I SA/Op 379/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie. Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2007r. Pan W.Ż zwrócił się w trybie art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. o udzielenie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczonych przez biegłego sądowego usług z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi. Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że świadczy on usługi biegłego sądowego na zlecenie sądów powszechnych, prokuratury, policji i innych organów w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi, polegające na sporządzaniu opinii z zakresu rynku papierów wartościowych. Na tle tego stanu faktycznego wnioskodawca zwrócił się z pytaniem, czy biegły sądowy z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi, którego przychód z tego tytułu przekroczył w roku podatkowym sumę 10.000 Euro jest w dalszym ciągu zwolniony podmiotowo z obowiązku opodatkowania świadczonych usług podatkiem VAT. Równocześnie strona przedstawiła swoje stanowisko zgodnie z którym, biegły sądowy z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi, którego przychód z tej działalności przekroczył w roku podatkowym sumę 10.000 euro nie staje się płatnikiem podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu złożonego wniosku strona zwróciła uwagę na trudności z właściwym zaklasyfikowaniem wiedzy specjalnej, którą posługuje się biegły z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi do odpowiedniego działu Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Polska Klasyfikacja Działalności rynkowi papierów wartościowych poświęca bowiem tylko dwa działy, a mianowicie 67.12.A "Działalność maklerska" oraz 67.12.E "Zarządzanie funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych". Z kolei zaś Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług przewiduje jedynie jedną klasę, mianowicie 67.12 "Usługi maklerskie na rynkach papierów wartościowych oraz zarządzania funduszami". Zdaniem strony biegły sądowy sporządzający opinie z zakresu obrotu papierami wartościowymi wykonuje "działalność związaną z rynkiem papierów wartościowych, gdzie indziej niesklasyfikowaną", zakwalifikowaną jako 67.12. A Polskiej Klasyfikacji Działalności, a w związku z tym, zgodnie z pozycją 3 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, jest działalnością zwolnioną przedmiotowo z podatku VAT. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe Dokonując wykładni przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zważono, iż wnioskodawca, będący biegłym sądowym, wykonuje działalność gospodarczą w myśl powyższej ustawy . Przychody otrzymywane przez biegłego sądowego są kwalifikowane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, niemniej jednak nie są wyłączone z zakresu opodatkowania podatkiem od towarów i usług z uwagi na to, że nie jest spełniony warunek dotyczący odpowiedzialności zlecającego za wykonane czynności wobec osób trzecich, co wypełnia przesłanki do uznania ich za wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z tym czynności wykonywane przez biegłego sądowego, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W momencie przekroczenia przez podatnika wartości sprzedaży wyrażonej w złotych, odpowiadającej równowartości 10.000 EURO, traci moc zwolnienie podmiotowe, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę. Jednocześnie wskazano, iż to strona sama jest obowiązana zaklasyfikować prowadzoną przez siebie działalność do właściwego grupowania, natomiast w przypadku wystąpienia trudności może zwrócić się do Ośrodka Interpretacji Standardów klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi. W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie, strona zarzuciła organowi udzielenie przez niego niepełnej odpowiedzi, gdyż zajęte stanowisko nie odpowiada w sposób wyczerpujący na zapytanie, które brzmiało: czy biegły sądowy z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi, którego przychód z tego tytułu przekroczył w roku podatkowym sumę 10.000 EURO jest w dalszym ciągu zwolniony z obowiązku stania się płatnikiem podatku VAT. Istotną kwestią wymagającą rozważenia przez organ podatkowy przy udzieleniu odpowiedzi na tak postawione zapytanie , zdaniem strony jest odniesienie się do zagadnienia, czy czynności biegłego sądowego z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi są działalnością maklerską w rozumieniu podklasy 67.12.A. Skoro bowiem działalność maklerska jest zwolniona z podatku VAT, to według podatnika , także i związane bezpośrednio z rynkiem papierów wartościowych czynności biegłego sądowego z zakresu publicznego obrotu nie podlegają obowiązkowi płacenia podatku VAT. Do tej jednakże kwestii organ I instancji w ogóle się nie ustosunkował w zajętym stanowisku koncentrując się wyłącznie na wysokości sprzedaży jako wyznaczniku zakresu zwolnienia podmiotowego przewidzianego w art. 113 ust 1 ustawy o VAT. W ocenie żalącego, błędna też było stanowisko organu I instancji , iż biegły sądowy z tytułu sporządzanych opinii w postępowaniach sądowych, podlega obowiązkowi w podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia uznając, iż zawarta w nim ocena prawna stanu faktycznego przedstawionego we wniosku jest prawidłowa, choć wymaga uzupełnienia. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z brzmieniem poz. 3 załącznika nr 4 ustawy o VAT, zwolniono od opodatkowania klasyfikowane według nomenklatury Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług pod symbolem ex 67 - usługi pośrednictwa finansowego, za wyjątkiem usług wymienionych w punkcie 1-9. Konieczne jest więc zakwalifikowanie usług do właściwego grupowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, jeśli usługi świadczone przez stronę można zaklasyfikować pod w/w symbolem wymienionym w pozycji 3 załącznika 4 ustawy o VAT, to podlegają one zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Tym samym ich wartości nie wlicza się do wartości sprzedaży, o której mowa w wyżej powołanym przepisie art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, czyli do limitu 10.000 EURO. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazał na ponowne nie zajęcie przez organy podatkowe stanowiska, co do sposobu zakwalifikowania wykonywanych czynności biegłego z zakresu publicznego obrotu papierami wartościowymi. wg Polskiej Klasyfikacji Działalności oraz Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Nie zgodził się też ze stanowiskiem organu, iż to wnioskujący powinien sam sklasyfikować prowadzoną działalność, lub też zwrócić się o pomoc w tym zakresie do Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi. Według skarżącego takie postępowanie organów narusza obowiązek wynikający z art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie podjęcia w toku postępowania wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego a następnie jego wnikliwego rozpatrzenia. W szczególności zwrócił uwagę na to, że Dyrektor Izby Skarbowej nie powołał w trybie art. 197 Ordynacji podatkowej biegłych, których udział w sprawie byłby zasadny, ani nie wystąpił do Ośrodka Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego w Łodzi o pomoc w dokonaniu właściwej klasyfikacji konkretnej działalności celem rozwiania ewentualnych wątpliwości w tej kwestii. Ponadto według skarżącego, organ II instancji nie skorzystał też z możliwości zwrócenia się w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej z pytaniem do wnioskodawcy o złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie zaklasyfikowania prowadzonej działalności mimo, że z uwagi na wagę problemu powinien był to uczynić. Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, iż fakt odpowiedniego kwalifikowania działalności biegłego sądowego jest niezmiernie istotny, ponieważ praktyka orzecznictwa organów skarbowych skłania się ku tezie, że działalność biegłych sądowych winna być klasyfikowana nie jako "doradztwo", czy "rzeczoznawstwo", ale jako klasyfikacja działalności właściwej dla tej dziedziny, z zakresu której biegły sporządza swoje opinie, o świadczą załączone do skargi decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia [...] oraz z dnia [...] Według Skarżącego stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w O. nie jest sprzeczne z uzasadnieniem powyższych decyzji, ale też nigdzie wyraźnie jej nie potwierdza, powodując tym samym stan niepewności co do prawa. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wskazał, iż wykonywane przez niego czynności biegłego, nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy cywilnoprawnej, bowiem stosunek łączący organ procesowy i biegłego jest publicznoprawnym stosunkiem procesowym, a wydana opinia stanowi materiał urzędowy, co oznacza, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania do wskazanych czynności. To organ procesowy jest jedynym dysponentem opinii złożonej przez biegłego. Biegły otrzymuje za wydane opinie wynagrodzenie, którego wysokość określa organ procesowy na podstawie stosownych przepisów. W ocenie skarżącego, to organ procesowy ponosi też odpowiedzialność za czynności, jakie podjął biegły w celu wykonania postanowienia o jego powołaniu oraz za skutki wykorzystania opinii. Opiniowanie na użytek postępowań, podejmowane na mocy postanowień organów procesowych, spełnia zatem w ocenie podatnika wymogi opisane w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z czym nie podlega ono opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Na potwierdzenie wątpliwości jakie istnieją na tle zagadnienia statusu biegłego sądowego ,jak podatnika podatku VAT, skarżący wskazał na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 3 listopada 2005r. nr RPO-498998-VI/05/MC-Z skierowany do Trybunału Konstytucyjnego , dotyczący konstytucyjności spornego uregulowania art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w zakresie w jakim określa czynności których wykonanie nie jest w rozumieniu art. 2 tej ustawy uznane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą . W odpowiedzi na skargę ,oraz piśmie procesowym z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. niepodzielając zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie. Równocześnie na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, iż rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności przez Trybunał Konstytucyjny kwestii konstytucyjności art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, w zakresie w jakim określa czynności których wykonanie nie jest w rozumieniu art. 2 tej ustawy uznane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą , ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący, zgadzając się z argumentacją strony przeciwnej, poparł złożony wniosek o zawieszenie postępowania . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153,poz. 1270 z zm.) [zwanej dalej p.p.s.a] Sąd może zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron. W powyższym przepisie ustawodawca nie określił wprawdzie jakichkolwiek powodów, na które mogą powołać się strony składając takowy wniosek, pozostawiając w tym zakresie stronom swobodę w kształtowaniu podstaw zawieszenia postępowania, zastrzegając jednakże prawo Sądu do ich oceny. Odnosząc się do złożonego przez strony zgodnego wniosku o zawieszenie postępowania Sąd uznał, iż wskazywana przez nie okoliczność zawiśnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania dotyczącego stwierdzenia niekonstytucyjności uregulowania art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w zakresie w jakim określa czynności których wykonanie nie jest w rozumieniu art. 2 tej ustawy uznane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, uzasadnia uwzględnienie wniosku stron , a w konsekwencji zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Uwzględniając wniosek stron, Sąd wziął także pod uwagę okoliczność, że wskazywana przez strony przyczyna zawieszenia przemawia za dłuższym, co najmniej trzymiesięcznym przerwaniem biegu postępowania (art. 129 p.p.s.a.). Z tych też względów, Sąd uwzględniając zgodny wniosek stron, działając w oparciu o art. 126 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. W razie zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron podjęcie postępowania następuje na wniosek którejkolwiek z nich, nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od zawieszenia postępowania ( 129 p.p.s.a.), a jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie zostanie zgłoszony w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu, Sąd umarza postępowanie ( art.130 § 1 p.p.s.a.).