I SA/Op 588/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K., A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 czerwca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu w związku z wnioskiem A. P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w części dotyczącej reprezentacji przed sądem I instancji W postępowaniu wszczętym ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 czerwca 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników i określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu A. P. (dalej skarżący, wnioskodawca), na wezwanie tut. Sądu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, złożył na druku PPF wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Rozpatrując powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 września 2013 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku analizy przekazanych przez skarżącego dokumentów referendarz uznał bowiem, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności związanych z jego sytuacją finansową i majątkową. Rozpoznając wniesiony od powyższego postanowienia sprzeciw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i postanowieniem z dnia 20 listopada 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy. W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżącego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt I GZ 598/13 uchylił zaskarżone postanowienie tut. Sądu i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 26 lutego 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu poinformowała, że pełnomocnikiem z urzędu dla A. P. został wyznaczony adwokat M.J. W dniu 14 marca 2014 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane: "wniosek precyzujący prawo pomocy". W piśmie tym skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem I instancji, podnosząc, że potrzeba reprezentowania go przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpi jedynie w przypadku konieczności wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadmienił przy tym, że wniesiona skarga jest własnością intelektualną skarżących i jego wolą jest osobiste działanie przed tut. Sądem. Mając na uwadze wyrażoną wolę skarżącego co do ograniczenia zakresu przyznanego mu już prawa pomocy w zakresie ustanowienia na potrzeby niniejszego postępowania pełnomocnika z urzędu, Sąd przy niezmienionych okolicznościach dotyczących jego aktualnej sytuacji życiowej i majątkowej, postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r. cofnął przyznane skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w części dotyczącej reprezentacji przez sądem I instancji. Kolejnym pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie mu prawa pomocy w zakresie ustanowionego już pełnomocnika również do reprezentacji w toku całego postępowania sądowego w sprawie. Wskazał na negatywne skutki dotychczasowych działań organów celnych, co spowodowało pogorszenie jego stanu zdrowia. W związku z czym skarżący oświadczył, że nie jest już w stanie samodzielnie, skutecznie prowadzić sprawy przed Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony również w toku trwającego już postępowania. Równocześnie przepisy p.p.s.a. nie określają terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (zob. postanowienia NSA z dnia 24 stycznia.2012 r., sygn. I FZ 526/11 oraz z dnia 29 marca 2012r. sygn. I FZ 282/12, oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Niewątpliwie, mając na uwadze dotychczasowe ustalenia dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, Sąd dokonał już ich oceny i uznał, że spełniony został warunek uprawniający stronę do przyznania jej prawa pomocy również w zakresie ustanowienia na potrzeby prowadzonego postępowania pełnomocnika z urzędu. Dokonana postanowieniem Sądu z dnia 26 marca 2014 r. zmiana zakresu umocowania ustanowionego pełnomocnika wynikała wyłącznie z woli samego skarżącego i nie była spowodowana żadnymi okolicznościami faktycznymi mającymi wpływ na ocenę samego jego prawa do skorzystania z pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Również obecne żądanie strony o powrócenie do pierwotnego, pełnego zakresu przyznanego mu prawa do pełnomocnika, nie ma związku z samymi okolicznościami faktycznymi, warunkującymi nabycie uprawnienia do skorzystania z prawa pomocy. Te zaś zostały już ocenione przez Sąd na poprzednich etapach rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ nie uległy one zmianie, w tym zakresie dokonana wówczas przez Sąd ocena spełnienia warunków do uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie pozostaje aktualna. Tak więc, skoro spełnione zostały wszystkie warunki, w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., brak było przeszkód w uwzględnieniu obecnie zgłoszonego żądania o rozszerzenie już przysługującego skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, na całość zawisłego postępowania. Tym samym zasadny jest powrót do zakresu pierwotnie przyznanego mu prawa do korzystania z ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.