I SA/Op 48/08

WyrokWSA w Opolu2008-04-16

Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Kuczyńska, Sędzia WSA Grzegorz Gocki, Sędzia WSA Marta Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. o utrzymaniu w mocy decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego (Dyrektora Izby Skarbowej w O.) wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej (art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy o kontroli skarbowej) jest decyzją nieważną na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia właściwości czyni przedwczesną ocenę materialnoprawną jej poprawności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. w kwocie 11.488 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przedawnienie. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę sam wskazał na naruszenie przepisów o właściwości przez organ odwoławczy, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie WSA Grzegorz Gocki WSA Marta Wojciechowska Protokolant st. sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2000r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w O. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 2817zł (dwa tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem kosztów poniesionych przed Sądem. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] o nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] o nr [...] w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. w kwocie 11.488 zł. Wskazaną wyżej decyzję Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. wydał w oparciu o dokonane ustalenia poczynione w toku postępowania kontrolnego wszczętego na podstawie postanowienia Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 20 stycznia 2006 r. i upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z dnia 25 maja 2006 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w 2000 r. wydatki J. B. znacznie przekroczyły uzyskane dochody oraz zasoby z lat poprzednich, pochodzące ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Uwzględniając wydatki oraz dochody 2000r. stwierdzono, że wysokość dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów obliczona jako różnica między poniesionymi w roku podatkowym wydatkami i wartością zgromadzonego mienia a uzyskanymi w tym roku podatkowym dochodami i zasobami pieniężnymi z lat ubiegłych jakimi podatnik mógł dysponować na dzień 1 stycznia 2000r. pochodzącymi z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania wyniosła 15.316,90 zł. Decyzja stała się przedmiotem odwołania, w którym wnioskowano o jej uchylenie i przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z przesłuchania strony oraz świadka na okoliczność otrzymanych przez podatnika darowizn w łącznej kwocie 15.000 zł. a także posiadania zasobów z oszczędności poczynionych w latach 1993-1995. Dyrektor Izby Skarbowej w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając swoje rozstrzygnięcie na dowodach zgromadzonych w toku postępowania kontrolnego oraz po przeprowadzeniu dodatkowych czynności wnioskowanych przez podatnika w odwołaniu. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze pełnomocnik skarżącego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji . Decyzji zarzucono naruszenie art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy prowadziłby do ustalenia , że podatnik nie osiągnął dochodów z nieujawnionych źródeł. Zarzuty skargi dotyczyły również naruszenia art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 180 § 1 art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazywał również pełnomocnik na okoliczność , że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana została w warunkach przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził, że zarzuty skargi nie uzasadniają zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jednak zwrócił uwagę na okoliczności faktyczne i prawne nie podnoszone przez skarżącego a mające wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w O. organ odwoławczy naruszył przepisy o właściwości co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji . W odpowiedzi na skargę zawarto również wniosek o niezasądzanie kosztów zastępstwa procesowego lub ich miarkowanie, bowiem pełnomocnik skarżącego nie wnosił w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O.. Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm./ organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 co wynika z art. 17 § 1 cyt. ustawy. Skarżący na formularzu zgłoszeniowym NIP-1 z dnia 2 lutego 2005 r. wskazał jako miejsce zamieszkania i zameldowania adres O. Pl. Z. , zatem właściwym do rozliczeń dotyczących zobowiązań podatkowych od 2005 r. w tym za rok 2000 był Urząd Skarbowy w O. i konsekwentnie do rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W., którego zakres terytorialny obejmuje województwo dolnośląskie. Zgodnie z art. 10 ust.2 pkt 7 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 65 ze zm/ Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej upoważnia inspektorów i pracowników zatrudnionych w urzędach kontroli skarbowej do przeprowadzania czynności kontrolnych poza obszarem terytorialnego zasięgu działania danego urzędu. W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej nr 9/b/W-4/P.K./06 wydanego w dniu 20 stycznia 2006 r. przeprowadził kontrolę podatkową u Pana J. B., dla którego zgodnie z terytorialnym zakresem działania właściwym byłby Urząd Kontroli Skarbowej we W.. Konsekwencją powyższego jest to, że zgodnie z art. 17 § 1 i art. 18a ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanym do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji w postępowaniu odwoławczym jest Dyrektor Izby Skarbowej we W. Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku ustalenia, iż zachodzą przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej tj. została wydana decyzja z naruszeniem przepisów o właściwości , zobligowany jest stwierdzić nieważność tej decyzji. Stwierdzenie tak poważnej wady decyzji czyni przedwczesnym ocenę materialnoprawną poprawności decyzji. Sąd stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji orzekł o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit. a i na podstawie § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 162, poz. 1348 ze zm./. Wniosek Dyrektora Izby Skarbowej o miarkowanie kosztów zastępstw procesowego w niniejszej sprawie, nie znajduje umocowania w obowiązującej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło