcy i 10 lat, że mieszkają w wynajmowanym mieszkaniu, którego koszty utrzymania stanowią łącznie około 755 euro ( czynsz – 455 euro, gaz, prąd i woda – 300 euro ), że dochody gospodarstwa domowego opiewają na kwotę 1.587 euro ( zasiłek chorobowy skarżącego – 1.500 euro, zasiłek uzyskiwany przez żonę skarżącego - 87 euro ), - kserokopię oświadczenia R. G. matki skarżącego o udzielaniu wsparcia materialnego rodzinie skarżącego w zakresie zakupu odzieży i żywności. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopię zaświadczenia o pobycie skarżącego w klinice ortopedyczno-traumatologicznej w Holandii, wskazując jednocześnie, że jego pobyt w tej klinice będzie przebiegać do 31 grudnia 2011 r. Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych zarówno w przedmiotowej sprawie jak też w innych zawisłych w tym samym okresie przed WSA w Opolu przekracza jego możliwości finansowe. Uznano bowiem, iż z dochodów uzyskiwanych w ramach gospodarstwa domowego w wysokości 1.587 euro, obciążonych stałymi kosztami utrzymania mieszkania w kwocie 755 euro, wydatkami niezbędnymi dla zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji jego i rodziny ( m.in. zakup żywności, ubrania, obuwia, środków czystości i higieny ) oraz dodatkowo kosztami związanymi z leczeniem skarżącego i spłatą kredytu na umeblowanie mieszkania ( w kserokopii wyciągu bankowego wskazano, że w przypadku raty kredytu jest to kwota około 260 euro ), skarżący nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych, które umożliwiłyby mu uiszczenie wymienionych na wstępie uzasadnienia kosztów sądowych. W ocenie referendarza stan zdrowia uniemożliwiający skarżącemu podjęcie pracy stanowi kolejną okoliczność wskazującą na wyjątkową sytuacje w rozumieniu art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. Powyższej oceny co do braku możliwości wywiązania się z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych przez skarżącego nie zmienia wskazana przez niego okoliczność pozyskiwania od teściów i rodziców wsparcia w zakresie zakupu żywności dla jego rodziny. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.