I SA/Op 575/13
PostanowienieWSA w Opolu2014-09-08
Skład orzekający: Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego może wielokrotnie występować z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w toku tego samego postępowania, a jeśli tak, to jakie okoliczności uzasadniają zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Strona postępowania ma prawo wielokrotnie występować z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania, nawet jeśli wcześniejszy wniosek został już rozpatrzony. Sąd powinien rozpatrzyć nowy wniosek, porównując sytuację przedstawioną w obu wnioskach i oceniając, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności uzasadniająca zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. W przypadku braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, które warunkują prawo do pomocy prawnej, sąd może uwzględnić żądanie strony o rozszerzenie już przysługującego prawa pomocy, jeśli pierwotna ocena spełnienia warunków do uzyskania pomocy prawnej pozostaje aktualna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Po przyznaniu prawa pomocy, skarżący zrezygnował z reprezentacji przed sądem I instancji, wskazując na potrzebę reprezentacji jedynie w przypadku skargi kasacyjnej. Następnie skarżący zwrócił się o przywrócenie prawa pomocy w pełnym zakresie, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia drugiego wspólnika i brak własnej wiedzy fachowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w części dotyczącej reprezentacji przed sądem I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K., A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 29 maja 2013 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu w związku z wnioskiem K. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w części dotyczącej reprezentacji przed sądem I instancji.
W postępowaniu wszczętym ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 29 maja 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu K. K. (dalej skarżący, wnioskodawca), na wezwanie tut. Sądu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, złożył na druku PPF wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata.
Rozpatrując powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 14 października 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla K. K. został wyznaczony adwokat M. J.
W dniu 14 marca 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane: "wniosek precyzujący prawo pomocy". W piśmie tym skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem I instancji, podnosząc, że potrzeba reprezentowania go przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpi jedynie w przypadku konieczności wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadmienił przy tym, że wniesiona skarga jest własnością intelektualną skarżących i jego wolą jest osobiste działanie przed tut. Sądem.
Mając na uwadze wyrażoną wolę skarżącego co do ograniczenia zakresu przyznanego mu już prawa pomocy w zakresie ustanowienia na potrzeby niniejszego postępowania pełnomocnika z urzędu, Sąd przy niezmienionych okolicznościach dotyczących jego aktualnej sytuacji życiowej i majątkowej, postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r. cofnął przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w części dotyczącej reprezentacji przez sądem I instancji.
Kolejnym pismem z dnia 2 lipca 2014 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie mu prawa pomocy w zakresie ustanowionego już pełnomocnika również do reprezentacji w toku całego postępowania sądowego w sprawie. Wskazał, że jego wcześniejsza prośba o ograniczenie przyznanego mu już uprzednio przez Sąd z uwagi na aktualną sytuację majątkową prawa pomocy wynikała z faktu, że ramach swojej bieżącej reprezentacji w toku postępowania korzystał wówczas z nieformalnej pomocy drugiego wspólnika –A. P., którego również dotyczy niniejsza sprawa.
Obecnie, ponieważ stan zdrowia A. P. uległ pogorszeniu, nie jest on w stanie dalej prowadzić samodzielnie sprawy, zaś sam skarżący nie posiada w tym względzie tak fachowej wiedzy, aby mógł na obecnym etapie rozpoznania sprawy działać dalej osobiście.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony również w toku trwającego już postępowania.
Równocześnie przepisy p.p.s.a. nie określają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania.
W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (zob. postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. I FZ 526/11 oraz z dnia 29 marca 2012r. sygn. I FZ 282/12, oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia).
Niewątpliwie, mając na uwadze dotychczasowe ustalenia dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, Sąd dokonał już ich oceny i uznał, że spełniony został warunek uprawniający stronę do przyznania jej prawa pomocy również w zakresie ustanowienia na potrzeby prowadzonego postępowania pełnomocnika z urzędu. Dokonana postanowieniem Sądu z dnia 26 marca 2014 r. zmiana zakresu umocowania ustanowionego pełnomocnika wynikała wyłącznie z woli samego skarżącego i nie była spowodowana żadnymi okolicznościami faktycznymi mającymi wpływ na ocenę samego jego prawa do skorzystania z pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Również obecne żądanie strony o powrócenie do pierwotnego, pełnego zakresu przyznanego mu prawa do pełnomocnika, nie ma związku z samymi okolicznościami faktycznymi, warunkującymi nabycie uprawnienia do skorzystania z prawa pomocy. Te zaś zostały już ocenione przez Sąd na poprzednich etapach rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ nie uległy one zmianie, w tym zakresie dokonana wówczas przez Sąd ocena spełnienia warunków do uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie pozostaje aktualna.
Tak więc, skoro spełnione zostały wszystkie warunki, w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., brak było przeszkód w uwzględnieniu obecnie zgłoszonego żądania o rozszerzenie już przysługującego skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, na całość zawisłego postępowania. Tym samym zasadny jest powrót do zakresu pierwotnie przyznanego mu prawa do korzystania z ustanowionego z urzędu pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło