I SA/Op 460/10
WyrokWSA w Opolu2010-10-22
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Gerard Czech, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) nie regulują danej kwestii, można stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) dotyczące zawieszenia postępowania, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zagadnienie wstępne), a także czy postępowanie w sprawie ulgi podatkowej stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) dotyczące zawieszenia postępowania, w tym art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zagadnienie wstępne), nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) zawiera wyczerpujące regulacje dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 u.p.e.a.). Samo wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani toczące się postępowanie w sprawie ulgi podatkowej nie stanowią podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., takich jak wstrzymanie wykonania decyzji, odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tytułu podatku akcyzowego i opłaty paliwowej. Jako podstawy wniosku wskazała toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA, traktując je jako zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.), a także toczące się postępowanie w przedmiocie zwolnienia z obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego. Organy egzekucyjne odmówiły zawieszenia postępowania, uznając, że przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, a samo wniesienie skargi kasacyjnej ani postępowanie o ulgę podatkową nie są podstawami do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. WSA w Opolu, po uchyleniu wcześniejszych postanowień organów, w ponownym postępowaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie: Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2010r. sprawy ze skargi A a.s. Oddział w Polsce z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) - zwanej dalej "Kpa" oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954) zwanej dalej u.p.e.a, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 26 stycznia 2010 r. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot zaskarżenia zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku Spółki "A" Oddział w Polsce, na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku akcyzowego za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz z tytułu niezapłaconej opłaty paliwowej.
Pismem z dnia 4 grudnia 2008r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku, w sprawie zawisłej przed tym Sądem w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej z dnia 25 marca 2008r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 stycznia 2008r. sygn. akt I SA/Op 189/07. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała na istnienie ścisłego związku między rozstrzygnięciem przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii istnienia zobowiązania podatkowego Spółki a toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, które dotyczy właśnie tego zobowiązania. Zatem zdaniem Spółki, wniesienie skargi kasacyjnej należy traktować jako "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, że przepis ten ma zastosowanie również do postępowania egzekucyjnego, w którym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Ponadto Spółka zwróciła uwagę, iż przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w Opolu toczy się postępowanie w przedmiocie zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego, co także jej zdaniem powinno skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że podstawę prawną zawieszenia postępowania egzekucyjnego stanowi art. 56 § 1 u.p.e.a., który nie przewiduje możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia skargi kasacyjnej do NSA. Jednocześnie, zdaniem organu, sama okoliczność wniesienia skargi kasacyjnej nie może być także rozpatrywana w kontekście zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W wyniku skargi Spółki na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Op 329/09, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienie to uchylił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż kwestia czy poprzez odpowiednie zastosowanie uregulowania art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej, dopuszczalne jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego również w oparciu o przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego przewidziane bezpośrednio w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., na tle rozpoznawanej sprawy i zaistniałego w niej stanu faktycznego nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd zwrócił przy tym uwagę, że w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wyczerpująco wskazano przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy mimo toczącego się już w oparciu o ostateczną decyzję organu podatkowego postępowania egzekucyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało jeszcze ostateczne zakończone w stosunku do strony. Ustawodawca przewidział jako obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie wykonania skarżonego rozstrzygnięcia, albo przez sąd pierwszoinstancyjny na etapie rozpoznawania przez niego skargi strony, czy też na etapie postępowania kasacyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże na podstawie § 3 tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zostaną spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie. Zatem sam ustawodawca wyraźnie określił, iż wywiedzenie skargi na ostateczne rozstrzygnięcie organu, będące podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji zawiśnięcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania nałożonego obowiązku podatkowego, nie skutkuje wstrzymaniem podjętych już czynności, w tym także egzekucyjnych.
Jednocześnie Sąd podkreślił, że organy obu instancji skupiły swoją uwagę wyłącznie na jednym aspekcie wniosku, tj. możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym, całkowicie pomijając w poczynionych rozważaniach drugą z wskazywanych przez Spółkę przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a dotyczącą toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w Opolu postępowania w przedmiocie zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego. To zaś spowodowało nie rozpoznanie wniosku strony w pełnym zakresie, czyniąc zarówno rozstrzygnięcie organu odwoławczego jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wadliwym ze względów procesowych.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 26 stycznia 2010 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Uwzględniając oceną prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku WSA w Opolu, organ uznał za chybione argumenty Skarżącej, iż toczące się postępowanie sądowe stanowi bezpośrednią przesłankę zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powołał się na art. 61 § 1 p.p.s.a. i wskazał, że skoro zgodnie z tym przepisem ostateczna decyzja podatkowa jest wykonalna, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z tego tylko powodu, że toczy się postępowanie kasacyjne. Podstawy zawieszenia istniałyby natomiast w razie ewentualnego wstrzymania, na podstawie § 3 tego artykułu, wykonania decyzji wymiarowej przez sąd administracyjny, co wymaga wcześniejszego złożenia stosownego wniosku przez Skarżącą.
W dalszej kolejności Dyrektor rozważył kwestię wpływu toczącego się z wniosku Skarżącej postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku akcyzowym w kontekście przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Wyjaśnił, iż zgodnie z informacją Naczelnika Urzędu Celnego Opolu, postępowanie w sprawie udzielenia ulgi Spółce zostało zawieszone na wniosek Spółki postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 r. Naczelnik poinformował równocześnie, iż na obecnym etapie postępowania nie znajduje przesłanek umożliwiających umorzenie Spółce zaległości podatkowych, bowiem zebrane w sprawie materiały nie wnoszą nic nowego w stosunku do dowodów, które już raz stanowiły podstawę do odmowy umorzenia zaległości. Nadto Spółka nie dostarczyła wymaganej, dodatkowej dokumentacji, co też było przyczyną zawieszenia prowadzonego w tej sprawie postępowania.
W ocenie Dyrektora Urzędu Celnego w Opolu, zawisłe przed organem I instancji postępowanie o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań, także nie uzasadniało zawieszenia postępowania. Dyrektor podkreślił, że postępowanie w sprawie ulg płatniczych jest postępowaniem odrębnym zarówno wobec samego postępowania egzekucyjnego, jak i poprzedzającego je postępowania podatkowego. Wprawdzie, na skutek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległego zobowiązania, zobowiązanie to wygasa, a zaległość nie może być w dalszym ciągu egzekwowana, jednakże samo prowadzenie postępowania w sprawie ulgi podatkowej nie ma bezpośredniego wpływu na postępowanie egzekucyjne dotyczące tej należności. Dyrektor podkreślił, iż organ egzekucyjny jest związany ostateczną decyzją podatkową określającą tą zaległość i dopóki funkcjonuje ona w obrocie prawnym i jest wykonalna samo wszczęcie postępowania zmierzającego do umorzenia zaległości podatkowej nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wynik takiego postępowania jest niepewny, zależny od ustaleń organu podatkowego i uwarunkowany spełnieniem przesłanek do udzielenia ulgi płatniczej, natomiast w art. 56 § 1 u.p.e.a. nie przewidziano możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu wszczętego postępowania w sprawie ulgi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie art. 56 § 1 w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, a także art. 67a Ordynacji podatkowej. Podtrzymał stanowisko, iż poprzez art. 18 u.p.e.a., możliwe było zastosowanie w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a stanowiącego, że zawieszenie postępowania przez organ administracyjny następuje w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co potwierdzają wyroki sądów administracyjnych (m.in. WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2004r. sygn. akt III SA 2376/03, wyrok NSA w Katowicach z dnia 13 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 1858/98). Według pełnomocnika zasadnym było także zastosowanie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., w myśl którego zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić z powodu innych przypadków przedstawionych w ustawach. Zdaniem pełnomocnika fakt wydania decyzji przez Dyrektora Izby Celnej dotyczącej powstania zaległości w podatku akcyzowym, należy uznać za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Na poparcie tej argumentacji pełnomocnik powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.08.2007r. sygn. akt I SA/Wa 800/07, w którym wskazano przesłanki zawieszenia postępowania z uwagi na zaistnienie zagadnienia wstępnego, mianowicie: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a ponadto zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W ocenie pełnomocnika w zaistniałej sprawie wszystkie trzy przesłanki zostały spełnione, gdyż postępowanie egzekucyjne było w toku w czasie, gdy decyzja Dyrektora Izby Celnej była przedmiotem skargi kasacyjnej do NSA, pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a podjęciem czynności egzekucyjnych, istnieje związek przyczynowy.
Nadto, zdaniem pełnomocnika wskazane w art. 67a O.p. przesłanki udzielenia ulg podatkowych odpowiadają przesłance zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazanej w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W konsekwencji, pozytywne rozpatrzenie postępowania o udzielenie ulgi w spłacie należności jest bezpośrednią przyczyną zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił, iż organ bezpodstawnie powołał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu na informację Naczelnika Urzędu Celnego o aktualnym stanie i przebiegu postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Zaznaczył, iż organ egzekucyjny nie powinien opierać swojego rozstrzygnięcia na informacjach udzielonych przez inny organ według swojego uznania. Pełnomocnik podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Celnego nie podjął jeszcze decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, a w związku z tym stwierdzenie obecnie jaka będzie to decyzja (negatywna) jest całkowicie nieuzasadnione.
Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 5 maja 2010 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw prawnych do zastosowania w sprawie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania, zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, iż zarówno przepisy K.p.a jak i ustawy egzekucyjnej funkcjonują na obszarach o odmiennej charakterystyce rzeczowej. Ustawa egzekucyjna reguluje między innymi procedurę egzekwowania określonych obowiązków, podczas gdy K.p.a w zakresie, w jakim wydawane są decyzje nakładające te obowiązki - procedurę ich ustanawiania. Zdaniem organu odwoławczego odmienności te powodują, że konstrukcje prawno-celowościowe podobnych instytucji przedstawiają się, np. co do przesłanek, odmiennie. Dotyczy to również zawieszenia postępowania i dlatego nie było możliwości zastosowania, przy zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, przepisu 97 § 1 K.p.a.
Dyrektor podkreślił, iż wprawdzie na podstawie art. 18 u.p.e.a. przepisy K.p.a mają odpowiednie zastosowanie w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, ale tylko i wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie egzekucyjnej. Skoro zaś przepisy ustawy egzekucyjnej zawierają autonomiczną regulację prawną dotyczącą zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to w tym konkretnym zakresie zastosowanie będą miały tylko przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd też przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a, na podstawie której organ administracji publicznej winien zawiesić postępowanie egzekucyjne ze względu na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznając tę okoliczność jako "zagadnienie wstępne", nie mogła być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż wniesienie skargi kasacyjnej nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nadto Dyrektor zwrócił uwagę, że organ egzekucyjny mógłby, na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zawiesić postępowanie egzekucyjne wówczas, gdyby na podstawie wniosku złożonego przez Spółkę, Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, iż okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest toczące się postępowanie w sprawie umorzenia Spółce zaległości w podatku akcyzowym. Wskazał, iż w obowiązującym porządku prawnym fakt ubiegania się o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej nie powoduje wstrzymania z mocy prawa wykonania obowiązku. Natomiast tylko podjęcie przez organ podatkowy pozytywnej decyzji o zastosowaniu ulgi w spłacie w postaci umorzenia czy rozłożenia na raty zaległości objętych tytułami egzekucyjnymi ma wpływ na toczące się postępowanie egzekucyjne w postaci jego umorzenia bądź zawieszenia (w zależności od rodzaju udzielonej ulgi w spłacie).
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik Spółki podniósł zarzuty naruszenia art. 56 § 1 w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 K.p.a i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawił zarzuty tożsame z zarzutami podnoszonymi w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Zdaniem Spółki okoliczność złożenia skargi kasacyjnej należy traktować jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Możliwość uwzględnienia zawieszenia także na gruncie postępowania egzekucyjnego Spółka opierała na odpowiednim stosowaniu przepisów K.p.a w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W tym względzie wskazywano na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego jej zdaniem wynika, że: "w takim zakresie w jakim przepis art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera wyczerpujących rozwiązań, odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Ponadto Skarżąca zauważyła, że również art. 56 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej zawiera odesłanie do "innych przypadków prawem przewidzianych", a zatem istnieje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego także na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Jednocześnie, zdaniem Spółki przebieg, a następnie wynik postępowania dotyczącego ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ma decydujące znaczenie dla przebiegu postępowania egzekucyjnego. Spółka wskazała na art. 67a §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, iż postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Pełnomocnik argumentował, iż dwie pierwsze przesłanki udzielenia ulg płatniczych z art. 67a O.p. odpowiadają przesłance pierwszej art. 56 u.p.e.a. W konsekwencji pozytywne rozpatrzenie postępowania o udzielenie ulgi w spłacie należności jest bezpośrednią przyczyną zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności, przeprowadzona przez Sąd zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. - dalej zwaną p.p.s.a.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też dających podstawę do wznowienia postępowania, które stosownie do treści art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.] skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań wskazać należy na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Jak już opisano wyżej, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie wydano w konsekwencji uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowień wydanych uprzednio w tej sprawie przez organy obu instancji.
W uzasadnieniu wyroku WSA w Opolu pominął problematykę zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej, stwierdzając, że kwestia ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości skarżonego rozstrzygnięcia na tle rozpoznawanej sprawy i zaistniałego stanu faktycznego. Zatem Sąd nie przesądził czy w sprawie będzie miał zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Nadto Sąd stwierdził, że w art. 56 §1 pkt 1 u.p.e.a. wyczerpująco wskazano przesłankę zawieszenia postępowania egzekucyjnego - wstrzymanie wykonania skarżonego rozstrzygnięcia, co mógłby uczynić albo sąd pierwszoinstancyjny na etapie rozpoznawania przez niego skargi strony, czy też na etapie postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże na podstawie § 3 tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zostaną spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie. Te regulacje, zdaniem Sądu wyraźnie wskazują, że ustawodawca określił, iż wywiedzenie skargi na ostateczne rozstrzygnięcie organu, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy i w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, nie skutkuje wstrzymaniem podjętych już czynności, w tym także egzekucyjnych.
Sąd podkreślił także, że organy całkowicie pominęły w swoich rozważaniach drugą z wskazywanych przez Spółkę przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a dotyczącą toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w Opolu postępowania w przedmiocie zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego, co w konsekwencji spowodowało nie rozpoznanie wniosku strony w pełnym zakresie, czyniąc zarówno rozstrzygnięcie organu odwoławczego jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wadliwym ze względów procesowych.
Jak już wspomniano wcześniej, Sąd w niniejszej sprawie związany jest dokonaną wcześniej przez WSA w Opolu w wyroku z dnia 10 listopada 2010r. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań podkreślić należy, iż zgodnie z art. 56 u.p.e.a. § 1 postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania
obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle
związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności
prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Nadto stosownie do art.18 powołanej ustawy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast w K.p.a w art. 97 §1 pkt 4 wskazano, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Skarżący w niniejszej sprawie zarzuty skargi opiera przede wszystkim na naruszeniu art.56 §1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz naruszeniu art. 97§1 pkt 4 i 7 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 56 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., należy stwierdzić, iż zarzuty te są bezpodstawne.
Jak wynika z treści przytoczonych przepisów podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały w sposób enumeratywny wymienione w art. 56 u.p.e.a., a wśród tych podstaw nie ma przesłanki pozwalającej na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd. Wprawdzie w
art. 97 w § 1 pkt 4 K.p.a. przesłanka taka została wskazana, jednak nie może mieć ona zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż zgodnie z art. 18 u.p.e.a w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. A to oznacza, że odpowiednie stosowanie będzie miało miejsce wówczas, gdy dane kwestie nie zostały wprost uregulowane w u.p.e.a. Skoro jednak w art. 56 § 1 u.p.e.a wskazano w sposób wyczerpujący przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to nie mogą być brane pod uwagę inne okoliczności niewskazane w tym przepisie, a wskazane przykładowo w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008 r., str. 89-90). Pogląd ten podzielają sądy administracyjne w wydanych wyrokach (por. wyrok NSA
III SA 4497/97 z dnia 14 czerwca 1999 r.; III SA 1676/97 z dnia 9 grudnia 1998 r.; III SA 762/97 z dnia 14 października 1998 r.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2004 r., III SA 2376/03, wyrok WSA w Białymstoku I SA/Bk 304/10 z dnia 21 lipca 2010 r. i WSA we Wrocławiu III SA/Wr 252/10 z dnia 25 sierpnia 2010 r. - dostępne w bazie internetowej NSA). Sąd w niniejszym składzie także podziela ten pogląd i podkreśla, iż w postępowaniu egzekucyjnym art. 97 K.p.a. nie ma zastosowania. Z tych względów Sąd nie akceptuje odmiennego poglądu wyrażonego przez sądy administracyjne w wyrokach powołanych przez Skarżacą.
Ponieważ wśród przesłanek zawieszenia postępowania wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a nie wymieniono przesłanki uzależniającej zawieszenie postępowania od innego toczącego się postępowania, prawidłowo wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że zarówno toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną wniesioną przez Skarżącą, jak i zawieszone postępowanie w sprawie ulgi podatkowej nie mogą być brane przez organ pod uwagę przy rozstrzyganiu kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wniesienie skargi kasacyjnej nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, podobnie jak toczące się postępowanie w sprawie umorzenia Spółce zaległości w podatku akcyzowym. Prawidłowo również wskazał Dyrektor Izby, iż organ egzekucyjny, stosownie do brzmienia art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Zatem, jak podkreślił już WSA w opisanym wcześniej wyroku w myśl art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże na podstawie § 3 tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu, jeżeli zostaną spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie.
Jak już podkreślił WSA w Opolu w uprzednio wydanym wyroku w tej sprawie i w nawiązaniu do tego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej, organ egzekucyjny mógłby na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zawiesić postępowanie egzekucyjne wówczas, gdyby na podstawie wniosku złożonego przez Spółkę Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 marca 2010r. sygn. akt I GSK 741/09 (dostępne na stronie internetowej NSA) oddalił wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Reasumując, dopiero wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania czy rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, natomiast skutku takiego nie wywołuje ani wskazane przez Spółkę postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku z wniesioną skargą kasacyjną, ani postępowanie dotyczące umorzenia zaległości podatkowych Spółki (zawieszone na wniosek Spółki). Podzielić przy tym należy pogląd wyrażony przez Dyrektora Izby, iż tylko podjęcie przez organ podatkowy pozytywnej decyzji o zastosowaniu ulgi w spłacie w postaci umorzenia czy rozłożenia na raty zaległości objętych tytułami egzekucyjnymi ma wpływ na toczące się postępowanie egzekucyjne w postaci jego umorzenia bądź zawieszenia (w zależności od rodzaju udzielonej ulgi w spłacie). Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia jest korelacja regulacji zawartych w art. 67 a §1 Ordynacji podatkowej i w pkt 1 art. 56 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do kwestii innych przypadków wskazanych w punkcie 5 56 § 1 u.p.e.a., to dotyczą one takich sytuacji gdy w poszczególnych ustawach wprost ustawodawca przewiduje obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na zaistnienie określonych przesłanek i tak np. art. 140 Prawa upadłościowego i naprawczego. Jednak wskazywane w skardze przyczyny, które zdaniem Skarżącej powinny skutkować w niniejszej sprawie zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, nie mieszczą się w tej kategorii. Dlatego też za bezpodstawny należy również uznać zarzut naruszenia art.7 K.p.a, albowiem organy rozstrzygały w ramach obowiązujących przepisów i podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wprawdzie, jak słusznie zauważyła Skarżąca w odwołaniu, Dyrektor Izby Celnej bezpodstawnie powołał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu na informację Naczelnika Urzędu Celnego o aktualnym stanie i przebiegu postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych oraz prognozowanym rozstrzygnięciu. Faktycznie zauważyć należy, iż Naczelnik Urzędu Celnego nie podjął jeszcze decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowych i jakiekolwiek stwierdzenia dotyczące zasadności złożonego wniosku o umorzenie są przedwczesne, jednak to uchybienie pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Istotne jest bowiem to, czy w obiegu prawnym istnieje rozstrzygnięcie wstrzymujące wykonanie czy odraczające termin wykonania obowiązku bądź rozkładające na raty spłatę należności pieniężnej, na co zwróciły uwagę organy obu instancji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło