I SA/Op 506/21
WyrokWSA w Opolu2022-02-18
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Aleksandra Sędkowska, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli zobowiązany nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a jedynie posiada nieruchomość, która może być wyłączona spod egzekucji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stwierdzono, że przesłanka umorzenia z art. 59 § 2 u.p.e.a. nie została spełniona, ponieważ zobowiązany posiada majątek podlegający egzekucji (nadpłata podatku, próba zajęcia wynagrodzenia, nieruchomość). Sąd podkreślił, że umorzenie na podstawie tego przepisu jest fakultatywne i wymaga stwierdzenia, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ponadto, sąd uznał, że nieruchomość mieszkalna nie jest przedmiotem wyłączonym spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 13 u.p.e.a.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału ZUS w O. na podstawie własnych tytułów wykonawczych, powołując się na brak majątku i przewidywaną bezskuteczność egzekucji. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego nadpłaty podatku, próbę zajęcia wynagrodzenia oraz nieruchomość, z której prowadzona jest egzekucja. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie umorzenia. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając wadliwe ustalenie stanu faktycznego i błędne niezastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. M. (dalej: skarżący, strona, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], którym organ ten działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020r. poz. 256, ze zm.) [dalej: k.p.a.] i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm.) [dalej: u.p.e.a.] – utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych m.in. z 6 lutego 2017 r. nr [...], [...], [...] (odpisy tytułów wykonawczych doręczono stronie 2 marca 2017 r. w trybie art. 44 k.p.a.), z 16 stycznia 2018 r. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] (odbiór odpisów tytułów wykonawczych potwierdziła 8 lutego 2018 r. w imieniu strony M. M.), z 10 maja 2018 r. nr [...], [...], [...] (odpisy tytułów wykonawczych doręczono stronie 5 czerwca 2018 r.) obejmujące zaległości składkowe za okres od lipca do sierpnia 2016 r., a także od lutego do października 2017 r.
Podstawę prawną przedmiotowego obowiązku stanowią decyzje Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z [...] nr [...], z [...] nr [...], z [...] nr [...].
Zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...], [...], [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w A. Zawiadomienia doręczono zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i skarżącemu 15 lutego 2021 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Pismem z 19 lutego 2021 r. O. M. oświadczyła, że aktualnie nie posiada przysługujących stronie wierzytelności, których byłaby dłużnikiem.
Zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...], [...], [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w [...] Urzędzie Skarbowym w O. z tytułu bieżących i przyszłych nadpłat podatku. Zawiadomienia doręczono stronie 15 lutego 2021 r. za pośrednictwem operatora pocztowego. Natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 26 stycznia 2021 r. za pośrednictwem platformy ePUAP. Z tytułu zajęcia nadpłaty podatku organ egzekucyjny uzyskał 17 marca 2021 r. kwotę w wysokości 92,00 zł.
Pismem z 19 lutego 2021 r. skarżący wniósł - oprócz skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęć innych wierzytelności pieniężnych - o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
Zdaniem strony, w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Aktualnie strona nie posiada źródła utrzymania, które pozwoliłoby zaspokoić podstawowe potrzeby bytowe. Egzekucja prowadzona jest z naruszeniem zasady poszanowania minimum egzystencji wynikającej z art. 8-10 u.p.e.a. Kontynuowanie egzekucji pozbawi stronę nawet tych minimalnych dochodów, które teraz osiąga i zagrozi jego egzystencji i przewlekle chorej żony, nad którą sprawuje opiekę. Wskazał, że jego sytuacja życiowa jest znana Dyrektorowi Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. za sprawą wydanej [...] decyzji nr [...] w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wniosek o umorzenie umotywował faktem, że nie posiada środków płatniczych pozwalających na zapłatę tych należności. Podniósł, że komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. umorzył postępowanie egzekucyjne na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z uwagi na bezskuteczność egzekucji (postanowienie z [...] sygn. akt [...]).
Postanowieniem z [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. oddalił skargę na czynności egzekucyjne.
Natomiast postanowieniem z [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że od 3 kwietnia 2019 r. skarżący jest zatrudniony w ramach umowy zlecenia w firmie A z wynagrodzeniem 184,00 zł brutto. Z uwagi na brak działań strony w przedmiocie spłaty zadłużenia, wystąpiono w dniu 5 września 2019 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, objętej księgą wieczystą nr [...]. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z [...] określił pierwszą wpłatę na poczet zaliczki z tytułu pokrycia wydatków związanych z egzekucją z nieruchomości. Następnie organ egzekucyjny odniósł się do postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. B. J. sygn. akt [...] z [...] wskazując, że sądowy organ egzekucyjny otrzymał 4 stycznia 2017 r. od Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. dalsze tytuły wykonawcze m.in. o numerach: [...] - [...] w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej z sądową do rachunku bankowego w B S.A. Organ egzekucyjny poinformował, że komornik sądowy nie wszczął odrębnego postępowania egzekucyjnego, a jedynie prowadził je do rachunku bankowego w B S.A. na podstawie dalszych tytułów wykonawczych przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podsumowując, organ egzekucyjny stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. brak jakichkolwiek składników majątku oraz całkowita bezskuteczność egzekucji. Odnosząc się do argumentu trudnej sytuacji finansowej poinformowano o możliwości złożenia wniosku o spłatę zadłużenia w układzie ratalnym.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Dyrektor IAS w O. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].
W uzasadnieniu wskazał, że jeżeli w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny stwierdzi, że wystąpiły przeszkody, które mają charakter trwały i uniemożliwiają dalsze jego prowadzenie, to zobligowany jest takie postępowanie egzekucyjne umorzyć.
Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.
W szczególności w odniesieniu do fakultatywnej przesłanki umorzenia z art. 59 § 2 u.p.e.a. wyjaśnił, że aby organ egzekucyjny w ogóle mógł umorzyć postępowanie egzekucyjnie w myśl ww. przepisu musi wystąpić brak jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Nadto, nawet zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej skarżącemu nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w O. w kwocie 92,00 zł. Ponadto zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny podjął (nieskuteczną) próbę zajęcia ww. wynagrodzenia za pracę w A. Dodatkowo skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...], z której prowadzona jest egzekucja administracyjna. Co prawda postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie obejmuje przedmiotowych tytułów wykonawczych jednak potwierdza, że strona posiada majątek podlegający egzekucji.
Zatem z uwagi na istnienie majątku zobowiązanego w sprawie nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Okoliczności tej nie zmienia bezskuteczność prowadzonej egzekucji, na które strona powołuje się w zażaleniu. W tym zakresie organ wskazał, że po pierwsze, ówczesny przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, tj. sprzed nowelizacji z 30.07.2020 r.) nie odwołuje się do skuteczności egzekucji administracyjnej jako takiej, ale do ustalenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. ma miejsce, gdy zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz w sytuacji gdy stan ten ma charakter definitywny, co wobec przedstawionych wyżej danych dotyczących stanu majątkowego strony, byłoby niewątpliwie przedwczesne.
Dopóki istnieje majątek, z którego można prowadzić egzekucję, to brak jest podstaw do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie organ nie dopatrzył się zasadności zastosowania fakultatywnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem nie stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Tym samym Dyrektor Izby nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zażalenia.
We wniesionej skardze skarżący podniósł zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik, a to:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. ze względu wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, polegające na przyjęciu, że zobowiązany posiada majątek podlegający egzekucji administracyjnej, podczas gdy w rzeczywistości zobowiązany takiego majątku nie posiada;
2) naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 59 § 2 u.p.e.a., polegające na błędnym ustaleniu, że w sprawie nie została spełniona przesłanka fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, dotycząca stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, podczas gdy w rzeczywistości zobowiązany nie posiada majątku podlegającego egzekucji administracyjnej, a co za tym idzie - pewnym jest, że organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co skutkuje spełnieniem przesłanki fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego i prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie powinno być wydane przy zastosowaniu uznania administracyjnego, czego jednak organ nie uczynił.
Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019, poz. 2167) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).
Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Ze stanu sprawy wynika, że w Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych ww. tytułów wykonawczych.
Zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej skarżącemu nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w O. w kwocie 92,00 zł. Ponadto zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny podjął (nieskuteczną) próbę zajęcia ww. wynagrodzenia za pracę w A. Dodatkowo skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...], z której prowadzona jest egzekucja administracyjna. Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie obejmuje przedmiotowych tytułów wykonawczych jednak potwierdza, że strona posiada majątek podlegający egzekucji.
Na tle powyższych okoliczności organy uznały, że w sprawie nie występuje przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a.
Odmienne stanowisko w tym zakresie prezentuje skarżący, wskazując, że posiadana nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] to działka gruntu zabudowana budynkiem mieszkalnym. Na nieruchomości tej - położonej w C. przy ul. [...] – skarżący zamieszkuję wraz z moją niepełnosprawną małżonką. Wzmiankowana nieruchomość nie podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 8 § 1 pkt 13 u.p.e.a., gdyż należy do kategorii rzeczy niezbędnych ze względu na ułomność fizyczną zobowiązanego lub członków jego rodziny. Zdaniem strony jest w sprawie jasne, że ewentualna egzekucja będzie w całości nieskuteczna ze względu na brak środków płatniczych oraz jakichkolwiek wartościowych rzeczy, których sprzedaż mogłaby posłużyć do zapłaty zaległości lub chociażby tylko wydatków egzekucyjnych.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdził, że stanowisko prezentowane przez organy nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Jak trafnie wskazano w sprawie, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (wejście w życie z dniem 30 lipca 2020 r.).
Zgodnie z przepisem art. 59 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r.) postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Na tle powyższego przepisu w piśmiennictwie (zob. P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 59., źródło: LEX) wskazuje się, że umorzenie postępowania na podstawie przepisu art. 59 § 2 u.p.e.a. pozostaje zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego 593 (zob. art. 64c § 4 u.p.e.a.).
Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Użycie zwrotu "w przypadku stwierdzenia" we wskazanym przepisie wymaga przy tym zbadania z urzędu lub na wniosek faktu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W postępowaniu, którego ramy wyznacza art. 59 § 2 u.p.e.a. organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do czynienia ustaleń w zakresie skuteczności prowadzonej egzekucji jako takiej; ma jedynie ustalić, czy możliwe jest uzyskanie w toku prowadzanej egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 390/20 dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przytoczone orzeczenia).
Sąd w składzie tu orzekającym podziela również stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu, że jeżeli w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny stwierdzi, że wystąpiły przeszkody, które mają charakter trwały i uniemożliwiają dalsze jego prowadzenie, to zobligowany jest takie postępowanie egzekucyjne umorzyć. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Zaznaczyć także należy, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium.
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe wykazało, iż w sprawie nie występuje przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a. Nie można bowiem uznać, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z akt postępowania, zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługującej skarżącemu nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w O. w kwocie 92,00 zł. Ponadto zawiadomieniami z 26 stycznia 2021 r. nr [...] - [...] organ egzekucyjny podjął (nieskuteczną) próbę zajęcia ww. wynagrodzenia za pracę w A. Dodatkowo skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości opisanej w księdze wieczystej [...], z której prowadzona jest egzekucja administracyjna.
Postępowanie egzekucyjne z nieruchomości nie obejmuje przedmiotowych tytułów wykonawczych jednak potwierdza, że strona posiada majątek podlegający egzekucji.
W takiej sytuacji uzasadnione było przyjęcie, iż w sprawie nie występuje przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, a stan ten ma charakter definitywny, co – jak wykazało postępowanie- nie ma miejsca w tej sprawie.
Wbrew zapatrywaniom skarżącego, okoliczność, że komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych z dnia 20.06.2016 r. sygn. [...]-[...], z uwagi na bezskuteczność egzekucji, nie oznacza, iż organ egzekucyjny zobowiązany był do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Jak zasadnie przyjęto w sprawie, przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. nie odwołuje się do "bezskuteczności egzekucji", natomiast zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają, że w postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze, Sąd wskazuje, że nie można przyjąć, aby nieruchomość posiadana przez skarżącego należała do kategorii rzeczy wyłączonych spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 13 u.p.e.a., zgodnie z którym nie podlegają egzekucji administracyjnej rzeczy niezbędne ze względu na ułomność fizyczną zobowiązanego lub członków jego rodziny. Przepis ten dotyczy przedmiotów służących bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością, niezbędnych jej do codziennego funkcjonowania (przykładowo: wózek inwalidzki, sprzęt związany z rehabilitacją). Brak podstaw do przyjęcia tu rozszerzającej wykładni tego przepisu, gdyż stanowi on regulację ograniczającą egzekucję w wyjątkowych przypadkach (chroni on minimum egzystencji zobowiązanego) i powinien być interpretowany ściśle. Również w orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 8 u.p.e.a., na tle ogólnej zasady, że dłużnik odpowiada całym swoim majątkiem, ma charakter wyjątkowy i już z tej przyczyny nie powinien być interpretowany w sposób rozszerzający (zob. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 7 marca 1997 r., I SA/Gd 1180/96, LEX nr 29070).
Nadto, jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, zgodnie ze stanowiskiem doktryny, zakres przedmiotowy ww. wyłączenia należy oceniać w kontekście ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) i należą do niego środki techniczne umożliwiające wykonywanie pracy czy podejmowanie kształcenia - przedmioty ortopedyczne, sprzęt rehabilitacyjny, pojazdy mechaniczne przystosowane do przewożenia osób niepełnosprawnych, jak również inne przedmioty niezbędne osobie niepełnosprawnej do umożliwienia wypełniania ról społecznych. Regulacja ta znajduje zatem zastosowanie jedynie do rzeczy osobistych związanych z niepełnosprawnością, nie obejmuje jednak swym zakresem nieruchomości czy elementów jej wyposażenia, z której korzystają osoby zamieszkujące z dłużnikami.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego, wynikające z art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia skarżący posiadał majątek podlegający egzekucji.
Tym samym brak podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. jak i art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło