I SA/Op 548/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skarg G. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 sierpnia 2015 r., nr [...] i nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2009 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres oraz podatku do zapłaty oraz z dnia 21 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za luty 2009 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres postanawia: zawiesić postępowanie. G. K. (dalej jako: skarżący, strona) wniósł do tut. Sądu skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 sierpnia 2015 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za styczeń i marzec 2009 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres oraz podatku do zapłaty, a za luty 2009 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres. W pismach procesowych stanowiących uzupełnienie zarzutów skarg, ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy pełnomocnik zakwestionował stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, m.in. co do tego, że w sprawach nie doszło do przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżonymi decyzjami wskutek wszczęcia w dniu 25 listopada 2014 r. dochodzenia o popełnienie przestępstwa karnego skarbowego z art. 56 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.) [dalej jako: k.k.s.], co spowodowało, że z dniem 25 listopada 2014 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz 613) – dalej - O.p. Kwestionując powyższe, pełnomocnik zauważył, że termin przedawnienia karalności zarzucanego skarżącemu przestępstwa karnego skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. upłynął z dniem 31 grudnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy w dniu 25 listopada 2014 r. doszło jedynie do wszczęcia postępowania przygotowawczego in rem, tj. wydane zostało postanowienie o wszczęciu dochodzenia. Natomiast do przekształcenia postępowania w fazę in personam doszło dopiero w dniu 8 stycznia 2015 r. podczas przesłuchania skarżącego, co znajduje oparcie w treści m.in. art. 325g ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89, poz. 555 ze zm. – dalej jako k.p.k.). Przekształcenie postępowania karnego skarbowego w fazę in personam nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia karalności przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s., czyli po dniu 31.12.2014 r. Zatem organ postępowania przygotowawczego, w miejsce skierowania aktu oskarżenia, powinien sporządzić postanowienie o umorzeniu postępowania karnego skarbowego, co skutkowałoby zakończeniem trwania stanu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w rozpatrywanej sprawie, na mocy art. 70 § 7 pkt 1 O.p. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że biorąc pod uwagę fakt, że zaskarżone decyzje organu podatkowego II instancji zapadły dopiero w dniu 21 sierpnia 2015 r., to z pewnością do tego czasu sporne zobowiązania podatkowe były przedawnione. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2016 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") postanowił o połączeniu spraw o sygn. I SA/Op 548/15, I SA/Op 549/15 i I SA/Op 550/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i o dalszym ich prowadzeniu pod sygnaturą I SA/Op 548/15. Nadto, Sąd z urzędu ujawnił stronom postępowania wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 22 października 2014 r. skierowany do Trybunału Konstytucyjnego (zarejestrowany pod sygn. K 31/14) dotyczący stwierdzenia niezgodności m.in. art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie na tej podstawie następuje w przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego, przez które należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ustalił, że do Trybunału Konstytucyjnego złożony został wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 22 października 2014 r. (zarejestrowany pod sygn. akt K 31/14) o zbadanie zgodności: 1) art. 114a k.k.s. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; 2) art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu w składzie orzekającym udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na powyżej powołane pytania, będzie miało bezpośredni wpływ na wynik rozpoznawanych spraw. Pełnomocnik skarżącego kwestionuje bowiem stanowisko organu co do tego, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych (które co do zasady uległyby przedawnieniu z dniem 31.12.2014 r.) na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w sytuacji gdy postępowanie karne skarbowe o przestępstwo z art. 56 § 2 k.k.s. zostało wszczęte (w sprawie) w dniu 25 listopada 2014 r., natomiast przekształciło się z fazy in rem w fazę in personam w dniu 8 stycznia 2015 r. kiedy doszło do przesłuchania skarżącego. Pełnomocnik strony nie podziela zatem stanowiska organu, że dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wystarczające jest wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe w sprawie, a nie przeciwko osobie. W świetle powyższych okoliczności uznać należało, że niezbędne jest zawieszenie postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14, gdyż wynik tego postępowania ma bezpośredni związek z problematyką prawną występującą w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd zauważa, że rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt K 31/14 stanowiło podstawę zawieszenia w sprawach toczących się przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por: wydane w podobnym stanie faktycznym sprawy postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1760/14, oraz postanowienie NSA z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt I FSK 1276/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2464/14 prawomocne na skutek oddalenia zażalenia postanowieniem NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FZ 1920/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3897/14, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1326/14, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1287/15, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1205/15, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 412/15, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 415/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 września 2015 r. i inne). Biorąc zatem dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwołanie się przez tut. Sąd do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jaki zapadnie w sprawie o sygn. akt K 31/14, nie stanowić będzie uchybienia. Uwzględniając powyższe w kontekście okoliczności faktycznych sprawy niniejszej Sąd postanowił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt K 31/14