I SA/Op 480/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Skarżący E. K. złożył w dniu 24 maja 2013 r. za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ostateczną decyzję tego organu z dnia 8 kwietnia 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W uzasadnieniu wniosku przytoczył, że o wydaniu wskazanej decyzji dowiedział się w dniu 20 maja 2013 r. w związku z otrzymaniem, listem poleconym, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz tytułu wykonawczego z Urzędu Skarbowego w Nysie. Wcześniej żadnej informacji o wydaniu decyzji nie otrzymał, natomiast ostatnią informacją od organu odwoławczego w związku z prowadzonym postępowaniem było postanowienie z dnia 25.02.2013 r. o nierozpatrzeniu jego odwołania z uwagi na obszerny materiał dowodowy i wielowątkowy charakter sprawy. Równocześnie przewidywany termin załatwienia sprawy wyznaczono na 8.04.2013 r. Sugerując się użytym sformułowaniem "przewidywany" (a zatem nie była to konkretna data) oczekiwał na wydanie decyzji. Dopiero z doręczonego mu tytułu wykonawczego dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu 8.04.2013 r. i doręczeniu jej w trybie podwójnego awizowania. Według skarżącego jest to sytuacja niedopuszczalna, gdyż w kwietniu 2013 r. trzykrotnie przebywał w Urzędzie Pocztowym w N., gdzie odbierał korespondencję skierowaną na adres: N., ul. K. [...] (a zatem ten sam, na który została wysłana decyzja organu odwoławczego), a mianowicie rachunki z firmy T., P.T.C. oraz P. Pomimo że rachunki nie posiadają już kopert, to jednak widnieją na nich daty ich wystawienia. Zestawienie dat wystawienia rachunków z datami płatności za nie dowodzi, zdaniem skarżącego, bytności w Urzędzie Pocztowym w N. w kwietniu 2013 r. Pomimo tego żadnej korespondencji w tymże Urzędzie mu nie doręczono. Ponadto w przypadku jakichkolwiek kierowanych do niego przesyłek poleconych dostarczane jest także awizo na adres prowadzenia działalności tj. "O" ul. Z. [...] w P., który jest czynny 24 godziny na dobę. Na żaden z tych adresów skarżący nie otrzymał żadnego awiza. Dlatego w jego ocenie uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Równocześnie z wnioskiem skarżący złożył skargę na wskazaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stwierdzając, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, przesyłając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ten wniosek wraz ze skargą, wniósł o nieuwzględnienie wniosku argumentując, że decyzja została wysłana na właściwy adres, podany przez podatnika w odwołaniu a korespondencja kierowana na ten adres w toku postępowania odwoławczego była przez podatnika odbierana. Również w piśmie zawierającym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego został wskazany ten sam adres. Innego adresu podatnik nie podał, wobec czego korespondencję, w tym decyzję z dnia 8.04.2013 r., organ wysyłał na adres: N., ul. K. [...]. Wobec niemożności doręczenia decyzji adresatowi ani też osobom wskazanym w art. 149 O.p. przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję pozostawiono w placówce pocztowej na okres 14 dni, o czym adresata zawiadomiono dwukrotnie: pierwszy raz w dniu 9.04.2013 r. i drugi raz w dniu 17.04.2013 r. W tych okolicznościach organ odwoławczy przyjął, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 § 2 O.p. z dniem 23.04.2013 r., czyli z ostatnim dniem upływu 14-dniowego terminu liczonego od pierwszego awizowania. Zdaniem organu podawane we wniosku o przywrócenie terminu informacje o złożonym w Urzędzie Pocztowym w N. zleceniu przekierowywania korespondencji na adres działalności gospodarczej nie zostały potwierdzone jakimkolwiek dowodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Ocena braku winy została pozostawiona do uznania sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W przedmiotowej sprawie wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Za dzień ten, w ocenie Sądu, uznać należy doręczenie skarżącemu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, co – jak wynika z jego pisma z dnia 21 maja 2013 r. skierowanego do organu odwoławczego – nastąpiło w dniu 20 maja 2013 r. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu w dniu 24 maja 2013 r. termin siedmiodniowy został zachowany. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż zastosowanie domniemania doręczenia (art. 150 Ordynacji podatkowej) było w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione. Z adnotacji znajdujących się na niedoręczonej przesyłce wynika bezspornie, że wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, którzy podjęliby się oddania pisma adresatowi, przesyłkę pozostawiono na okres 7 dni w Urzędzie Pocztowym 3 w N., a zawiadomienie o tym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia jej w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 17.04.2013 r., po czym w dniu 24.04.2013 r. zwrócono do nadawcy. Te wszystkie okoliczności wynikają z adnotacji pracowników poczty umieszczonych na niedoręczonej przesyłce na zwrotnym poświadczeniu odbioru, który ma moc dokumentu urzędowego (art. 194 Ordynacji podatkowej). Zatem prawidłowo przyjął organ odwoławczy, że spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 150 O.p. i uznał za skuteczne doręczenie stronie decyzji z upływem 14-dniowego terminu liczonego od pierwszego awizowania, a więc w dniu 23.04.2013 r. Zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 24.04.2013 r., a więc po upływie tego 14-dniowego terminu. Skarżący nie kwestionuje także, aby przesyłkę wysłano na niewłaściwy adres. Uzasadniając brak swej winy w uchybieniu terminu wnioskodawca wskazał m.in. na dokonane przez siebie "zlecenie" przekierowywania przez pocztę kierowanych do niego przesyłek na adres działalności gospodarczej ("O" w P.), jednak twierdzenia tego w ogóle nie uprawdopodobnił, pomimo obciążającego go w tym zakresie obowiązku wynikającego z art. 87 § 2 p.p.s.a. Choć przepis ten wymaga tylko uprawdopodobnienia, to jednak podawane przez wnioskodawcę okoliczności muszą być co najmniej przekonujące. W przeciwnym razie winny być potwierdzone w sposób umożliwiający uznanie, że zostały uprawdopodobnione. Tymczasem skarżący nie przedstawił tego rodzaju "zlecenia przekierowywania", ani nawet oświadczenia pracowników poczty co do takiej praktyki. Należy wskazać, że istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło, czy też nie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wydanie 3, Warszawa 2011 r., s. 288). Jeśli natomiast chodzi o drugą okoliczność mającą uprawdopodobnić brak tej winy, a mianowicie niedoręczenie mu przesyłek pomimo bytności w urzędzie pocztowym (co najmniej 3 razy w kwietniu 2013 r.), to również nie może ona dawać podstaw do przyjęcia braku winy wnioskodawcy. Z przedłożonych kopii rachunków za media ani też z dokumentów potwierdzających zapłatę za nie, których daty wystawienia i daty dokonania zapłaty potwierdzać mają, zdaniem skarżącego, jego bytność w Urzędzie Pocztowym w N. w kwietniu 2013 r., również nie można wyprowadzić wniosku o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika z nich przede wszystkim fakt bytności na poczcie w okresie, kiedy sporna przesyłka była przechowywana w Urzędzie Pocztowym w Nysie w oczekiwaniu na odbiór (od 9.04.2013 r. do 14.04.2013 r.), a ponadto, o ile istotnie odbiór tych rachunków następował na poczcie (czego skarżący także dokładnie nie wyjaśnił), to okoliczność ta nie wskazuje jednoznacznie na osobistą bytność skarżącego w tym czasie w urzędzie pocztowym. Trudno też racjonalnie założyć, iż pracownicy poczty obowiązani są znać z pamięci korespondencję, jaka oczekuje na osoby przebywające w urzędzie pocztowym. Nie można zatem uznać, przyjmując obiektywny miernik staranności, że skarżący wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazywane przez niego okoliczności tego nie dowodzą. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania, w rozpatrywanym przypadku wniesienia skargi, po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymagało uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OZ 1104/12, Lex nr 1240807). Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie dostarczają podstaw do uznania, by uchybienie terminu nastąpiło bez niedbalstwa strony w prowadzeniu jej własnych spraw. Z powyższych przyczyn na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.