I SA/Op 474/09

WyrokWSA w Opolu2009-12-04

Skład orzekający: Anna Wójcik, Gerard Czech, Joanna Kuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, mimo trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu ani nie zaistniały inne szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie?
Ratio decidendi
Organ rentowy może odmówić umorzenia należności z tytułu składek, nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności długu lub inne szczególne okoliczności określone w przepisach prawa. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a organ musi brać pod uwagę interes publiczny oraz możliwość wyegzekwowania należności.
Stan faktyczny
M.K. zwrócił się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną, stan zdrowia i brak możliwości zarobkowania. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności długu oraz brak wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech (spr.) Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę Wnioskiem z dnia 3 lutego 2009r. M.K. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powołując się na swoją trudną sytuację materialną z uwagi na stan zdrowia, brak możliwości zarobkowania oraz zajęcie komornicze w kwocie 15 tyś zł i konieczność spłaty grzywny w kwocie 10 tyś zł. Jednocześnie wskazał, iż jego jedynym źródłem dochodu jest otrzymywany zasiłek chorobowy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu decyzją Nr 058/2009 z dnia 11 maja 2009r. powołując się na art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74) odmówił umorzenia należności w łącznej kwocie 4.812,95zł, w tym z tytuły: - ubezpieczenia społecznego kwoty 2.684,29zł za okres od października 2005r. do marca 2006r., - ubezpieczenia zdrowotnego kwoty 1.762,87zł za okres od sierpnia 2005r. do marca 2006r., - Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kwoty 365,79zł za okres od sierpnia 2005r. do marca 2006r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż w następstwie przeprowadzonego postępowania ustalono, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 4 czerwca 2007r. i osiągał – co wynika z informacji organu skarbowego - następujące dochody: - za 1999r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 37.620,47zł i z umowy zlecenia w wysokości 13.752,00zł, - za 2000r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 30.937,92zł i z umowy zlecenia 640,00zł, - za 2001r. z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 46.756,16zł, - za 2002r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 45.635,68zł, - za 2003r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 14.861,05zł i z umowy zlecenia w wysokości 14.704,00zł, - za 2004r. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 10.963,31zł i z umowy zlecenia w wysokości 23.352zł, - za 2005r. z innych źródeł w wysokości 173,44zł oraz z działalności gospodarczej stratę w wysokości 43.585,52zł, - za 2006r. z tytułu działalności gospodarczej stratę w wysokości 6.929,23zł, - za 2007r.z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.514,77 zł zaś z działalności gospodarczej nie osiągnął dochodu. Ponadto z informacji uzyskanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Opolu wynika, iż wnioskodawca nie zajmuje samodzielnego lokalu mieszkalnego, mieszka wraz z byłą żoną, lecz nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało ponadto, że leczy się z powodu schorzenia kręgosłupa, nadciśnienia tętniczego i schorzeń układu pokarmowego, nie pracuje, a jego jedynym źródłem utrzymania jest otrzymywany zasiłek chorobowy w wysokości 700zł miesięcznie. Nie ponosi też żadnych kosztów utrzymania mieszkania, nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. M. K. przedłożył ponadto odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 4.03.2009r. z którego wynikało, iż płatność z tytułu kosztów sądowych w kwocie 1.577,46zł rozłożona została na 12 miesięcznych rat. W tym stanie sprawy ZUS Oddział w Opolu wskazał, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, co wynika z treści art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych {powoływanej dalej jako: ustawa}, a przypadki całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w ust. 3 tego przepisu. W ocenie organu ubezpieczeniowego w przypadku M. ponadto. nie zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu powołanego przepisu z uwagi na korzystanie z zasiłku chorobowego, a prowadzone w stosunku do niego postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie rachunku bankowego pozwoliło wyegzekwować (ostatnio 6.02.2009r.) kwotę 220zł. Na tym etapie sprawy brak jest zatem przesłanek warunkujących umorzenie należności z tytułu składek, a ponadto nie wyczerpano jeszcze wszystkich możliwych środków przymusowego dochodzenia zaległej należności. Wskazano, że umorzenie przedmiotowych należności nastąpić może również w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku całkowitej nieściągalności składek, gdyż w oparciu o delegację wynikającą z art. 28 ust. 3b ustawy, Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – {powoływanego dalej jako: rozporządzenie} określił takie przypadki i są to 1) sytuacje, w których opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat w wyniku klęsk żywiołowych lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie składek mogło by pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Zdaniem ZUS Oddział w Opolu takie okoliczności nie występują w rozpatrywanej sprawie, gdyż wnioskodawca nie ponosi żadnych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, nie udowodnił też, iż występujące u niego schorzenia uniemożliwiają mu osiąganie dochodów. Nie korzysta z pomocy społecznej, za okres od 18.11.2008r. do 5.05.2009r. wypłacono mu zasiłek chorobowy w łącznej kwocie 3.944,04zł netto. Nie wykazał także, iż w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej wystąpiły szczególne zdarzenia, które choćby w części uzasadniały nieuiszczanie składek na ubezpieczenia społeczne, nie sprawuje też opieki nad członkiem rodziny, co uniemożliwiałoby mu uzyskiwanie dochodu. Brak jest zatem – w ocenie organu – dostatecznych podstaw umożliwiających umorzenie w/w należności. Sama bowiem trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uzasadnia udzielenia tej ulgi, gdyż opłacanie składek na ubezpieczenie jest obowiązkiem osoby decydującej się na prowadzenie działalności gospodarczej, a decyzje umorzeniowe wydawane w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy mają charakter wyjątkowy i są podejmowane w sytuacjach nadzwyczajnych. Nadmieniono przy tym, że ubiegający się o umorzenie w/w składek tym samym wnioskiem zwrócił się do ZUS o rozłożenie przedmiotowego zadłużenia na raty. Jednakże z powodu niespełnienia warunków niezbędnych do udzielenia tego rodzaju ulgi, wniosek ten pozostawiono bez rozpatrzenia. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy M.K. stwierdził, iż wydana decyzja odmawiająca mu przyganiania ulgi o jaką wnosił "świadczy o tendencyjnym i wyjątkowo szkodliwym podejściu do zgłoszonego wniosku". Decyzją z dnia 26 sierpnia 2009r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powołując się na art. 138 § 1 kpa w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na poparcie swojego stanowiska Prezes ZUS odwołując się do wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy przesłanek umorzenia należności z tytułu składek podniósł, iż wobec zobowiązanego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez zajęcie rachunku bankowego i ostatnia kwota, która wpłynęła na konto organu ubezpieczeniowego wynosiła 90,98zł, co miało miejsce w dniu 2.07.2009r. Stwierdzono zatem, iż skoro postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, to brak jest podstaw do stwierdzenia braku majątku, z którego można dochodzić przedmiotowej należności. Odwołując się następnie do treści § 3 rozporządzenia, Prezes ZUS zauważył, iż w sprawie nie zostały również wykazane przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości z tytułu składek wymienione w tym przepisie. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, w tym do okoliczności przedstawionych w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy organ stwierdził, iż wnioskodawca mieszka wspólnie z byłą żoną i brak jest w sprawie dowodu na to, by ponosił jakiekolwiek wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Przedłożone bowiem oświadczenie J. K. iż domaga się, by ponosił on połowę kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i dołączone do tego oświadczenia dowody opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę i gaz wystawione na jej nazwisko, nie przesądzają, iż to M. K. partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, tym bardziej, że nie przedstawił on żadnego dowodu, iż przekazuje byłej żonie jakieś kwoty przeznaczone na ten cel. Ustalono ponadto, że wnioskodawca od dnia 20 lipca 2009r. jest zarejestrowany jako bezrobotny, pobierając z tego tytułu zasiłek w kwocie 690,00zł brutto miesięcznie. Pomimo twierdzeń, iż jest osobą chorą, nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających ten fakt, nie przedstawił też dowodów potwierdzających ponoszenie związanych z tym kosztów np. zakupu leków. W 2009r. zobowiązany korzystał z zasiłku chorobowego (łącznie otrzymał w tym roku 3.177,52zł), ubiegał się też o przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego, którego jednak mu odmówiono, z uwagi na brak stwierdzenia niezdolności do pracy. Nie występują zatem – w ocenie Prezesa ZUS – po stronie zobowiązanego żadne przeciwwskazania do podjęcia pracy i osiągania z tego tytułu dochodów. Podniesione zostało, że ubiegając się o umorzenie zaległości powstałej w następstwie prowadzenia działalności gospodarczej, sam korzysta ze świadczeń wypłacanych z tego źródła. Wskazano dalej, że ZUS zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy, jest dysponentem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który jest państwowym funduszem celowym zobowiązanym dbać o środki w nim gromadzone w celu zapewnienia wypłat świadczeń z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego. Na podstawie poczynionych ustaleń i przedłożonych przez zobowiązanego dowodów w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono – jak wskazał Prezes ZUS - by wystąpiła sytuacja, w której spłata zadłużenia z tytułu składek pozbawiłaby go zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie poniósł on też żadnych strat w wyniku zdarzeń losowych, czy innych nadzwyczajnych okoliczności, nie wykazał, że z uwagi na swój stan zdrowia nie może podjąć pracy i osiągać z tego tytułu dochodów. Zauważono przy tym, że prowadzący działalność gospodarczą winien być świadomy ryzyka z tym związanego, gdyż brak efektywności podejmowanych przedsięwzięć nie jest przesłanką uzasadniająca umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wyjaśniono, że do zakresu zadań ZUS należy m. in. realizacja przepisów o wymiarze i poborze składek na ubezpieczenie społeczne, zatem w przeciwieństwie do wierzycieli w cywilnoprawnych stosunkach zobowiązaniowych, nie może on swobodnie dysponować swoją wierzytelnością, nie może więc dobrowolnie zrezygnować z dochodzenia należności, na które składają się niezapłacone składki i odsetki za zwłokę. Reasumując Prezes ZUS wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono stanu całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy. Zebrany materiał dowodowy nie wykazał, iż opłacenie należności pozbawiałoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zaś umorzenie należności miałoby wpływ na wymiar przyszłych świadczeń wypłacanych przez ZUS, co naruszałoby słuszny interes obywateli i co spowodowało, że odmówiono wnioskodawcy umorzenia niezapłaconych przez niego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. wskazał, iż nie może pogodzić się z wydaną przez Prezesa ZUS decyzją, gdyż w związku z trudną sytuacją na rynku pracy, z uwagi na wiek, brak zawodu, stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, a otrzymywana kwota zasiłku dla bezrobotnego nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazał też, iż z uwagi na brak możliwości partycypowania w ponoszeniu połowy kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, musi liczyć się z eksmisją ze wspólnie zajmowanego lokalu. Wskazał, że w związku ze stanem swojego zdrowia może być dopuszczony wyłącznie do pracy lekkiej, co znacząco utrudnia uzyskanie jakiegokolwiek zarobkowego zajęcia. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie Prezes ZUS w całej rozciągłości podtrzymał swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowoadministracyjna kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała potrzeby wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd administracyjny bada występowanie - w zakresie zaskarżonej decyzji - przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia jej nieważności oraz przesłanek będących podstawą wznowienia postępowania. Następnie ustala, czy podczas wydawania decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania, które mogły wpłynąć na treść wydanego rozstrzygnięcia. Kolejno bada prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej materialnych przepisów prawa administracyjnego. Gdy żadne z tych kryteriów normatywnych nie zostanie spełnione, badanej decyzji nie sposób odmówić waloru legalności. Taka też sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że organy ubezpieczeniowe konstruując podstawę faktyczną wydanych w sprawie rozstrzygnięć nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Podstawowe założenia w tym zakresie zawierają przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wprowadzając model działania organu administracji publicznej dążącego do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wyczerpujące zebranie oraz swobodną ocenę materiału dowodowego. W tym zakresie stronie postępowania zagwarantowano również na mocy art. 78 § 1 k.p.a. prawo inicjatywy dowodowej, która jest dopuszczalna w granicach określonych przez art. 78 § 2 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania, gdyż organy weryfikując zgromadzony materiał dowodowy, w tym i przedłożony przez skarżącego, zasadnie uznały, że okoliczności faktyczne dotyczące jego sytuacji, tak materialnej jak i osobistej, które były podstawą rozstrzygnięcia, zostały zebrane prawidłowo i w sposób wyczerpujący, a tak zebrany materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadą określoną w art. 80 k.p.a. Wyprowadziły również w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy prawidłowe, logiczne i konsekwentne wnioski, z których – przeciwnie niż oczekiwał tego skarżący – wynika stan rzeczy nieodpowiadający przesłankom umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zwartym w art. 28 ust. 2 ustawy i 3 § ust. 1 rozporządzenia. Ocena ta nie jest przy tym dowolna i odpowiada wskazanej wyżej zasadzie swobodnej oceny dowodów. Konfrontacja tych dowodów doprowadziła organy do trafnych – w ocenie Sądu - wniosków, że skarżący nie pracuje, nie cierpi na takie dolegliwości czy schorzenia, które wykluczałyby możliwość uzyskiwania dochodów (brak stwierdzenia niezdolności do pracy – decyzja o odmowie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego k. 76), a nie wystąpiły też w sprawie żadne nadzwyczajne okoliczności lub zdarzenia losowe, które uniemożliwiałyby mu podjęcie pracy zarobkowej czy uzyskiwanie jakichkolwiek dochodów, i to nawet pomimo znanych trudności występujących na rynku pracy. Skoro tak, to zasadne staje się twierdzenie, iż swoich zarobkowych możliwości skarżący nie wykorzystuje z własnego wyboru. Ustalona w powyższy sposób podstawa faktyczna zaskarżonej decyzji nie jest dotknięta wadami postępowania i nie narusza przepisów regulujących tok postępowania administracyjnego. Organ ubezpieczeniowy był zatem uprawniony do dokonania ocen w oparciu o tak ustalony stan faktyczny. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu - nie sposób również zarzucić organom ubezpieczeniowym naruszenia przepisów prawa materialnego przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną analizowanego rozstrzygnięcia tworzą przepisy art. 28 ust. 1 – 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgromadzone w sprawie dowody nie wykazały jednak, aby względem skarżącego zachodził stan całkowitej nieściągalności zaległych składek, o której mowa w tych przepisach. O ile brak przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt. 1 – 2 i pkt. 4 - 6 ustawy był oczywisty, to odnośnie określonej w art. 28 ust. 3 pkt. 3 ustawy przesłanki umorzenia polegającej na tym, że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować zaległe należności, to za organem ubezpieczeniowym wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania nie wykorzystano jeszcze wszystkich dostępnych środków zmierzających do ustalenia ewentualnego majątku skarżącego i skutecznego wyegzekwowania zaległej należności, a ponadto postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego poprzez zajęcie rachunku bankowego toczy się, w następstwie czego ściągane są kwoty zarachowywane na poczet istniejącego zadłużenia. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności umorzenia przedmiotowej zaległości z uwagi na brak występowania przesłanek całkowitej nieściągalności, w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy. Pozytywne dla skarżącego rozstrzygnięcie nie mogło zostać również oparte o przepisy art. 28 ust. 3a ustawy w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Przepis art. 28 ust. 3a ustawy umożliwia umorzenie zaległych należności z tytułu składek nawet pomimo braku całkowitej ich nieściągalności, z tym jednak zastrzeżeniem, że spełnione zostać muszą dodatkowe warunki, które określono w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Należą do nich: • opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; • zachodzi przypadek poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; • przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Analiza wynikających z przedstawionego unormowania przesłanek umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne prowadzi do wniosku, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone wyłącznie do sytuacji szczególnych, gdy m. in. ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy losowe oraz uzyskiwanie znikomych przychodów lub niemożności ich uzyskania, utrzymanie siebie i rodziny przy jednoczesnym wywiązywaniu się ze zobowiązań wobec ZUS, jest realnie niemożliwe. Postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie nie dostarczyło jednak danych o występowaniu którejś z przedstawionych wyżej okoliczności. Skarżący próbował wprawdzie twierdzić, że uregulowanie zadłużenia względem ZUS pozbawi go możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb życiowych, podnosząc, że nie uzyskuje żadnych dochodów z uwagi na wiek, stan zdrowia i brak majątku. Z twierdzeniami tymi jednak zgodzić się nie można. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie prowadzi bowiem do odmiennych wniosków. Wynika z niego, że skarżący ma potencjalną możliwość uzyskiwania dochodów, o czym świadczy m. in. to, że prowadzona egzekucja przez organy ubezpieczeniowe jest chociaż częściowo skuteczna, prowadzone są też wobec niego i inne postępowania egzekucyjne, a w postępowaniu karnym dobrowolnie poddał się karze i orzeczoną wobec niego karę grzywny oraz koszty sądowe spłaca w ratach. Taka sytuacja upoważnia do stwierdzenia, iż rezygnacja przez organ ubezpieczeniowy z przysługujących mu należności, byłaby nieuzasadniona jako co najmniej przedwczesna, zważywszy i na to, że ich jednorazowa spłata nie jest wymagana, ani konieczna. Również skarżącego nie dotknęły żadne sytuacje losowe, które utrudniałyby spłatę tych należności. Istotne jest również i to, że skarżący – wbrew temu co twierdzi - mając możliwości zarobkowania, z własnego wyboru nie jest zainteresowany podjęciem oficjalnego zatrudnienia i uzyskiwaniem stałych dochodów. Z tych przyczyn nie mógł on skorzystać z umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tym bardziej, że organ ubezpieczeniowy musi mieć także na uwadze interes publiczny, a więc i to, że to właśnie względy społeczne wymagają ażeby należności z tytułu składek na ubezpieczenie były realizowane terminowo i w przypisanej prawem wysokości, a zobowiązany do ich uiszczenia pochopnie nie był z nich zwalniany. Zwrócić należy uwagę także i na to, że decyzja wydana w niniejszej sprawie ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że wybór skutku prawnego wyprowadzonego ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie leży w gestii organu ubezpieczeniowego. Gdy tylko więc organ swoją decyzję należycie uzasadni i przy jej podejmowaniu nie naruszy przepisów, to Sąd nie ma podstaw, by tak podjętej decyzji odmówić waloru legalności. Podobne stanowisko wyrażono również w wyroku z dnia 10 lutego 2009r., gdzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 874/08 stwierdził, że "decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia", czy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2008r., w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1295/08, gdzie przyjęto, że "zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 ustawie z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia". Całokształt przedstawionych wyżej okoliczności spowodował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił argumentację Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło