I SA/Op 529/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 września 2009r. Nr PU/41170-0019/09/SG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia płatnika od obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych wobec wniosku radcy prawnego T. W. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia. Skarżącemu L. W. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 września 2009r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia płatnika od obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2009r. przyznane zostało prawo pomocy w całości w tym w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ostatecznie dziekan Okręgowej Izby Radców Prawych w Opolu jako pełnomocnika skarżącego wyznaczył radcę prawnego T. W. Jak wynika z pisma radcy prawnego z dnia 16 lutego 2010r. przeglądał on akta sprawy i usiłował nawiązać kontakt ze skarżącym jednak bezskutecznie, skarżący nie skontaktował się z nim i nie udzielił pełnomocnictwa. Sąd wyrokiem z dnia 17 marca 2010r. oddalił skargę. Radca prawny będący obecny na rozprawie potwierdził, że skarżący dotąd nie udzielił mu pełnomocnictwa, wniósł także - w ślad za swym pismem z dnia 17 marca 2010r. - o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach prawa pomocy oraz oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W istocie rzeczy zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: p.p.s.a.] wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w odrębnych przepisach o opłatach za czynności odpowiednich pełnomocników w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Użyty w tym przepisie zwrot "wyznaczony" wskazuje, że warunkiem przyznania wynagrodzenia nie jest udzielnie pełnomocnictwa. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przepis art. 244 §2 p.p.s.a. przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 12 lutego 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2010 Nr 36, poz. 196), przewidywał, że ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu pełnomocnikowi. Natomiast obecnie treść §2 tego przepisu wskazuje, że ustanowienie pełnomocnika w tym trybie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. W związku z tym, mając na względzie przytoczoną wyżej wykładnię art. 250 p.p.s.a., stwierdzić należy, że zmiana stanu prawnego w tym zakresie pozostaje bez wpływu na warunki przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, ponieważ bez względu na to czy strona skorzystała z tego uprawnienia i udzieliła pełnomocnictwa czy też - już pod rządami nowej ustawy - uzyskując prawo pomocy wywołany został skutek równoważny z udzieleniem pełnomocnictwa, możliwość domagania się zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie jest uzależniona od posiadania przez ustanowionego z urzędu radcy prawnego stosownego pełnomocnictwa. Decydujące znaczenie ma, bowiem to czy strona uzyskała od radcy prawnego w ramach przyznanego prawa pomocy usługę prawną. NSA w postanowieniu z dnia 11 października 2006r. sygn. akt I FZ 288/06 wyraził pogląd, który ten Sąd podziela, że - przykładowo - w razie sporządzenia przez profesjonalnego zastępcę opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym braku pełnomocnictwa, sporządzający opinię nie działa wówczas w imieniu strony, lecz wyraża swój pogląd prawny w sprawie i w ten sposób świadczy na jej rzecz usługę prawną, która podlega wynagrodzeniu. W tej sprawie Sąd nie dopatrzył się natomiast czynności stanowiących usługę prawną w wyżej zaprezentowanym ujęciu. Radca prawny przeglądał akta sprawy oraz podjął starania o uzyskanie pełnomocnictwa, stawił się również na rozprawie. Jednak nie podjął innych czynności stanowiących usługę prawną w postaci świadczeń przewidzianych m.in. w art. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. 2010 Nr 10, poz. 65 ze zm.), gdzie mowa jest o udzielaniu porad, sporządzaniu opinii itd. NSA w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2004r. sygn. akt OZ 720/04 wyraził pogląd, że wynagrodzenie przysługuje za pomoc prawną o charakterze rzeczywistym, co Sąd – dysponując środkami publicznymi – jest władny weryfikować. Sąd w tej sprawie uznał, że wykonane przez radcę prawnego czynności nie są rzeczywistą usługą prawną. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.