I SA/Op 658/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2010r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007r. po rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2010r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wydaną w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007r., skarżąca B. Ż., wnosząc o jej uchylenie w całości, podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, a to: art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego - art. 20 ust 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W złożonej skardze zawarła także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zaznaczając jednocześnie, że wniosek ten jest również aktualny w sytuacji jego negatywnego rozpoznania na wcześniejszym etapie przez organ podatkowy. Uzasadniając powyższy wniosek skarżąca wskazała na okoliczność swojej trudnej sytuacji majątkowej w której wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnęłoby według niej znaczące nieodwracalne szkody. Posiadane środki finansowe na koncie bankowym, stanowiące wyłącznie wynagrodzenie za pracę, pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących kosztów utrzymania i spłatę rat zaciągniętego bankowego kredytu inwestycyjnego, wynoszącego aktualnie 68.000 zł. Dodatkowo wskazała także na posiadane4 zadłużenie z tytułu zaciągniętych pożyczek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w łącznej wysokości 9.870 zł, które są potrącane z bieżącego wynagrodzenia za pracę. Skarżąca wskazała także na okoliczność zawiśnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawy dotyczącej zgodności z konstytucją uregulowania dotyczącego wysokość podatku od nieujawnionych przychodów (sygn. akt SK 18/09), co powoduje że sądy administracyjne zawieszają postępowania w tej kategorii spraw. W kolejnym piśmie z 27 stycznia 2011 r. skarżąca, odpowiadając na wezwanie Sądu o wskazanie okoliczności faktycznych potwierdzających zasadność złożonego żądania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, szczegółowo wskazała na okoliczności związane z jej aktualnym stanem finansowym. Jak wynika z pisma strony utrzymuje się ona wyłącznie z wynagrodzenia za pracę, które łącznie w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosiło 1.643,13 zł Wynagrodzenie za ten okres obejmowało także nagrodę uznaniowa i wypłatę przedświąteczna, co zwiększyło wyliczona średnią miesięczna. Aktualnie wynagrodzenie netto po potrącenie spłacanych pożyczek z zakładowego funduszu socjalnego wynosi 1.312,57 zł. Dodatkowo miesięcznie spłacana jest brata kredytu bankowego w PEKAO S.A. wynosząca aktualnie 618,80 zł. Wskazała też, że pozostaje w wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z którym ma wprawdzie zniesioną wspólność majątkową, ale który miesięcznie dokłada się do kosztów utrzymania. Prowadzi on od maja 2010r samodzielna działalność gospodarczą, ale ponieważ jest to jeszcze początkowy okres zdobywania zleceń i nawiązywania kontaktów handlowych, obecnie wnosi on do budżetu domowego kwotę około 500-600 zł miesięcznie. Przewidywana poprawa tej sytuacji może nastąpić pod koniec 2011 roku. Dodatkowo do wspólnego budżetu dokłada się także matka skarżącej, wspólnie z nią zamieszkująca, która otrzymuje emeryturę w wysokości netto 1.77,64 zł. Z tej kwoty ponosi w pierwszej kolejności wydatki stałe dotyczące posiadanego przez nią samodzielnego mieszkania oraz na leki, dlatego tez wnoszona przez nią do wspólnego budżetu domowego miesięczna kwota wynosi 400-600 zł. Wskazując na przeciętne koszty miesięcznego utrzymania rodziny, wnioskodawczyni wykazała: żywność – 800 zł, odzież – 250 zł, ochrona zdrowia – 100 zł, opłaty mieszkaniowe łącznie – 287 zł, oraz inne wydatki – 200 zł. Na potwierdzenie tych okoliczność dołączono do pisma: zaświadczenie o dochodach, zaświadczenie o spłacanych pożyczkach i kredycie bankowym, wyciągi z konta bankowego, bilans skrócony firmy męża J. Ż., decyzje ZUS o wysokości emerytury matki J. W., dowody opłaty za energię, wodę, telefon i bilety miesięczne za dojazdy do pracy. Konkludując powyższe wskazywane okoliczności dotyczące swojej sytuacji finansowe, wnioskodawczyni podniosła, że ewentualne uregulowanie ciążącej na niej należności wynikającej z zaskarżonej decyzji, musiałoby spowodować sprzedaż posiadanego domu i jego wyposażenia. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2010r Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu odmówił wstrzymania wykonania swojej ostatecznej decyzji objętej niniejszą skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) - zwanej dalej ustawą, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków . Instytucja wstrzymania wykonania decyzji przewidziana w powołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 ustawy ma charakter szczególny - jako zasadę przyjmuje się bowiem to, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. Jednocześnie należy stwierdzić, że uprawdopodobnienie okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych ( por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. FZ 495 – 497/04 ). W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał dostatecznie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Brak bowiem środków finansowych na wykonanie decyzji, wysoka kwota zobowiązania oraz ryzyko utraty nieodwracalnie zasobów materialnych niezbędnych dla egzystencji rodziny skarżącego zdaniem Sądu przemawiają za zastosowaniem wobec niego w przedmiotowej sprawie instytucji wstrzymania decyzji. Ocenę tą w pełni uzasadnia analiza dokumentów załączonych przez skarżącą na żądanie Sądu w oparciu o którą Sąd doszedł do przekonania, że obecna sytuacja majątkowa wnioskodawczyni pozwala przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku, a wyegzekwowanie należnego zobowiązania podatkowego prowadziłoby do zaistnienia sytuacji dalszego pogłębiania stanu zadłużenia. Biorąc bowiem pod uwagę porównanie zobowiązań ciążących na skarżącej oraz osiągane łączne dochody osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, należy, że odtworzenie substancji majątkowej naruszonej w skutek egzekucji zobowiązania podatkowego połączone byłoby z koniecznością stosowania znacznego nakładu sił i środków. Szczególnie, że z uwagi na brak środków pieniężnych mogących podlegać czynnością egzekucyjnym, w celu zaspokojenia w całości określonych przez organ w ramach zaskarżonej decyzji należności podatkowych, musiałoby nastąpić ewentualna egzekucja z ruchomości, co mogłoby tez spowodować w pewnym zakresie, nieodwracalne skutki. Poza zakresem oceny Sądu, w ramach rozpoznawania wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, musiała pozostać argumentacja, mająca na celu wykazanie uchybień prawnych (naruszeń prawa materialnego i procesowego) decyzji, która stała się przedmiotem skargi. Tego rodzaju okoliczności nie mogą stanowić skutecznej podstawy uwzględnienia wniosku, bowiem przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i nie wymienia wśród nich wadliwości i uchybień prawnych zaskarżonego aktu czy też wadliwości w zakresie dowodów przyjętych przez organy podatkowe w trakcie postępowania podatkowego. Zatem rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (post. NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Jak wskazuje B. Dauter w: [B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005], środki ochrony tymczasowej nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Sam też fakt złożenia do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej (sprawa o sygn. akt SK 18/09), co stanowiło podstawę do zawieszenia z urzędu odrębnym postanowieniem tut Sądu, postępowania w sprawie, nie jest przesłanką do ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji, aczkolwiek, na co Sąd zwraca jedynie na marginesie uwagę, niewątpliwie przedłuży czas rozpoznania skargi, utrzymując pewnego rodzaju stan niepewności u podatnika jak i organu. W tym stanie faktycznym, mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.