I SA/Op 574/13

PostanowienieWSA w Opolu2017-09-13

Skład orzekający: Krzysztof Błasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym, obejmujące zarówno postępowanie przed WSA, jak i NSA (skarga kasacyjna), powinno być obliczone zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wniesienia skargi kasacyjnej, a jeśli tak, to jakie stawki należy zastosować?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, powinno być obliczone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obowiązującego w dacie wniesienia skargi kasacyjnej. Stawki minimalne należy ustalić odrębnie dla postępowania przed WSA (na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i c) oraz dla postępowania przed NSA (na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), a następnie podwyższyć o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Opolu dotyczące odpowiedzialności podatkowej i zobowiązania w podatku akcyzowym. Sprawy zostały połączone. Przyznano prawo pomocy skarżącym, w tym ustanowiono pełnomocnika z urzędu, adwokata M. J. Po oddaleniu skarg przez WSA, pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Niniejsze postanowienie dotyczy przyznania wynagrodzenia temu pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi z urzędu adwokatowi M. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne, kwotę 3.210,30 zł, zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 600,30 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Krzysztof Błasiak, po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. J. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skarg K. K., A. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Opolu (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 29 maja 2013 r., nr [...], z dnia 6 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu, postanawia przyznać pełnomocnikowi z urzędu adwokatowi M. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, tytułem wynagrodzenia, kwotę 3.210,30 zł (słownie: trzy tysiące dwieście dziesięć 30/100), zawierającą podatek od towarów i usług w wysokości 600,30 zł (słownie: sześćset 30/100). K. K. i A. P. (dalej określani jako skarżący) wnieśli skargę na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Opolu: z dnia 29 maja 2013 r., nr [...] (sygn. akt I SA/Op 574/13), z dnia 6 czerwca 2013 r., nr [...] (sygn. akt I SA/Op 590/13) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu. Wymienione sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Op 574/13. Postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu przyznał skarżącemu K. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z kolei w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie tut. Sądu odmawiające przyznania A. P. prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu jako pełnomocnik skarżących adwokat M. J. uczestniczył w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w dniu 25 listopada 2014 r. Po zakończeniu rozprawy zapadł wyrok oddalający skargi. Pismem z 4 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżących adwokat M. J. zwrócił się z prośbą o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wszystkich trzech sprawach, oświadczając zarazem, że na jego rzecz nie dokonano w tym względzie żadnych opłat. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. referendarz sądowy przyznał adwokatowi M. J. tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną w postępowaniu sądowym w I instancji kwotę brutto 4.280,40 zł (w tym podatek VAT 800,40 zł). Od wymienionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu adwokat M. J. sporządził i następnie wniósł skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając zarazem, że na jego rzecz nie dokonano w tym względzie żadnych opłat. W rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 25 maja 2017 r. uczestniczył ustanowiony z urzędu adw. M. J., składając w jej trakcie wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego udzielonej a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. W § 22 rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U, z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji Skarga kasacyjna wpłynęła do tut. Sądu w dniu 19 lutego 2015 r., a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013, poz. 461) – powołanego dalej jako rozporządzenie. Zgodnie z przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, obliczane są na podstawie § 6. Zaskarżone decyzje zawierały orzeczenia określające zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości odpowiednio: 2.817 zł i 12.701 zł (na takie kwoty opiewa również wartość przedmiotu zaskarżenia). Stosownie do postanowień przepisu § 6 rozporządzenia (rozdział 3 rozporządzenia) przy wartości przedmiotu sprawy w wysokości 2.817 zł (t.j. przy wartości powyżej 1.500 zł do 5.000 zł) stawka minimalna wynosi 600 zł, zaś przy wartości przedmiotu sprawy w wysokości 12.701 zł (t.j. przy wartości powyżej 10.000 zł do 50.000 zł) stawka minimalna wynosi 2.400 zł. W związku z powyższym na mocy § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia należne wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w dwóch sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym należało ustalić w łącznej kwocie 3.000 zł. Z kolei przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wskazuje, iż stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie niż w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wynoszą 240 zł. Do tej kategorii należą m.in. sprawy ze skargi na decyzje, w których orzeczono o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników. Zaskarżone decyzje oprócz określenia zobowiązania w podatku akcyzowym zawierały również orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżących jako byłych wspólników spółki cywilnej. Tym samym należne wynagrodzenie za udział pełnomocnika w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawach ze skarg na decyzje dotyczące określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników wynosi łącznie 3.480 zł (3.000+480). Jak wskazano w części opisowej uzasadnienia wynagrodzenie w tej kwocie, podwyższone o stawkę podstawową podatku od towarów i usług, zostało przyznane pełnomocnikowi na mocy postanowienia z 19 lutego 2015 r. Zatem kierując się dyspozycją przepisu § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie ze skargi na przedmiotową decyzję, należało ustalić w wysokości wynosi 2.610 zł (tj. 75% kwoty 3.480 zł). Obliczoną w sposób opisany powyżej kwotę wynagrodzenia adwokata podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 710) stawka podatku od towarów i usług wynosi 23 %. Jest to stawka podstawowa i obowiązuje podatników świadczących usługi prawnicze. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło