I SA/Op 522/10
WyrokWSA w Opolu2010-11-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Gocki, Sędzia WSA Marta Wojciechowska, Sędzia WSA Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana w stosunku do jednego z małżonków wspólnie opodatkowanych, narusza prawo?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły prawo, prowadząc postępowanie i wydając decyzje dotyczące stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącznie wobec jednego z małżonków wspólnie opodatkowanych. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, a ich wierzytelność o zwrot nadpłaty jest solidarna. W związku z tym, organ powinien prowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję wobec obojga małżonków.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r., argumentując, że jej wynagrodzenie było częściowo finansowane ze środków unijnych i powinno być zwolnione z opodatkowania. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. Kluczowym zarzutem proceduralnym okazało się to, że postępowanie było prowadzone i decyzje były doręczane tylko jednemu z małżonków, mimo wspólnego opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 173,00 zł (sto siedemdziesiąt trzy 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...]o Nr [...] odmawiającą J. G. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.
Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy :
Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009 r. J. G. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie 4.320,00 zł . W uzasadnieniu wniosku wykazała, że była zatrudniona przy bezpośredniej realizacji dwóch kontraktów finansowanych z bezzwrotnych środków Unii Europejskiej - Funduszu ISPA oraz Funduszu Spójności. Stwierdziła, iż skoro wynagrodzenie w latach 2004-2008 było w części ( 75% - 65%) finansowane z bezzwrotnych środków unijnych, to w tej części nie powinno podlegać opodatkowaniu. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie przedstawione zostały w wyjaśnieniach do korekty deklaracji PIT-36.
Do wniosku załączyła podatniczka szereg dowodów na okoliczność spełnienia kryteriów uprawniających do skorzystania ze zwolnienia otrzymanego wynagrodzenia z opodatkowania podatkiem dochodowym. W szczególności kontraktów zawartych z jej pracodawcą na budowę odcinka autostrady A-4 , oraz umów o pracę .
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie uwzględnił argumentów zawartych we wniosku i decyzją z dnia [...] skierowaną do wnioskodawczyni odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do dochodu uzyskanego przez J. G. od firmy A Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie mają zastosowania przepisy art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz.176 ze zm.).
Decyzja stała się przedmiotem odwołania, w którym wnioskodawczyni wskazywała, że jest ona wadliwa i powinna być uchylona.
Strona uznała za błędne twierdzenie organu, że fakt nieotrzymywania bezpośrednio przez nią środków na realizację programu finansowanego ze środków pomocowych jest przeszkodą do zwolnienia wynagrodzenia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Nadto podnosiła, iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał adresata decyzji, bowiem zamiast J. G. napisano J. G.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] dotyczącą imienia podatniczki, do której decyzja była adresowana.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, nie znajdując pozytywnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 i decyzją z dnia [...]utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko i argumenty zawarte we wniesionym odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Skarżącej w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy skarbowe winny wydać decyzje stwierdzające, że wnioskowana nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych wykazana w korekcie deklaracji PIT- 36 jest należna.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazano, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się dopatrzył.
Wniosek o zwrot części podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Skarżąca J.G. sporządziła i podpisała osobiście.
Dokonana została jednocześnie korekta wspólnego zeznania podatkowego małżonków o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005 na druku PIT-36. Oboje małżonkowie zadeklarowali zgodnie chęć zmiany złożonego wcześniej zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. składając na deklaracji swoje podpisy.
W wyniku złożonego wniosku, Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu wydał decyzję z dnia [...], następnie utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na skutek stwierdzenia braku przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a i b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Decyzje organów obu instancji skierowane i zaadresowane były na J. G. z pominięciem drugiego z małżonków A. G.
Zgodnie z art.133 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), dalej O.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Zgodnie zaś z §3 cyt. przepisu w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.
Z treści art. 92 § 3 O.p. wynika, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku.
Mimo zatem, iż małżonkowie są odrębnym podmiotem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jednak z treści cyt. wyżej art. 133 § 3 O.p. wynika, że w przypadku, gdy są wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów, czyli art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stają się jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. W takiej sytuacji organ podatkowy ma oczywiście obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków.
W wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1427/07 wyraził pogląd, iż cyt. "Decyzja organu podatkowego wymierzająca podatek w innej wysokości, niż wynikający ze wspólnego zeznania małżonków, którzy skorzystali z uprawnienia określonego w art. 6 ust. 2 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkowali się łącznie, zapada w postępowaniu toczącym się z udziałem obojga małżonków i jest adresowana do obojga małżonków. Oznacza to, że powinni być oni bezwzględnie oboje informowani (powiadamiani) o czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem.".
Pogląd ten jest zgodny ze stanowiskiem składu orzekającego w niniejszej sprawie, niezależnie od tego , że przedmiotem ocenianej decyzji jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych a nie wydanie decyzji określającej wysokość opodatkowania.
Takie samo stanowisko w tym również w zakresie spraw dotyczących wierzytelności małżonków o zwrot nadpłaty podatku (art. 92 § 3 O.p) jest prezentowane w piśmiennictwie (por. S. Babiarz w : Ordynacja podatkowa, Komentarz. Wyd. 6 str. 511 i 645).
Swoim działaniem organy naruszyły przepis art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, bowiem w toku postępowania, które powinno być prowadzone wobec obojga małżonków doręczały korespondencję w tym decyzje, zawiadomienia, wezwania, postanowienia, tylko J. G.
Wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych Sąd nie dokonał dalszej analizy zaskarżonej decyzji w tym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Wydana w wyniku ponownego postępowaniu przed organami decyzja, pozbawiona wad wyżej omówionych może stać się, wskutek wniesienia skargi przedmiotem postępowania przed Sądem.
Mając na względzie powyższe Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 up.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie jej art. 200, a o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji – na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło