I SA/Op 523/10
WyrokWSA w Opolu2010-11-09
Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana w postępowaniu dotyczącym wspólnego rozliczenia małżonków, może być skutecznie doręczana tylko jednemu z małżonków?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3) prowadząc postępowanie dotyczące wspólnego rozliczenia małżonków i doręczając korespondencję oraz decyzje tylko jednemu z nich. W przypadku wspólnego opodatkowania małżonków, stają się oni jedną stroną postępowania, a każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, co wymaga prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r., argumentując, że jej wynagrodzenie było częściowo finansowane ze środków unijnych i nie powinno podlegać opodatkowaniu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał tę decyzję w mocy. Organy podatkowe skierowały decyzje wyłącznie do J. G., pomijając jej męża A. G., mimo wspólnego rozliczenia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, stwierdzając, że nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 111, 00 złotych (sto jedenaście 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o Nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...]o Nr [...] odmawiającą J. G. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r.
Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy :
Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009 r. J. G. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 2.755,00 zł . W uzasadnieniu wniosku wykazała, że była zatrudniona przy bezpośredniej realizacji dwóch kontraktów finansowanych z bezzwrotnych środków Unii Europejskiej - Funduszu ISPA oraz Funduszu Spójności. Stwierdziła, iż skoro wynagrodzenie w latach 2004-2008 było w części ( 75% - 65%) finansowane z bezzwrotnych środków unijnych, to w tej części nie powinno podlegać opodatkowaniu. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie przedstawione zostały w wyjaśnieniach do korekty deklaracji PIT-36.
Do wniosku załączyła podatniczka szereg dowodów na okoliczność spełnienia kryteriów uprawniających do skorzystania ze zwolnienia otrzymanego wynagrodzenia z opodatkowania podatkiem dochodowym. W szczególności kontraktów zawartych z Jej pracodawcą na budowę odcinka autostrady A-4, oraz umów o pracę .
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie uwzględnił argumentów zawartych we wniosku i decyzją z dnia [...] kierowaną do Wnioskodawczyni odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do dochodu uzyskanego przez J. G. od firmy A Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie mają zastosowania przepisy art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Decyzja stała się przedmiotem odwołania, w którym Wnioskodawczyni wywodzi, że jest ona wadliwa i powinna być uchylona.
Błędne jest twierdzenie organu, że fakt nie otrzymywania bezpośrednio przez Odwołującą się środków na realizację programu finansowanego ze środków pomocowych jest przeszkodą do zwolnienia wynagrodzenia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Nadto podnosi, iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał adresata decyzji, bowiem zamiast J. G. napisano J. G.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia [...] o nr [...] sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia [...] dotyczącą imienia Podatniczki, do której decyzja była adresowana.
Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, nie znajdując pozytywnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu , Skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko i argumenty zawarte we wniesionym odwołaniu , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Skarżącej w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy skarbowe winny wydać decyzje stwierdzające, że wnioskowana nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych wykazana w korekcie deklaracji PIT- 36 jest uprawniona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazano, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się dopatrzył.
Wniosek o zwrot części podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Skarżąca J. G. sporządziła i podpisała osobiście.
Dokonana została jednocześnie korekta wspólnego zeznania podatkowego małżonków o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2006 na druku PIT-36. Oboje małżonkowie zadeklarowali zgodnie chęć zmiany złożonego wcześniej zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. składając na deklaracji swoje podpisy.
W wyniku złożonego wniosku, Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu wydał decyzję z dnia [...] , następnie utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na skutek stwierdzenia braku przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a i b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) . Decyzje organów obu instancji skierowane i zaadresowane były na J. G. z pominięciem drugiego z małżonków A. G.
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Zgodnie zaś z § 3 cyt. przepisu w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga.
Z treści art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku.
Mimo zatem, iż małżonkowie są odrębnym podmiotem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to jednak z treści cyt. wyżej art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadku, gdy są wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów, czyli art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stają się jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. W takiej sytuacji organ podatkowy ma oczywiście obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków.
W wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1427/07 wyraził pogląd, iż cyt. " Decyzja organu podatkowego wymierzająca podatek w innej wysokości, niż wynikający ze wspólnego zeznania małżonków, którzy skorzystali z uprawnienia określonego w art. 6 ust. 2 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkowali się łącznie, zapada w postępowaniu toczącym się z udziałem obojga małżonków i jest adresowana do obojga małżonków. Oznacza to, że powinni być oni bezwzględnie oboje informowani (powiadamiani) o czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem.".
Pogląd ten jest zgodny ze stanowiskiem składu orzekającego w niniejszej sprawie, niezależnie od tego, że przedmiotem ocenianej decyzji jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych a nie wydanie decyzji określającej wysokość opodatkowania.
Takie samo stanowisko w tym również w zakresie spraw dotyczących wierzytelności małżonków o zwrot nadpłaty podatku ( art. 92 § 3 Op) jest [prezentowany w piśmiennictwie (por. S. Babiarz w : Ordynacja podatkowa, komentarz. Wyd. 6 str. 511 i 645).
Swoim działaniem organy naruszyły przepis art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej, bowiem w toku postępowania, które powinno być prowadzone wobec obojga małżonków doręczały korespondencję w tym decyzje, zawiadomienia, wezwania, postanowienia tylko J. G.
Wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych Sąd nie dokonał dalszej analizy zaskarżonej decyzji w tym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Wydana w wyniku ponownego postępowaniu przed organami decyzja, pozbawiona wad wyżej omówionych może stać się, w wyniku wniesienia skargi przedmiotem postępowania przed Sądem.
Mając na względzie powyższe Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy cyt. wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło