I SA/Op 448/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi E. Ś., S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi E. Ś. i S. Ś. (Dalej także: Skarżący, strony) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza N. z [...], nr [...], ustalającą stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. w wysokości 525,00 zł. Z akt sprawy wynika, iż Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej położonej w N., przy ul. [...] - działka nr a akr. mapy [...] obręb [...], stanowiącej zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy (Bp) o powierzchni 1499 m2 (KW [...]). Burmistrz N. postanowieniem z dnia [...], nr [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącym zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. od ww. nieruchomości. Następnie Burmistrz N. postanowieniem z [...], nr [...], wyznaczył stronom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i decyzją z dnia [...], nr [...] ustalił stronom podatek od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 525,00 zł, przyjmując do wyliczenia: grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o powierzchni 1.499 m² oraz stawkę w kwocie 0,35 zł/m² wynikającą z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. O. poz. [...]). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący wnieśli odwołanie, zarzucając, że kwestionowana decyzja rażąco narusza i łamie konstytucyjne prawa skarżących, w szczególności nie zawiera podstawy prawnej do wskazania terminów płatności zobowiązania w czterech ratach roku podatkowego 2021, tj. do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada, przy czym wskazuje różne terminy płatności w czterech ratach i w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, co stanowi naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., zwanej dalej Op.). Skarżący zarzucili także, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo własności i łamie art. 64 Konstytucji RP, rażąco narusza art. 120 Op., w zw. z załącznikiem "B Tabela typów powierzchni gruntów do Rozporządzenia" do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości przez Burmistrza N., ponieważ prawo własności przedmiotowej nieruchomości zapisane w akcie notarialnym Repertorium A Nr [...] z dnia 21 października 1999 r. jest pod ochroną państwa polskiego. Skarżący zakupili od Gminy N. - jak wskazali w odwołaniu - teren zabudowany, który jest oznaczony symbolem B, co wg ww. załącznika B do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. oznacza grunty rolne zabudowane. Jako użytek rolny, przedmiotowa nieruchomość nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a podatkiem rolnym. Oznacza to, że kwestionowana decyzja winna zostać uchylona, a postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości winno zostać umorzone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., w wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z [...], nr [...]. W skardze na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Skarżący, wnosząc ojej uchylenie, zarzucili organom podatkowym obu instancji naruszenie art. 2, art. 8, art. 8, art. 31, art. 32, art. 64 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez bezpodstawne wszczynanie postępowania i ustalanie corocznie podatku od nieruchomości od osób fizycznych, a także niewydanie i niedoręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za 2021 r. w terminie zawitym, o którym mowa w art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., zwanej dalej u.p.o.l.), tj. do dnia 31 grudnia 2020 r. oraz przed terminem płatności I raty podatku (do 15 marca 2021 r.). Ponadto zarzucili, podobnie jak w odwołaniu, że bezzasadnie ustalono podatek od nieruchomości, skoro zgodnie z aktem notarialnym z 21 października 1999 r. Repertorium A nr [...], dokumentującym nabycie nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania w omawianej sprawie, nieruchomość ta stanowiła grunty rolne zabudowane, a zatem winna podlegać opodatkowaniu podatkiem rolnym. W tym zakresie organy podatkowe zaniechały rozpoznania całości sprawy w oparciu o istniejące niepodważalne dowody i obowiązujący stan prawny. Powyższe doprowadziło to opodatkowania przedmiotowej nieruchomości, w szczególności przyjęcia klasyfikacji gruntów, w sposób sprzeczny ze stanem faktycznym wynikającym z ww. aktu notarialnego. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wniosło o oddalenie skargi i wskazało, że zarzuty w niej zawarte są nieuzasadnione i stanowią w istocie powielenie zarzutów odwołania, do których Kolegium odniosło się w uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga jako nieuzasadniona zasługuje na oddalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: ppsa). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 ppsa - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem ani prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza N. z [...], nr [...], ustalającą stronom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2021 r. w wysokości 525,00 zł. Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm., zwana dalej u.p.o.l.). Nie sposób, w ocenie Sądu, uznać za uzasadniony zarzut skargi, iż organ podatkowy pierwszej instancji bez podstawy prawnej wszczął i prowadził postępowanie w omawianej sprawie. Wskazać bowiem w tym miejscu należy na przepis art. 165 § 1 Op., zgodnie z którym postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przepis art. 165 § 2 Op. Z kolei stanowi, że wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Na podstawie art. 165 § 4 Op. datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Na mocy art. 165 § 5 pkt 1 Op. przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury, przepis ten może mieć zastosowanie jedynie w sprawach o bezspornie ustalonym stanie faktycznym, niewymagających przeprowadzenia postępowania dowodowego. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, bowiem jak wskazano w zaskarżonej decyzji, strony corocznie nie zgadzają się z ustalonymi przez Burmistrza N. wysokościami zobowiązań w podatku od nieruchomości a ponadto informacje o nieruchomościach składane przez Skarżących są kwestionowane przez organ podatkowy pierwszej instancji, co obliguje go do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się natomiast, że jeżeli organ podatkowy ma wątpliwości co do stanu faktycznego i uzna za konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, powinien odstąpić od zastosowania art. 165 § 5 pkt 1 Op, co oznacza, że wszczęcie postępowania winno wiązać się z wydaniem i doręczeniem odpowiedniego postanowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1847/13). W związku z tym, Burmistrz N. był uprawniony - zdaniem Sądu – by wszcząć postępowanie w sprawie zgodnie z art. 165 § 2 i § 4 Op. Zasadnie bowiem uznał, iż tylko w ramach takiego postępowania, prowadzonego z udziałem stron, możliwe będzie ustalenie stanu faktycznego sprawy. Dalej wskazać należy, iż z akt sprawy, w szczególności z umowy sprzedaży z 21 października 1999 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...], wypisu z rejestru gruntów na 2021 r. wynika, że strony pozostawały przez cały 2021 r. współwłaścicielami ww. działki nr a w N. Zdaniem skarżących, przedmiotowa nieruchomość stanowi zabudowane grunty rolne, w związku z czym do ich opodatkowania Burmistrz N. powinien zastosować ustawę o podatku rolnym. Skarżący powoływały się w tym zakresie na fakt określenia przeznaczenia tych nieruchomości w umowach sprzedaży zawartych między Gminą N. (sprzedającą) a stronami (kupującymi). Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu należy wskazać, że w umowie sprzedaży z 21 października 1999 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...], nie określono, aby przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunty rolne. Przeciwnie - we wskazanym akcie notarialnym, którego kopię załączono do odwołania - w § 1 lit. a) wskazano, że przedmiotowa nieruchomość stanowi grunty niezabudowane, przeznaczone pod budownictwo przemysłowe. Słusznie przy tym wskazały organy, iż podstawowym dokumentem urzędowym, na podstawie którego organy podatkowe określają powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania, jest ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego. Jak bowiem stanowi art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej u.p.g.k.), dane zwarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Użyte zaś wart. 21 ust. 1 u.p.g.k. określenie "wymiar podatku" oznacza, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące gruntu zawarte w ewidencji budynków mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wprost wynika, że działka nr a km. [...] obręb [...], stanowi "zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy" (Bp) o powierzchni 0,1499 ha. W związku z powyższym nie sposób uznać, aby przedmiotowe nieruchomości stanowiły grunty rolne, jak chcą tego Skarżący. Stan ewidencji na 2021 r. nie został w żaden sposób przez Skarżących podważony. Do czasu zmiany zapisów w ewidencji, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok NSA z dnia 07.05.2019 r., sygn. akt II FSK 719/18). W związku z brak było podstaw, by przedmiotowa sprawa mogła być rozstrzygnięta w oparciu o ustawę o podatku rolnym, zaś Burmistrz N. prawidłowo zastosował ustawę o podatkach i opłatach lokalnych jako prawnomaterialną podstawę orzekania w sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych . Zgodnie zaś z art. 3 ust. 4 ustawy jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (...). Na mocy art. 4 ust. 1 ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (...). Z art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości (...). Na podstawie ww. delegacji ustawowej wysokość stawek podatku od nieruchomości na 2021 r. na terenie N. została określona w powołanej wyżej uchwale nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. O. poz. [...]), zwanej dalej uchwałą. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c uchwały wysokość stawki podatku od gruntów "pozostałych" wynosiła 0,35 zł od 1 m2 powierzchni. Mając na uwadze powyższe, wysokość podatku od nieruchomości w odniesieniu do 1.499 m2 gruntów "pozostałych", przy zastosowaniu stawki podatkowej 0,35 zł wynosiła 524,65 zł. Zaokrąglając tę kwotę do pełnych złotych, zgodnie z art. 63 § 1 Op., wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. wyniosła 525,00 zł. Słusznie zatem uznało Kolegium, iż organ I instancji ustalił Skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2021 r. w prawidłowej kwocie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art. 6 ust. 7 u.p.o.l. poprzez doręczenie w dniu 22 marca 2021 r., tj. po upływie terminu zapłaty I raty podatku od nieruchomości (15 marca 2021 r.), decyzji wymiarowej, należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 (niemającym zastosowania w sprawie), ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Należy jednakże wziąć pod uwagę, że decyzja w zakresie podatku od nieruchomości jest decyzją konstytutywną, ustalającą zobowiązanie podatkowe, które powstaje dopiero w momencie doręczenia tej decyzji (art. 21 § 1 pkt 2 Op.). Zgodnie zaś z art. 47 § 1 Op., termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, przy czym, w myśl § 2 tego artykułu, jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku, a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Powyższe oznacza, że decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana i doręczona po upływie terminów płatności wynikających z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., powinna wskazywać termin płatności zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 47 § 1 i 2 Op. A zatem pomimo wskazania w decyzji, że pierwsza rata podatku od nieruchomości przypada do 15 marca 2021 r., to wobec doręczenia przez organ I instancji tej decyzji dopiero w dniu 22 marca 2021 r., termin płatności pierwszej raty podatku od nieruchomości wynosił 14 dni od daty doręczenia decyzji, co prawidłowo wskazano w jej treści. Prawidłowo przy tym wskazało Kolegium, że termin wydania decyzji wymiarowej w konkretnej sprawie pozostaje bez wpływu na powstanie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r., skoro podatek od nieruchomości jest podatkiem należnym za rok podatkowy, zaś decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe mogą zostać wydane - co do zasady - aż do upływu terminu określonego w art. 68 § 1 Op. Termin ten zaś został przez organ I instancji zachowany. Wbrew twierdzeniom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w niej przepisów prawa, w tym nieuzasadnione są również i zarzuty stron odwołujące się do norm konstytucyjnych. Przy czym podkreślić należy, iż Skarżący nie wskazali, na czym naruszenia konkretnych przepisów Konstytucji RP miałyby polegać w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uznał, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i skargę oddalił w oparciu o art. 151 ppsa.