I SA/Op 507/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2010r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 września 2009r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10.09.2009 r. o nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 24.12.2008 r. ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Wskazane wyżej postanowienie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu - w następstwie ustaleń dokonanych w toku postępowania kontrolnego wydał w dniu 24 grudnia 2008 r. decyzję , którą ustalił wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 30 grudnia 2008 r. w sposób określony w art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. w miejscu pracy S. J., osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, tj. B. M. - Wiceprezesowi Sądu Rejonowego w N.. Od decyzji tej S. J. - za pośrednictwem pełnomocnika, K. B. - złożyła odwołanie, które zostało nadane przesyłką poleconą w Urzędzie Pocztowym Wrocław 32 w dniu 19 stycznia 2009 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie. Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu stwierdził, iż wskazane wyżej odwołanie z dnia 19 stycznia 2009 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku z czym odwołanie to pozostawił bez rozpatrzenia. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. nr sygn. akt I SA/Op 286/09 skargę oddalił. Pismem z dnia 29 lipca 2009 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 03 sierpnia 2009 r., pełnomocnik podatniczki zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 24 grudnia 2008 r. Łącznie z powyższym pismem pełnomocnik złożył odwołanie z dnia 29 lipca 2009 r. od przedmiotowej decyzji. Uzasadniając przyczyny niezachowania terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik podniósł, iż w dniu 22 lipca 2009 r. / wyrok WSA I SA/Op 286/09/ ustała przyczyna uchybienia terminowi, bowiem dopiero w tym dniu nie miał wątpliwości, który z rozbieżnych poglądów dotyczących rozumienia przepisu art. 148 Ordynacji podatkowej, jest aktualny i znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wskazał pełnomocnik, iż w związku z istniejącymi rozbieżnościami poglądów w orzecznictwie i doktrynie w zakresie terminu, od którego należy liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania, w przypadku doręczenia korespondencji w sposób przewidziany w art. 148 ustawy Ordynacji podatkowej, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Pani S. J. Jednocześnie oświadczył, że istniejące poglądy w tym zakresie, w tym powołany przez organ w postanowieniu z dnia 27 marca 2009 r. nr [...] wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt SA/Sz 251/99 (LEX 41532), pozwoliły sądzić wnioskodawczyni, iż zachowała ustawowy termin do wniesienia odwołania z dnia 19 stycznia 2009 r. Nadto pełnomocnik wskazał na fragment komentarza do Ordynacji podatkowej (H. Dzwonkowskiego), z którego wynika, iż jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie pełnomocnika, dochowana została najwyższa staranność przy liczeniu terminu do wniesienia odwołania. Uwzględniono bowiem stanowisko doktryny, poparto je także orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jednak w związku z wydanym w sprawie orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okazało się nieaktualne. Pełnomocnik podkreślił, iż ani strona, ani organ podatkowy w przypadku rozbieżności stanowisk nie są właściwi do arbitralnego rozstrzygnięcia tego konfliktu, a właściwą pozostaje do tego droga sądowa, której rozstrzygnięcie może być wiążące i niepodważalne w sprawie i z której wnioskodawczyni skorzystała. W konsekwencji pełnomocnik stwierdził, iż uprawdopodobnił brak winy wnioskodawczyni, bowiem obiektywna przyczyna uchybienia terminu do złożenia odwołania, w niniejszej sprawie przybrała formę rozbieżności poglądów zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie. Dopiero wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wydany dnia 22 lipca 2009 r. jednoznacznie rozstrzygnął wątpliwości dotyczące liczenia terminu w przedmiotowej sprawie i wtedy to - według pełnomocnika - ustała przyczyna uniemożliwiająca dopełnienie obowiązku w ustawowym terminie. Zatem pełnomocnik uznał, iż termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji upływał z dniem 29 lipca 2009 r. i został dochowany. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu stwierdził, że wskazane we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu przyczyny niezłożeni odwołania w ustawowym terminie nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu w sprawie nie została również spełniona przesłanka przywrócenia terminu wynikająca z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Oczekiwanie na orzeczenie sądu administracyjnego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie stanowi przesłanki pozytywnej do przyjęcia, że zaczyna dopiero biec termin wskazany art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Błędnie zdaniem organu przyjęto , że przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero w dniu 22 lipca 2009 r. tj po wydaniu wyroku w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jeśli zatem przyjąć, że decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 30 grudnia 2008 r. to termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 13 stycznia 2009 r. O wydaniu decyzji podatniczka dowiedziała się w dniu 5 stycznia 2009 r. Nawet gdyby uwzględnić , że podatniczka nie była świadoma niedochowania terminu to momentem granicznym od którego należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień 2 kwietnia 2009 r. tj w dniu doręczenia postanowienia z dnia 27 marca 2009 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu stało się podstawa skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu. W skardze pełnomocnik wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej w Opolu. Ponadto wnosił o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 22.09.2009 r. Wnosił również o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu pod nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie przepisów postępowania , które miało wpływ na wynik sprawy tj art. 210 § 1 pkt 7 w zw. z art. 214 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu faktu błędnego pouczenie w decyzji z dnia 24.12.2009 r. Zarzucił także naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie , iż przeszkoda stanowiąca podstawę do wniesienia odwołania musi mieć charakter przeszkody stricte faktycznej . Zdaniem pełnomocnika przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie , iż uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego bez względu na okoliczność stanowiąca podstawę uchybienia. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wywodzi, iż organ decydując się na zastępczą formę doręczenia powinien precyzyjnie pouczyć stronę o środkach odwoławczych i trybie ich wniesienia. Zdaniem pełnomocnika niezasadne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu wyrażone w postanowieniu z dnia 10.09.2009 r. , zgodnie z którym ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 24.12.2008 r. nastąpiło najpóźniej 2 kwietnia 2009 r. tj. w dniu doręczenia postanowienia dotyczącego uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), nie stwierdzono aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa procesowego bądź materialnego w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie trzeba przypomnieć, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10.09.2009 r. , którym odmówiono przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 24.12.2008 r. ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2002 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Zatem Sąd nie będzie poddawał ocenie okoliczności i przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania , bowiem zostały one przeanalizowane w wyroku tut. Sądu z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 286/09 będącej obecnie na etapie skargi kasacyjnej. W myśl art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Jak wynika z powyższego przepisu zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Należy do nich w szczególności : uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Zgodnie z § 3 cyt. przepisu przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym w tym wyroku Sądu z dnia 22 lipca 2009r. o sygn. akt I SA/Op 286/09 przywołanym wyżej, przyjąć należy , że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 24 grudnia 2008 r. Decyzję doręczono osobie upoważnionej do jej odbioru w miejscu pracy Skarżącej w dniu 30.12.2008r. Pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. wniesione zostało odwołanie, które postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2009 r. pozostawiono bez rozpoznania wskazując, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Tak więc niewątpliwie Skarżąca z treści wskazanego postanowienia z dnia 27 marca 2009 r. doręczonego 2 kwietnia 2009 r. powzięła wiadomość o tym, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu od tego momentu zaczął biec termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem wniosek pełnomocnika Skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu nadano w placówce Urzędu Pocztowego w dniu 29 lipca 2009 r. Wraz z wnioskiem złożono odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Opolu z dnia 24.12.2008 r. Błędne jest stanowisko pełnomocnika przedstawione we wniosku a następnie podtrzymane w skardze , że dopiero treść wyroku Sądu z dnia 22 lipca 2009 r. utwierdziła Skarżącą o tym, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania a zatem w dniu wydania wyroku zaczął biec termin do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu i upływał w dniu 29 lipca 2009 r. Mając na względzie powyższe trzeba przyjąć że nie została spełniona przesłanka warunkująca przywrócenie terminu a mianowicie wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Termin określony art. 162 § 2 O.p. jest terminem ustawowym, wyznaczonym wprost przez przepisy ustawy, zatem nie może być przez organ podatkowy ani skrócony, ani też przedłużony. Uchybienie terminowi ustawowemu powoduje zatem bezskuteczność czynności procesowej Skarżącej. Termin ustawowy co do zasady może zostać przywrócony, jednakże z uwagi na art. 162 § 3 O.p. przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Skoro w rozpoznawanej sprawie Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedziała się w dniu 2 kwietnia 2009 r. tj w dniu doręczenia postanowienia z 27 marca 2009 r. to dzień ten był momentem, od którego należało liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania . Powyższe powoduje, że Sąd nie widzi potrzeby analizowania zaistnienia pozostałych przesłanek , które warunkują przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe ,Sąd postanowił jak w sentencji wyroku skargę oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.