I SA/Op 525/10

WyrokWSA w Opolu2010-11-09

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Gocki, Sędzia WSA Marta Wojciechowska, Sędzia WSA Anna Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana w postępowaniu dotyczącym wspólnego rozliczenia małżonków, może być prawidłowa, jeśli została doręczona tylko jednemu z małżonków?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana w postępowaniu dotyczącym wspólnego rozliczenia małżonków, jest wadliwa, jeśli została doręczona tylko jednemu z małżonków. Zgodnie z Ordynacją podatkową, małżonkowie wspólnie opodatkowani stanowią jedną stronę postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, co skutkuje obowiązkiem prowadzenia jednego postępowania i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., argumentując, że część jej wynagrodzenia finansowana z bezzwrotnych środków Unii Europejskiej nie powinna podlegać opodatkowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. Kluczowym zarzutem proceduralnym było to, że postępowanie i decyzje były prowadzone i doręczane tylko jednemu z małżonków, mimo wspólnego rozliczenia podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2010r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 17 czerwca 2010 r. o Nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 23 marca 2010 r. o Nr [...] odmawiającą J. G. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy : Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2009 r. J.G. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie 917,00 zł . W uzasadnieniu wniosku wykazała, że była zatrudniona przy bezpośredniej realizacji dwóch kontraktów finansowanych z bezzwrotnych środków Unii Europejskiej - Funduszu ISPA oraz Funduszu Spójności. Stwierdziła, iż skoro wynagrodzenie w latach 2004-2008 było w części ( 75% - 65%) finansowane z bezzwrotnych środków unijnych, to w tej części nie powinno podlegać opodatkowaniu. Szczegółowe wyliczenia w tym zakresie przedstawione zostały w wyjaśnieniach do korekty deklaracji PIT-36. Do wniosku dołączyła podatniczka szereg dowodów na okoliczność spełnienia kryteriów uprawniających do skorzystania ze zwolnienia otrzymanego wynagrodzenia z opodatkowania podatkiem dochodowym, w szczególności kontrakty zawarte z Jej pracodawcą na budowę odcinka autostrady A-4 oraz umowy o pracę . Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu nie uwzględnił argumentów zawartych we wniosku i decyzją z dnia 23 marca 2010r. kierowaną do Wnioskodawczyni odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do dochodu uzyskanego przez J.G. od firmy "D" Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie mają zastosowania przepisy art. 21 ust. 1 pkt 46 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzja stała się przedmiotem odwołania, w którym Wnioskodawczyni wywodzi, że jest ona wadliwa i powinna być uchylona. Wskazuje, że błędne jest twierdzenie organu, iż fakt nie otrzymywania bezpośrednio przez nią środków na realizację programu finansowanego ze środków pomocowych jest przeszkodą do zwolnienia wynagrodzenia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Nadto podnosi , iż organ pierwszej instancji błędnie wskazał adresata decyzji , bowiem zamiast J.G. napisano J. G. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. o nr [...] sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z dnia 23 marca 2010 r. dotyczącą imienia Podatniczki, do której decyzja była adresowana. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, nie znajdując pozytywnych przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu , Skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko i argumenty zawarte we wniesionym odwołaniu , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Skarżącej w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy skarbowe winny wydać decyzje stwierdzające, że wnioskowana nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych wykazana w korekcie deklaracji PIT- 36 jest uprawniona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazano, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Wniosek o zwrot części podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Skarżąca J.G. sporządziła i podpisała osobiście. Dokonana została jednocześnie korekta wspólnego zeznania podatkowego małżonków o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008 na druku PIT-36. Oboje małżonkowie zadeklarowali zgodnie chęć zmiany złożonego wcześniej zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. składając na deklaracji swoje podpisy. W wyniku złożonego wniosku, Pierwszy Urząd Skarbowy w Opolu wydał decyzję z dnia 23 marca 2010 r., następnie utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na skutek stwierdzenia braku przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a i b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Decyzje organów obu instancji były skierowane i zaadresowane na J.G. z pominięciem drugiego z małżonków A. G. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Zgodnie zaś z § 3 cyt. przepisu w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Z kolei z treści art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Mimo zatem, iż małżonkowie są odrębnym podmiotem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to jednak z treści cyt. wyżej art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że w przypadku, gdy są wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów, czyli art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stają się jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. W takiej sytuacji organ podatkowy ma oczywiście obowiązek prowadzenia jednego postępowania podatkowego i wydania jednej decyzji wobec obojga małżonków. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1427/07 wyraził pogląd, iż "Decyzja organu podatkowego wymierzająca podatek w innej wysokości, niż wynikający ze wspólnego zeznania małżonków, którzy skorzystali z uprawnienia określonego w art. 6 ust. 2 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i opodatkowali się łącznie, zapada w postępowaniu toczącym się z udziałem obojga małżonków i jest adresowana do obojga małżonków. Oznacza to, że powinni być oni bezwzględnie oboje informowani (powiadamiani) o czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem.". Pogląd ten jest zgodny ze stanowiskiem składu orzekającego w niniejszej sprawie, niezależnie od tego , że przedmiotem ocenianej decyzji jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie wydanie decyzji określającej wysokość opodatkowania. Takie samo stanowisko w tym również w zakresie spraw dotyczących wierzytelności małżonków o zwrot nadpłaty podatku ( art. 92 § 3 Op) jest prezentowany w piśmiennictwie (por. S. Babiarz w : Ordynacja podatkowa, komentarz. Wyd. 6 str. 511 i 645). Swoim działaniem organy naruszyły przepis art. 133 § 3 w zw. z art. 92 § 3 Ordynacji podatkowej , bowiem w toku postępowania, które powinno być prowadzone wobec obojga małżonków doręczały korespondencję, w tym: decyzje, zawiadomienia, wezwania, postanowienia tylko J. G. Wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych Sąd nie dokonał dalszej analizy zaskarżonej decyzji w tym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia . Wydana w wyniku ponownego postępowaniu przed organami decyzja, pozbawiona wad wyżej omówionych może stać się, w wyniku wniesienia skargi przedmiotem postępowania przed Sądem. Mając na względzie powyższe Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy cyt. wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło