I SA/Op 436/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 29 marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 1 grudnia 2011 r., którą organ określił M. L. (dalej: skarżący, strona) zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. W dniu 28 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga M. L., którą skarżący wniósł za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Opolu w dniu 25 czerwca 2015 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej). Do skargi załączono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, iż o zadłużeniu wynikającym z zaskarżonej decyzji dowiedział się w dniu 18 czerwca 2015 r. Z kolei niewiedza o przebiegu postępowania i treści ww. decyzji spowodowana była wyjazdem skarżącego za granicę na przełomie lat 2011/2012, gdzie skarżący wyjechał wraz z rodziną na stałe. Skarżący podkreślił ponadto, iż według jego wiedzy, sprowadzony przez niego pojazd z uwagi na jego zasadnicze przeznaczenie nie podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Według skarżącego złożone przez niego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji skutkować miało umorzeniem postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej jako: [p.p.s.a.] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Aby jednak Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 p.p.s.a). W ocenie tut. Sądu wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane, albowiem skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożono w terminie. Jak wynika z treści wniosku skarżący o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w dniu 18 czerwca 2015 r. Oświadczeniu temu tut. Sąd daje wiarę. Od tej daty rozpoczął się zatem bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W związku z powyższym, Sąd mógł dokonać oceny złożonego wniosku w zakresie zasadności przywrócenia wnioskowanego terminu tj. rozważenia, czy argumenty podnoszone przez skarżącego uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Nie ulega wątpliwości, że w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, termin ten upłynął. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 16 kwietnia 2013 r. tj. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz.613), dalej jako: [O.p.]. W decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu skarżący został pouczony o możliwości wywiedzenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, którą w myśl art. 3 § 2 pkt 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.) – dalej jako [p.p.s.a.] winien był wnieść w terminie 30 dni od doręczenia decyzji za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w Opolu. Również w toku postępowania podatkowego skarżący był pouczony o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń (art. 147 O.p.) Wobec powyższego termin do wniesienia skargi upływał z dniem 16 maja 2013 r. Z istotnego dla sprawy art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Ma to miejsce wówczas, gdy ani strona ani jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący jako przyczynę zwłoki wskazał fakt przebywania poza granicami kraju jego i jego najbliższej rodziny oraz brak wiedzy na temat toczącego się postępowania, tym samym wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto skarżący wyraził przekonanie, iż sprowadzony przez niego pojazd z uwagi na jego zasadnicze przeznaczenie nie podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, a złożone przez skarżącego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji skutkować miało umorzeniem postępowania. Jak już wcześniej wskazano, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, Lex nr 344095). Sąd orzekający w sprawie podziela wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt: II CKN 8/98 stanowisko, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie spełnił wymogów przewidzianych do przywrócenia terminu. Przede wszystkim wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w spóźnieniu. Wniosek skarżącego w tym zakresie bazuje jedynie na argumencie braku wiedzy o przebiegu i treści zaskarżonej decyzji. Okoliczności te jednak nie mogą zostać uwzględnione. Brak winy oznacza bowiem sytuację, w której strona działa obiektywnie starannie oraz z dbałością o swoje interesy procesowe. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest przede wszystkim uprawdopodobnienie przez nią, iż nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Natomiast należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W przedmiotowej sprawie żadnych tego typu zdarzeń skarżący nie powołał. Odnosząc się do podanych we wniosku okoliczności mających wskazać na brak winy skarżącego stwierdzić należy, iż nie usprawiedliwiają one braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżona decyzja została skierowana do skarżącego w dniu 29 marca 2013 r. na adres skarżącego tj. [...], ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej nr [...], adresowanej do skarżącego widnieje adnotacja, iż przesyłka nie została przez adresata podjęta w terminie. Zgodnie natomiast z treścią art. 73 ustawy p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 powołanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie do art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 powołanego przepisu. Z adnotacji poczynionych przez pracownika Urzędu Pocztowego w [...] wynika, że przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana. W dniu 2 kwietnia 2013r. przesyłkę awizowano z uwagi na nieobecność adresata, przy czym awizo pozostawiono w skrzynce adresata. Powtórne awizo wystawiono w dniu 10 kwietnia 2013 r. Wobec takiego brzmienia przepisu cyt. art. 73 ustawy należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a z dniem 16 kwietnia 2013 r. W ocenie Sądu brak wiedzy skarżącego o fakcie wydania decyzji przez organ drugiej instancji nie mógł stanowić przesłanki do uznania, iż uchybienie terminu do złożenia skargi powstało wskutek okoliczności przez stronę niezawinionych. Niewątpliwie brak zainteresowania skarżącego rozstrzygnięciem złożonego przez niego odwołania nie świadczy o zachowaniu należytej staranności skarżącego we własnej sprawie. Skarżący mając wiedzę na temat toczącego się postępowania podatkowego powinien liczyć się z możliwością przesłania mu korespondencji, z której doręczeniem przepisy wiążą określone skutki w sferze praw i obowiązków strony postępowania. W związku z tym strona należycie dbająca o swoje interesy, nawet wyjeżdżając za granicę, powinna zapewnić taki sposób przekazywania informacji o przebiegu sprawy, w tym skuteczne doręczenie jej korespondencji, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. Powołane przez skarżącego okoliczności, zdaniem Sądu są przejawem niedostatecznej staranności w jego działaniu i prowadzeniu własnych spraw. Takiego bowiem działania nie można zakwalifikować jako działania z należytą starannością w sytuacji, kiedy strona wniosła odwołanie i oczekiwała na jego rozpoznanie. Skarżący nie podjął de facto czynności, które mogłyby przemawiać za zachowaniem przez niego należytej staranności. Nie podał miejsca aktualnego pobytu i adresu do korespondencji ani nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącego. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy w myśl cytowanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.