I SA/Op 401/12
PostanowienieWSA w Opolu2012-11-29
Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Kuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym, oparty na ogólnikowych twierdzeniach o zagrożeniu znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, uzasadnia uwzględnienie wniosku, jeśli strona nie przedstawiła konkretnych danych finansowych i majątkowych?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykazała konkretnych okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe twierdzenia o hipotetycznym zawieszeniu działalności i utracie środków finansowych, bez przedstawienia szczegółowych danych o sytuacji majątkowej, dochodach i wydatkach, nie pozwalają sądowi na ocenę zasadności wniosku. Obowiązek wykazania przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie może domniemywać tych okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. W ramach skargi pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie pozbawi skarżącego środków finansowych na prowadzenie działalności gospodarczej, co spowoduje znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki. Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania decyzji, a skarżący zwrócił się do sądu o wstrzymanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 września 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu pełnomocnik skarżącego J. Z. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 15 października 2012 r., w związku z wnioskiem skarżącego skierowanym do organu (art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270) - /zwanej dalej p.p.s.a./, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżący, działając przez pełnomocnika będącego adwokatem, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Motywując wniosek pełnomocnik wskazał, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Podniósł, iż przedmiotem działalności skarżącego jest handel samochodami, co wiąże się z koniecznością posiadania znacznych środków na zakup towarów. W tej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie faktycznym zawieszeniem działalności. Zwłaszcza, iż na skarżącym ciąży także konieczność uregulowania zobowiązania określonego kolejną decyzją Dyrektora Izby Celnej (również zaskarżoną do tut. Sądu) a łączna kwota obciążeń z tego tytułu wynosi ponad 12.000 zł. Wykonanie obu tych decyzji pozbawi skarżącego środków finansowych na prowadzenie działalności, a tym samym pozbawi go źródła utrzymania. Jednocześnie waga podniesionych zarzutów wskazuje, zdaniem pełnomocnika, iż skarga może okazać się uzasadniona. W takim przypadku obowiązek uiszczenia jakiejkolwiek kwoty, a w szczególności tak znacznej, byłby oczywiście niesłuszny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie .
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków
Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej .
Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a wynika obowiązek wykazania przez wnioskującego okoliczności uprawdopodobniających zaistnienie wskazanych przesłanek, przy czym uprawdopodobnienie to nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, czyli, że na skutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku jej realizacji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Wnioskodawca musi zatem wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu.
Wprawdzie obowiązek ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. obciąża sąd, który przy rozpatrywaniu wniosku winien brać pod uwagę wszystkie okoliczności w nim podniesione, a ponadto także te, które wynikają z całości akt sprawy, to jednak uprawdopodobnienie okoliczności faktycznych będących podstawą wniosku ciąży na skarżącym, który działa we własnym, procesowym interesie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Profesjonalny pełnomocnik skarżącego, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczył się do stwierdzenia, że w razie wykonania obu zaskarżonych do tut. Sądu decyzji Dyrektora Izby Celnej skarżący zostanie pozbawiony środków pieniężnych pozwalających na zakup towarów handlowych wobec czego jego działalność zostanie faktycznie zawieszona, a skarżący utraci źródło utrzymania.
Zdaniem Sądu, na podstawie przedstawionych tak ogólnikowo i w sposób hipotetyczny okoliczności nie sposób ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd zaś nie może tych okoliczności domniemywać.
Podkreślić przy tym należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Wyegzekwowanie należności pieniężnych samo w sobie nie może być uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, bowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami.
Zatem zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego nie przytoczył żadnych konkretnych danych co do stanu majątkowego, wysokości dochodów i sytuacji rodzinnej strony. Nie załączył także żadnych potwierdzających wskazane okoliczności dokumentów, uniemożliwiając w ten sposób dokonanie oceny zasadności wniosku przez Sąd. Również materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala na ustalenie i ocenę możliwości finansowych skarżącego.
Podstawy do uwzględnienia wniosku nie może także stanowić argument o merytorycznej wadliwości zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, sąd dokona dopiero na rozprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jako środek ochrony tymczasowej nie przesądza o zasadności samej skargi i oceniany jest w oderwaniu od postawionych w niej zarzutów. Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 ], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść.
Uwzględniając zasadę, iż obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 7.02.2011, sygn. akt II FZ 18/11 – internetowa baza orzeczeń NSA i WSA www.nsa.gov.pl), Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło