I SA/Op 463/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. K., L. K. i U. K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 1 marca 2024 r., nr IN.I.7721.9.43.2022.MO w przedmiocie odmowy uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżących E. K., L. K. i U. K., solidarnie, kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwraca ze środków budżetowych Skarbu Państwa solidarnie skarżącym E. K., L. K. i U. K. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. K., U. K. i L. K. (zwane dalej także skarżącymi lub wnioskodawczyniami) jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 1 marca 2024 r., nr IN.I.7721.9.43.2022.MO, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 1 sierpnia 2022 r., nr BOŚ.6740.1588.2021.MM, wydaną w trybie wznowienia postępowania, o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 12 października 2021 r., nr [...], Starosta Opolski zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. F. (dalej zwany inwestorem) pozwolenia na budowę wiaty magazynowej na paszę (siano) w miejscowości J. przy ul. [...], na nieruchomości oznaczonej nr a, k.m. [...], obrębu [...] J., Gmina Ł. We wniosku z dnia 29 maja 2022 r. (data wpływu do organu 1 czerwca 2022 r.), skarżące wskazały, że powinny zostać uznane za stronę postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji nr [...], jako jedyne spadkobierczynie J. K., właściciela działki nr b, położonej w J. przy ul. [...], bezpośrednio graniczącej z działką inwestora. Podniosły również, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe odległość realizowanej inwestycji, tj. budowy wiaty na siano, od działki wnioskujących (nr b), powinna wynosić co najmniej 10 m, a nie jak zaprojektowano 4 m. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r., nr [...], Starosta Opolski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2023 r. poz. 682), zwanej dalej w skrócie K.p.a., wznowił na żądanie skarżących postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną nr [...]. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r., nr [...], Starosta Opolski odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji nr [...]. Następnie decyzją z dnia 1 sierpnia 2022 r. Starosta Opolski, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 § 1 i art. 149 § 2 K.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 12 października 2021 r. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdził, że krąg podmiotów uznawanych za stronę powinien być ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (na dzień orzekania przez organ odwoławczy - Dz. U. z 2023 r. poz. 682 - dopisek Sądu), zwanej dalej Prawem budowlanym, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego. Dalej organ uznał, że skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej kwestii wyjaśnił, że kwestionowane przez wnioskodawczynie zamierzenie budowlane obejmuje działkę inwestora nr a, na której zaprojektowano niepodpiwniczoną, wolnostojącą wiatę magazynową, mającą służyć gospodarce rolnej. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu planowane zamierzenie znajduje się ok. 32 m od istniejącej budowy, a odległości obiektu od granic działki wynoszą: około 434 m od granicy północnej, 4 m od granicy wschodniej (z działką nr b), od 17,38 do 17,97 m od granicy zachodniej, od 31,44 do 31,16 m od granicy południowej. Natomiast skarżące są współwłaścicielkami nieruchomości oznaczonej numerem ew. b, która przylega na całej długości do działki inwestora od strony wschodniej i jest niezabudowana. Zdaniem Starosty dla uznania podmiotu za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie wystarczy bliskie sąsiedztwo z planowaną inwestycją, ale konieczność wykazania, że inwestycja będzie wpływać na tę konkretną nieruchomość, do której wnioskujące posiadają tytuł prawny oraz wprowadzać ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tymczasem jak wynika z projektu zagospodarowania terenu, planowane zamierzenie budowlane nie doprowadzi do ograniczenia budowy pobliskich terenów, gdyż zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), dalej zwane rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, odległości nie oddziałują na działki sąsiednie. Ponadto inwestycja nie przewiduje zagrożeń dla środowiska oraz nie oddziałuje negatywnie na środowisko, a wpływ planowanej inwestycji nie jest negatywny na zabudowę sąsiednią. W konsekwencji Starosta stwierdził, że inwestycja na działce a, polegająca na budowie wiaty magazynowej na paszę (siano) w odległości 4 m od granicy z działką nr b nie powoduje uciążliwości i nie ogranicza w żaden sposób zabudowy działki nr b, która obecnie pozostaje niezabudowana. Ponadto podniósł, że sporna budowa pozostaje zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Ł. z dnia 19 grudnia 2016 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi J. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2016 r. poz. [...]). Zaś przedmiotowa inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko ani mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Odnośnie do zarzutów skarżących dotyczących usytuowania obiektu z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe, Starosta wyjaśnił, że odległości pomiędzy zaprojektowaną wiatą a obiektami sąsiednimi wynoszą więcej niż 8 m, co jest zgodnie z § 271, § 272 i § 273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ponadto obiekt nie wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego. Do projektu budowlanego dołączono również wszystkie dokumenty przewidziane przepisami Prawa budowlanego i został on sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności. Reasumując, organ stwierdził, że w postępowaniu wznowieniowym nie wykazano konkretnych przepisów prawa jednoznacznie dowodzących, że działka nr b w J., należąca do wnioskodawczyń, znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Oznacza to, że skarżące nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 28 K.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące ponowiły argumentację przedstawioną we wniosku o wznowienie postępowania, precyzując, że właściwa odległość realizowanej inwestycji od działki wnioskodawczyń z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe powinna wynosić 7,5 m. Dodatkowo podkreśliły, że zmniejszenie odległości do 4 m powoduje, iż planowana inwestycja będzie negatywnie wpływać na ich nieruchomość i wprowadzać uciążliwość oraz ograniczenia w jej zabudowie. Ponadto stwarzać będzie zagrożenie pożarowe, a więc organ niezgodnie z obowiązującym prawem uznał, że wnioskodawczynie nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 28 K.p.a. W przekonaniu skarżących niewłaściwe usytuowanie spornej inwestycji w odległości 4 m powoduje, że nieruchomość, której są współwłaścicielkami, znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Skarżące zarzuciły również, że organ nie dokonał właściwej analizy rozwiązań projektowych w kontekście przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Na poparcie swojego stanowiska dołączyły do odwołania opinię z dnia 22 sierpnia 2022 r. rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski decyzją z dnia 7 października 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję Starosty Opolskiego z dnia 1 sierpnia 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu skarżących od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 329/22, uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpoznaniu odwołania skarżących Wojewoda Opolski decyzją z dnia 1 marca 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Opolskiego z dnia 1 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu opisał przebieg dotychczasowego postępowania i omówił instytucję wznowienia postępowania. Organ za prawidłowe uznał stanowisko Starosty, że podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz że został dochowany miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Wojewody Opolskiego brak jest natomiast dowodów świadczących o tym, że wnioskodawczyniom przysługuje status właścicieli przedmiotowej nieruchomości sąsiadującej z działką inwestycyjną. Natomiast dopiero po ustaleniu, że skarżące są właścicielkami (ewentualnie użytkowniczkami wieczystymi lub zarządcami) nieruchomości można przystąpić do określenia obszaru odziaływania przedmiotowej wiaty. Dalej Wojewoda dowodził, że podstawowym obowiązkiem organu w pierwszej fazie postępowania administracyjnego jest ustalenie kręgu stron tegoż postępowania. Natomiast ze zgromadzonych materiałów nie wynika jednoznacznie, że wnioskodawczynie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową inwestycją, tj. działki b. Wnioskodawczynie twierdzą, że są właścicielkami tej nieruchomości, ale w aktach postępowania brak jest dokumentu, który jednoznacznie potwierdzałby, iż posiadają one prawo własności nieruchomości. Zdaniem organu dokumentem takim może być w szczególności odpis księgi wieczystej, stwierdzenie nabycia spadku czy też akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłym właścicielu przedmiotowej działki – J. K. Natomiast przedłożone przez skarżące dokumenty mogą stanowić jedynie uprawdopodobnienie posiadania statusu właściciela przedmiotowej działki lub też mogą być pomocne w uzyskaniu tego statusu, nie są zaś jednoznacznymi dowodami posiadania przez nie prawa własności. Wojewoda uznał, że dowodem w sprawie jest bez wątpienia odpis skrócony aktu zgonu J. K. Wskazuje on bowiem, że ostatni znany właściciel przedmiotowej działki zmarł w dniu [...]. Zaś dokumentami potwierdzającymi uzyskanie przez wnioskodawczynie statusu spadkobierców są postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. Jednakże dokumentów tych - pomimo wystosowania stosownego wezwania - skarżące nie przedłożyły. W ocenie organu posiadania prawa własności określnej nieruchomości nie można domniemywać. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawczyń, że są one nie tylko właścicielami przedmiotowej nieruchomości, ale też zarządcami tejże nieruchomości w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego organ podniósł, że właściciel nieruchomości nie może być równocześnie jej zarządcą w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Są to bowiem dwie inne osoby. Zarządca nieruchomości to podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania nieruchomością cudzą w imieniu własnym z wyłączeniem właściciela. Natomiast wedle twierdzeń skarżących przedmiotowa nieruchomość jest ich własnością, nie zaś nieruchomością cudzą. Poza tym nie nastąpiło zdarzenie prawne, skutkujące powstaniem zarządu nieruchomością w rozumieniu Prawa budowlanego. Zdarzeniem takim nie może być bowiem śmierć spadkodawcy. Z akt sprawy nie wynika też, aby zmarły spadkodawca ustanowił przed śmiercią zarząd przedmiotową nieruchomością. Skarżące nie przedłożyły również dokumentu, który świadczyłby o powstaniu zarządu nieruchomością w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto Wojewoda uznał, że w sprawie nie miał zastosowania art. 30 § 5 K.p.a., ponieważ wnioskodawczynie podniosły, że spadek po zmarłym J. K. - w postaci przedmiotowej działki - został objęty. Z kolei odnosząc się do argumentów pełnomocnika skarżących, który wywodził posiadanie przez skarżące statusu strony także (alternatywnie) z faktu, iż są one posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości organ wskazał, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wymienia posiadacza samoistnego, w związku z czym takiemu podmiotowi nie przysługuje status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Reasumując organ stwierdził, że wnioskodawczynie nie wykazały statusu strony (posiadania prawa własności, użytkowania wieczystego lub statusu zarządcy nieruchomości w rozumieniu prawa budowlanego), a zatem Starosta Opolski słusznie odmówił uchylenia decyzji pierwotnej nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę. W skardze na powyższą decyzję skarżące, reprezentowane przez pełnomocnika, zarzuciły organowi odwoławczemu naruszenie następujących przepisów: - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.) poprzez niezasadne przyjęcie przez organ, że strona skarżąca nie posiada statusu strony postępowania, co doprowadziło, zdaniem Wojewody, do braku uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek do uchylenia decyzji i przyjęcia, że Starosta zasadnie odmówił uchylenia decyzji, - art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez pominięcie, że strona uprawdopodobniła przesłanki do uchylenia decyzji nr [...], - art. 152 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji nr [...] z dnia 12 października 2021 r., pomimo uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r., w sprawie II SA/Op 335/22, postanowień wydanych w tym przedmiocie, - art. 30 § 5 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przedstawionych przez wnioskodawczynie dowodów, że posiadają one status zarządcy spadku oraz są posiadaczami samoistnymi sąsiadującej z inwestycją działki, - art. 144 K.p.a. w zw. z art. 138 K.p.a. poprzez niezastosowanie się do wykładni znajdującej się w postanowieniu Głównego Inspektora Budowlanego z dnia 27.12.2023 r., znak: [...], uchylającego postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 27 października 2023 r. o zawieszeniu postępowania. W związku z tymi zarzutami skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie ww. decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, że w korespondencji kierowanej do organu zwracały uwagę na nieprawidłową odległość wiaty od granicy sąsiedniej działki, co wynika z opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 22 sierpnia 2022 r. Wedle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wiata powinna być usytuowana w odległości 7,5 m od granicy działki sąsiedniej, a nie w odległości 4 m. Skarżące wskazały również, że ich działka nr b znajduje się w obszarze oddziaływania wskazanego w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego z uwagi na treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Podkreśliły, że w niniejszej sprawie żaden podmiot, poza organem drugiej instancji, nie kwestionuje posiadania przez skarżące statusu spadkobierców ustawowych. Poza tym status strony przysługuje skarżącym alternatywnie na podstawie samoistnego posiadania, co wynika z regulacji art. 224 K.c. i nast. oraz art. 336 K.c. Skarżące zarzuciły, że organ nie dokonał oceny w zakresie odziaływania obiektu na ich nieruchomość, zwłaszcza ze względu na możliwość jej zagospodarowania. Dalej dowodziły, że dla ustalenia kręgu stron postępowania nie jest decydująca okoliczność, czy określone oddziaływanie inwestycji na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu planowanego obiektu mieści się w wyznaczonych normach środowiskowych, czy też osiąga wielkości ponadnormatywne. Istotne jest samo ustalenie, czy dana nieruchomość położona jest w strefie narażenia np. na hałas lub inne immisje. Przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania konkretnej inwestycji należy uwzględnić, że do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania, ale także przepisy z zakresu ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Skarżące wskazywały, że poprzez przyjętą nieprawidłową odległość od granicy działki, jak również przez potencjalne zagrożenie pożarowe działka nr b jest w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją nr [...]. Zwróciły też uwagę, że wiata może oddziaływać na ich działkę ze względu na swoją wielkość. Wskazały, że działka nr b jest działką o szerokości od 14 m do 21,5 m, a więc stosunkowo wąską, dlatego istnieje duże ograniczenie sposobu jej zabudowy, natomiast sama wiata jest obiektem o wymiarach 30,30 (długość) x 12,36 m (szerokość) i wysokości 5,89 m o kubaturze użytkowej 1720,87 m³. Dalej, podniosły, że wypełnienie całej kubatury wiaty sianem znacznie przekroczy przyjętą przez projektanta i przewidzianą w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych normę 4000 MJ/m². W tych okolicznościach skarżące stwierdziły, że posiadają status stron przedmiotowego postępowania, a zatem Wojewoda niesłusznie odmówił im tego prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Uzasadniając powyższe stanowisko, wskazać trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania i dotyczyło sprawy zakończonej ostateczną decyzją Starosty Opolskiego z dnia 12 października 2021 r., nr [...], którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. F. pozwolenia na budowę wiaty magazynowej na paszę (siano) w miejscowości J. przy ul. [...], na nieruchomości oznaczonej nr a, k.m. [...], obrębu [...] J., Gmina Ł. Wobec tego wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 lub art. 145b § 1 cyt. już wcześniej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nadal zwanej K.p.a. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. jego wszczęcie następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie to, poza wskazaniem przesłanek stanowiących przyczynę wznowienia, nie zawiera jednak ich oceny. Dopiero bowiem po wznowieniu postępowania organ dokonuje najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza jednak dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. W tym przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. we wznowionym postępowaniu organ powinien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała - wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania - przesłanka wznowienia. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęte zostało postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. na wniosek skarżących, które jako podstawę wznowienia wskazały art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. powołały się na okoliczność, że bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. Wskazane postanowienie prawidłowo zostało wydane na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. i stosownie do art. 149 § 2 K.p.a. stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organy - w pierwszym rzędzie - postępowania co do przyczyn wznowienia. W sytuacji bowiem, gdy zachodzi potrzeba ustalenia, czy sprawa dotyczy interesu wnioskodawcy, a podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest wskazywana we wniosku przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ może dokonać takich ustaleń dopiero we wznowionym postępowaniu. Zgłoszona przez skarżące okoliczność uzasadniająca wznowienie trafnie została oceniona w kontekście przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 może nastąpić tylko na żądanie strony. Jeżeli natomiast istnieją wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca posiada legitymację w postępowaniu, o którego wznowienie wnosi, organ powinien rozstrzygać je we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu. W takim przypadku dokonanie oceny w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy ma charakter merytoryczny i dotyka istoty sprawy w zakresie materialnoprawnych podstaw legitymacji. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena w tym zakresie powinna być dokonana z poszanowaniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7 K.p.a., który wskazuje na konieczność podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tak samo należy uwzględnić przepis art. 77 § 1 K.p.a., nakładający na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który z kolei zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, w pierwszej kolejności za nieuprawnione należy uznać stanowisko Wojewody Opolskiego dotyczące niewykazania przez skarżące, że są spadkobiercami J. K., który był ostatnim właścicielem działki nr b. W tej spornej kwestii wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 924 i art. 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy a spadkobierca nabywa ten spadek z chwilą otwarcia spadku. Pojęcie "otwarcie spadku" oznacza, że z chwilą śmierci spadkodawcy należące do niego prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym zmieniają swój charakter - stają się spadkiem, a więc pewną wyodrębnioną masą majątkową poddaną przepisom prawa spadkowego. Prawa i obowiązki niewygasające z chwilą śmierci danej osoby przechodzą w drodze sukcesji generalnej na określone podmioty. Nabycie to nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku ani od uzyskania przez niego orzeczenia odpowiedniego organu państwowego. Wejście przez spadkobiercę w ogół praw i obowiązków zmarłego następuje z mocy prawa (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 342/24, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli spadek przypada kilku spadkobiercom, to z chwilą jego otwarcia powstaje wspólność majątkowa spadku i trwa ona aż do działu spadku (art. 1035 K.c.). Spadkobiercy do momentu działu spadku zachowują udział w całym majątku spadkowym (współwłasność łączna). Co do zasady na majątek ten składają się prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (art. 922 § 1 K.c.). Wbrew zatem twierdzeniom Wojewody z chwilą otwarcia spadku po J. K., co miało miejsce w dniu [...] (por. skrócony odpisu aktu zgonu) jego córki oraz żona stały się współwłaścicielami majątku spadkowego, a zatem również wchodzącej w skład tego majątku działki nr b. Żaden przepis nie wymaga natomiast, aby spadkobiercy właściciela nieruchomości musieli legitymować się dowodem potwierdzającym prawo do spadku. Błędne jest stanowisko organu odwoławczego, że dla potwierdzenia statusu spadkobierców konieczne jest przedłożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku bądź poświadczenia dziedziczenia. Istotne jest to, że faktycznie w dniu składania wniosku o wznowienie postępowania skarżące był spadkobiercami właściciela działki. Dokonując dalszej analizy treści zaskarżonej decyzji, zdaniem Sądu uznać trzeba, że Wojewoda Opolski nie przeprowadził również prawidłowej i wyczerpującej oceny w kwestii legitymacji skarżących w kontekście oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę na nieruchomość sąsiednią stanowiącą własność wnioskodawczyń. W tym zakresie wyjaśnienia wymaga, że badanie legitymacji czynnej strony wnoszącej o wznowienie postępowania administracyjnego co do zasady oceniane jest na podstawie art. 28 k.p.a. Wobec jednak brzmienia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 cyt. już wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nadal zwanej Prawem budowlanym, powyższy przepis określa krąg stron w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, określający strony postępowania o pozwolenie na budowę, ma bowiem zastosowanie także w przypadku rozpatrywania sprawy w trybie nadzwyczajnym, który nie zmienia przedmiotu zasadniczego postępowania objętego wznowieniem (por. wyroki NSA z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2203/16 i z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2697/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 58/18; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 930/2018 i z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt VII 1318/18). Dokonana przez organ odwoławczy ocena nie była wystarczająca do wydania w sprawie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem Sądu Wojewoda nie dokonał prawidłowej wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, co spowodowało, że przyczyna wznowienia nie została wyczerpująco wyjaśniona i przedwcześnie uznano, że skarżącym nie przysługiwał status strony postępowania objętego wznowieniem. Organ nie rozpoznał bowiem w sposób wystarczający okoliczności faktycznych stanowiących podstawę wznowienia postępowania i nie dokonał w tym zakresie pełnej oceny. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Dokonując wykładni wskazanych wyżej regulacji przyjąć należy, że status strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę determinowany jest zakresem oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. O ile jednak projekt budowlany powinien zawierać informacje o obszarze oddziaływania (art. 34 ust. 3 pkt 5 Prawa budowlanego), to ustalenia projektanta w tym zakresie nie są dla organów wiążące. Prawidłowe ustalenie stron postępowania wymaga ostatecznego określenia tego obszaru przez organy orzekające, które nie mogą powoływać się w tym względzie jedynie na fakt ustalenia obszaru oddziaływania w projekcie budowlanym i we własnym zakresie zobowiązane są do jego zweryfikowania. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych, a także sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Podkreśla się przy tym, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Nie można zatem utożsamiać braku naruszeń przepisów w sprawie warunków technicznych z brakiem przymiotu strony podmiotu będącego właścicielem działki leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której sporna inwestycja została zrealizowana. Dla oceny, czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki temu podmiotowi przysługuje. Inaczej mówiąc, obszaru oddziaływania nie można utożsamiać wyłącznie z naruszeniem określonych wymogów technicznych, albowiem obiekt budowlany może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nieobjętego inwestycją także wtedy, gdy jego realizacja jest zgodna z przepisami określającymi wymogi techniczne i istnieją podstawy do wydania pozwolenia na budowę. Przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji nie jest tym samym wystarczające wykazanie, że zostały zachowane odległości tego obiektu od granic działek sąsiednich i inne wymogi, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. Należy również rozważyć, czy tego rodzaju inwestycja może spowodować negatywne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki powinien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu, spełnia wymagania określone stosownymi przepisami ustawowymi oraz aktów wykonawczych. Uwzględnić należy, że zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Z zakłócaniem z korzystania z nieruchomości sąsiedniej mamy do czynienia wówczas, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości podlega regulacjom prawa administracyjnego. Uwzględnić należy również, że w procesie ustalania obszaru oddziaływania nie chodzi o wykazanie (przesądzenie) negatywnego wpływu projektowanego obiektu na znajdujące się w jego otoczeniu nieruchomości, w tym obiekty budowlane na tych nieruchomościach, ale o potencjalną możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. Do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości oraz z potrzeby zbadania oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera zatem pewien element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać. Stąd też w postępowaniu administracyjnym organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek poczynić ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Przymiot strony posiadają zatem także takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeżeli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania aktualnie wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2400/17 i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ocena organu odwoławczego w zakresie legitymacji skarżących nie uwzględniała wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. W konsekwencji nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Wojewoda w ogóle nie dokonał ponownych ustaleń odnośnie do obszaru oddziaływania spornej inwestycji w kontekście wymogów technicznych wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), zwanego dalej warunkami technicznymi. W tym zakresie organ odwoławczy odstąpił od dokładnego zbadania okoliczności wskazywanych przez skarżących, a związanych z niewłaściwym usytuowaniem wiaty w odległości 4 m od działki skarżących. Organ nie przeprowadził żadnej analizy odnośnie do położenia wiaty z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, w szczególności nie ustalił, czy została zachowana odległość zewnętrznej ściany budynku od granicy niezbudowanej działki skarżących, określona w § 272 ust. 1 warunków technicznych. Powyższe ma zaś istotne znaczenie dla ustalenia, czy inwestycja może oddziaływać na nieruchomość skarżących, a w dalszej kolejności na przyznanie im przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W omawianej kwestii należy wskazać, że sporna wiata stanowi otwarte składowisko, które zgodnie z § 271 ust. 13 warunków technicznych należy traktować jako budynek PM. W związku z tym, jak stanowi § 272 ust 1 warunków technicznych, odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonej w § 271 ust. 1-7, przyjmując, że na działce niezabudowanej będzie usytuowany budynek o przeznaczeniu określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przy czym dla budynków PM należy przyjmować, że będzie on miał gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej Q większą od 1000 MJ/m², lecz nie większą niż 4000 MJ/m², a w przypadku braku takiego planu - budynek ZL ze ścianą zewnętrzną, o której mowa w § 271 ust. 1. Podkreślenia wymaga, że na okoliczność braku zachowania wymogów określonych w § 272 ust. 1 warunków technicznych skarżące wyraźnie wskazywały w odwołaniu, jednakże kwestia ta nie została w ogóle rozważona przez Wojewodę. Oznacza to, że organ odwoławczy nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku z dnia II SA/Op 329/22, w którym Sąd jednoznacznie stwierdził, że obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do argumentacji odwołania oraz złożonych przez strony dowodów. W konsekwencji Wojewoda nie stosując się do wytycznych zawartych w ww. wyroku naruszył też przepis art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, zaś naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Jeszcze raz powtórzenia wymaga, że określenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga indywidualizacji na podstawie znajdujących zastosowanie w sprawie szczególnych przepisów prawa oraz wyczerpujących ustaleń faktycznych sprawy. W niniejszej sprawie takiej oceny niewątpliwie zabrakło. Wojewoda nie ustalił bowiem, czy usytuowanie wiaty oraz jej parametry nie spowodują oddziaływania na działkę skarżących, które spowoduje związane z tym obiektem (wiatą na słomę) ograniczenie w zabudowie tego terenu. Wojewoda pominął również w dokonywanej ocenie podnoszoną przez skarżące okoliczność, że ich nieruchomość jest stosunkowo wąska, co przy takim usytuowaniu wiaty o określonych w pozwoleniu gabarytach utrudni jej zabudowę. W konsekwencji wyjaśnienie stanu faktycznego w kwestii legitymacji skarżących było niewystarczające do ustalenia przesłanki wznowienia, a zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Dokonując wadliwej oceny co do braku podstaw wznowienia postępowania organ błędnie też zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z przepisem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia. Nadto organ odwoławczy naruszył art. 153 P.p.s.a., bo nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Sądu z dnia 26 stycznia 2023 r. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. U. z 2023 r. poz. 1935, z późn. zm.), oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Natomiast o zwrocie nadpłaconego wpisu w kwocie 300 zł, Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 225 P.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Skarżące wpłaciły natomiast kwotę 500 zł, a więc dokonały nadpłaty wpisu w wysokości 300 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.