I SA/Op 744/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędzia WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 23 lipca 2025 r., nr CO.ZUT.4701.2807.OZ.2024.EJ w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za okres IV kwartału 2024 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej jako: Skarżąca, Spółka, Strona) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej też jako: organ) z dnia 23 lipca 2025 r., znak: CO.ZUT.4701.2807.0Z.2024.EJ określająca Spółce za IV kwartał 2024 r. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 25.03.2025 r. Regionalna Inspekcja Wodna Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie działająca przy Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w G. przeprowadziła kontrolę gospodarowania wodami, w wyniku której ustalono, że w okresie IV kwartału 2024 r. Strona dokonywała poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Oględziny przeprowadzone w terenie wykazały, że na działce ew. nr a obręb B., gmina T., znajduje się ujęcie wód podziemnych składające się z dwóch studni nr 1 i nr 2, służących do poboru wód na cele hodowlane (chów kurcząt), bytowe i sporadycznie w celu uboju drobiu. W toku kontroli ustalono ponadto, że Strona odprowadza, nie posiadając wymaganego w tym zakresie pozwolenia wodnoprawnego, ścieki przemysłowe do wód rzeki S. w km [...] (oczyszczalnia zlokalizowana jest na działce ew. nr b, obręb B.). W protokole kontroli (podpisanym przez przedstawiciela Strony – J. D.) potwierdzono fakt dokonywania poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego, jak również określono ilość pobranych w okresie IV kwartału 2024 r. wód podziemnych, czas dokonywania poboru oraz ustalono maksymalną wydajność urządzeń służących do poboru wód podziemnych. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w terenie ustalono, iż: "na działce nr a obręb B., gmina T., znajduje się ujęcie wód podziemnych składające się z dwóch studni nr 1 i nr 2, służących do poboru wód na cele hodowlane (chów kurcząt), bytowe i sporadycznie w celu uboju drobiu. Stwierdzono zamontowanie wodomierza na instalacji, który w przyszłości będzie odczytywany elektronicznie, na dzień kontroli był podłączony i wskazywał wartość 37.297 m3. W dniu kontroli była pobierana woda. Według oświadczenia kontrolowanego pobór wody jest możliwy za pomocą obu studni przez 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. W studni nr 1 zamontowana jest pompa produkowana przez H.S.A z G. typ [...] o maksymalnej wydajności ok. 14 m3/h, natomiast w studni nr 2 zamontowana jest stara pompa o wydajności ok. 25 m3/h. Do końca III kwartału 2024 r. poboru dokonywała firma B., następnie teren w wyniku licytacji został przekazany firmie A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...]. Według oświadczenia kontrolowanego woda jest uzdatniana w sposób określony w przesyłanych wcześniej oświadczeniach do naliczenia opłaty zmiennej (odżelazianie i odmanganianie)". W toku kontroli ustalono ponadto, że na korzystanie z wód obejmujące pobór wód podziemnych ze studni nr 1 i 2 wydane było pozwolenie wodnoprawne nr [...] z dnia 30.06.2003 r. udzielone przez Starostwo Powiatowe w T. dla N. Sp. z o.o. G. , którego prawa i obowiązki, decyzją znak [...] z dnia 1.07.2004 r. wydaną przez Starostę T., zostały przeniesione na B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przy ul. [...] - pozwolenie wygasło 30.06.2013 r. Ponadto ustalono, iż podmiot kontrolowany wskazał, iż w dalszym ciągu zamierza pobierać wodę ze studni oraz odprowadzać oczyszczone ścieki do rzeki S. oraz iż nie posiada aktualnie pozwolenia wodnoprawnego na ww. usługi wodne. Na podstawie w/w protokołu kontroli Dyrektor Zarządu Zlewni w Opolu oraz w oparciu o przepisy art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960) ustalił Stronie za okres IV kwartału 2024 r., opłatę zmienną w kwocie 5 856,00 zł za pobór wód podziemnych. Przedmiotowa informacja została doręczona Stronie w dniu 20 czerwca 2025 r. i opłacona w całości w dniu 04 lipca 2025 r. Pismem z 04 lipca 2025 r., Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wyliczeniem wysokości opłaty za usługę wodną dotyczącą poboru w okresie IV kwartału 2024 r. wód podziemnych i wniosła o ponowne przeliczenie wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, o uwzględnienie stanu technicznego instalacji, opisanego w protokole kontroli, o rozpatrzenie merytorycznych dokumentów skarżącego wskazanych w uzasadnieniu uwzględniających faktyczny stan techniczny zastany w istniejącej instalacji do poboru wód lub ewentualnie o uwzględnienie wniosku o ponowne przeprowadzenie kontroli u Strony w zakresie ustalenia stanu technicznego instalacji lub uznanie treści uzasadnienia o za wystarczające do podjęcia merytorycznej decyzji zmierzającej do ponownego obliczenia opłaty zmiennej za usługi wodne. W uzasadnieniu złożonej reklamacji Strona wskazała, że do bieżącej działalności produkcyjnej wykorzystywana jest wyłącznie woda pobierana ze studni nr 1, zaś studnia nr 2 służy wyłącznie do zabezpieczenia instalacji przeciwpożarowej z całego terenu. Nie jest wykorzystywana do poboru wód podziemnych na bieżące potrzeby. W związku z powyższym Strona wniosła o naliczenie opłaty zmiennej wyłącznie na podstawie poboru wód ze studni nr 1. Organ, rozpatrując reklamację wyjaśnił, że wszystkie dane stanowiące podstawę ustalenia spornej opłaty zostały zawarte w protokole kontroli. Część z nich ustalono w drodze oględzin terenu oraz wykorzystywanych do poboru wód urządzeń, a część z nich pozyskano od Strony, która m.in. wskazała, że pobór wody jest możliwy za pomocą obu studni przez 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu, że woda jest uzdatniana w sposób określony w przesyłanych wcześniej oświadczeniach do naliczenia opłaty zmiennej (odżelazianie i odmanganianie) oraz, że pobór wody z obu studni dokonywany jest na cele hodowlane (chów kurcząt), bytowe i sporadycznie w celu uboju drobiu. Natomiast kontrolujący stwierdzili zamontowanie wodomierza na instalacji, który w przyszłości będzie odczytywany elektronicznie; na dzień kontroli był podłączony i wskazywał wartość 37.297 m3 zaś w dniu kontroli była pobierana woda. Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 272 ust. 4a Prawa wodnego, w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. W ocenie organu, z literalnego brzmienia przepisu art. 272 ust. 4a Prawa wodnego wynika, iż w każdej sytuacji, bez względu na przyczyny, ustalenie przez organ faktu, że podmiot korzystający z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych nie posiada pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty na podstawie powyższej regulacji, tj. przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń wykorzystywanych do poboru wód. Powyższe okoliczności i ustalenia spowodowały, że organ nie uznał złożonej przez stronę reklamacji i wydał decyzję określającą kwotę opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2024 r. w takiej samej wysokości, jaka ustalona została w informacji kwartalnej z 03 czerwca 2025 r. nr [...] t.j. w kwocie 5 856,00 zł, w oparciu o ustalone w toku kontroli maksymalne parametry techniczne urządzeń służących do poboru wód. Skarżąca złożyła skargę na przedmiotową decyzję. Decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu została przez Stronę zaskarżona w całości, a decyzji tej zarzucono: "naruszenie szeregu przepisów kpa co było konsekwencją nie wyjaśnienia rzetelnej istoty sprawy". W związku z powyższym Skarżąca wniosła o:"uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który się wypowie w zakresie możliwości technicznych parametrów, możliwości maksymalnej wydajności eksploatowanej instalacji lub urządzeń do poboru wód. W tym celu zaskarżoną decyzję należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Ewentualnie: Sąd rozpatrujący skargę może taki dowód przeprowadzić w ramach swojej kompetencji". W uzasadnieniu złożonej skargi Skarżąca zakwestionowała również ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Regionalną Inspekcję Wodną Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie działającą przy Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w G., stanowiących podstawę - według Strony - wydania kwestionowanej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu z 23 lipca 2025 r., nr CO.ZUT.4701.2807.0Z.2024.EJ w zakresie: "faktycznego podmiotu korzystającego z poboru wód w odniesieniu do prawa własności tych studni". Wskazała Strona również na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 kwietnia 2025 r. znak: [...] uchylającą decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia w związku ze stwierdzonym nieprawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy w zakresie ustalenia zakładu korzystającego z wód oraz zakresów i celów korzystania z wód. Skarżąca podkreśliła również, że fakt braku pozwolenia wodnoprawnego stanowi kwestię drugorzędną i nie powinien być przedmiotem analizy w ramach tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "p.p.s.a."), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat wskazanych przesłanek Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu z dnia 23 lipca 2025 r. w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2024 r. Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd na wstępie zauważa, iż pomimo zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, istotne dla zastosowania przepisów materialnoprawnych ustalenia faktyczne są zasadniczo bezsporne. Z akt sprawy wynika, że na pobór wód podziemnych ze studni nr 1 oraz studni nr 2 wydane było pozwolenie wodnoprawne z dnia 30.06.2003 r., które wygasło z dniem 30.06.2013 r. W spornym zaś okresie Skarżąca pobierała wodę bez wymaganego przepisami pozwolenia wodnoprawnego. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego, tj. dopuszczalności obciążenia Skarżącej opłatą zmienną, przyjmując za podstawę jej obliczenia pobór wody wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa dotyczy poboru wody za okres IV kwartału 2024 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przepisy art. 280 pkt 1 lit. a oraz art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 roku, przewidywały obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej z tytułu poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Opłata ta ustalana była w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2023 roku o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. poz. 1963) do ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne wprowadzone zostały liczne zmiany. W tym, na mocy art. 13 pkt 21 i 22 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, uchylone zostały przepisy art. 280 pkt 1 oraz art. 281 Prawa wodnego o opłacie podwyższonej z tytułu poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego oraz - na mocy art. 13 pkt 32 tej ustawy - dodany został art. 472aa w brzmieniu: "Art. 472aa. 1. Administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi: 1) art. 343 ust. 1, mimo wezwania Wód Polskich, nie usuwa w terminie określonym przez Wody Polskie zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku albo prawnie chronionemu interesowi osób trzecich; 2) art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej; 3) art. 101a ust. 1 lub 3 na obszarze, na którym jest zlokalizowany odbiornik ścieków danego zakładu, w okresach obowiązywania ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną nie wstrzymuje lub nie ogranicza wprowadzania do wód ścieków przemysłowych lub wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych, zawierających chlorki i siarczany. 2. Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ Wód Polskich, a w odniesieniu do Wód Polskich - minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. 3. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wynosi od 5000 zł do 1 000 000 zł, z wyjątkiem: 1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi; 3) odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód. 4. Wpływy z tytułu administracyjnych kar pieniężnych stanowią dochód Wód Polskich, z wyjątkiem wpływów z tytułu administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, które w 10% stanowią przychód Wód Polskich, a w 90% - przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 5. W przypadku administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wymierzanej Wodom Polskim wpływy z tytułu tej kary w części przeznaczonej dla Wód Polskich stanowią dochód budżetu państwa. 6. Do wpływów z tytułu administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi stosuje się przepis art. 299 ust. 4." Zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w ustawie o rewitalizacji rzeki Odry, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. w sprawie opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 19 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry). Do opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, należnej i nieuiszczonej do dnia 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 19 ust. 2 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry). Za korzystanie z usług wodnych, o którym mowa w art. 280 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 13, do dnia 1 stycznia 2024 r. ponosi się opłatę podwyższoną na zasadach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu dotychczasowym (art. 19 ust. 3 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry). Podkreślić dalej należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne (dalej też jako: pr. Wod, Prawo wodne), czyli przepisy Prawa wodnego aktualne zarówno na dzień poboru wód podziemnych bez pozwolenia wodnoprawnego (IV kwartał 2024 roku), jak i na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. dzień 23 lipca 2025 roku. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 11 pkt 1-5 pr. wod. instrumenty zarządzania zasobami wodnymi obejmują: planowanie w gospodarowaniu wodami, zgody wodnoprawne, opłaty za usługi wodne oraz inne należności, kontrolę gospodarowania wodami oraz system informacyjny gospodarowania wodami. Instrumenty ekonomiczne służące gospodarowaniu wodami to, między innymi, opłaty za usługi wodne oraz opłaty podwyższone (art. 267 pkt 1 i 2 pr. wod.). Opłaty za usługi wodne uiszcza się, między innymi za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; (art. 268 ust. 1 pkt 1 pr. wod.). Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 pr. wod.). Wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranych wód, od tego, czy pobrano wody powierzchniowe czy wody podziemne oraz od przeznaczenia wody – art. 270 ust. 6 pr. wod. Opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (art. 271 pkt 5a pr. wod. zdanie pierwsze). W świetle art. 272 ust. 1 pr. wod. wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. W przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji (art. 272 ust. 4a pr. wod.). Do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom (art. 300 ust. 1 pr. wod.). W świetle przepisu art. 389 pkt 1 pr. wod. pozwolenie wodnoprawne jest wymagane, między innymi, na usługi wodne. Natomiast zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 ust. 3 pkt 2 pr. wod. ten, kto wbrew przepisowi art. 389 korzysta z wód bez pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, podlega administracyjnej karze pieniężnej. Podstawę ustalenia wysokość administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego stanowi 500 % opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi. Sąd, podzielając stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazuje, że przepis art. 272 ust. 4a pr. wod. należy interpretować w ten sposób, że w każdym przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Przepisy nie przewidują innego sposobu ustalenia opłaty zmiennej dla przypadku korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ani nie określają odstępstw od zastosowania tego przepisu. Przyjąć przy tym należy, że przepisy art. 272 ust. 4a pr.wod. przewidujące szczególny sposób ustalania opłaty zmiennej dla sytuacji poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia nie mają charakteru sankcji administracyjnej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18.11.2025 r.; sygn. akt II SA/Lu 572/25; dostępny w: CBOSA). Na skutek zmiany stanu prawnego, podstawy prawne ponoszenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia zostały uchylone, a na mocy art. 472aa ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 1 pr. wod., od dnia 1 stycznia 2024 roku, bezprawność działania polegająca na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia podlega odpowiedzialności administracyjnokarnej. Zgodnie z przepisami aktualnymi dla okresu IV kwartału 2024 r., ten kto wbrew przepisowi art. 389 pkt 1 pr. wod. korzystał z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne podlega karze pieniężnej. Podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego stanowi 500% opłaty zmiennej. Dla załatwienia kontrolowanej sprawy bezprawność działania wyrażająca się brakiem pozwolenia wodnoprawnego stanowi okoliczność indyferentną, ponieważ norma prawna ustanowiona przepisem art. 272 ust. 4a pr. wod. ma charakter techniczny i pozostaje aktualna dla każdego przypadku poboru wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Sąd dostrzega, że opłata zmienna ustalona według normy określonej w art. 274 ust. 4a może prowadzić do ustalenia opłaty zmiennej w wysokości podwyższonej względem opłaty zmiennej ustalonej na podstawie rzeczywistej ilości pobranej wody. Skoro przy tym w aktualnym stanie prawnym bezprawność zachowania w postaci braku pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód ustawodawca czyni przedmiotem odrębnej sprawy o charakterze karnoadministracyjnym, to na mocy nakazu ustawowego przyjmować należy, że negatywne skutki stosowania art. 272 ust. 4a pr. wod. w całości zamykają się w kategorii kosztów prowadzenia działalności gospodarczej (w tym zakresie tut. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Poznaniu z 2 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 734/25; dostępny w: CBOSA). Skoro zatem Strona skarżąca w IV kwartale 2024 r. dokonywała poboru wód podziemnych nie legitymując się pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym na wspomnianą wyżej usługę wodną, to organ prawidłowo nie uwzględnił wniesionej przez Skarżącą reklamacji i określił z tego tytułu opłatę zmienną w oparciu o bezwzględnie obowiązujące reguły zdefiniowane w przepisach art. 272 ust. 1 i ust. 4a Prawa wodnego, czemu dał wyraz w poddanej sądowej kontroli decyzji. Dyrektor Zarządu Zlewni poprawnie określił wysokość opłaty zmiennej uwzględniając brzmienie art. 272 ust. 4a Prawa wodnego oraz § 5 ust. 1 pkt 38 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 2471 ze zm.). Przypomnieć raz jeszcze należy, iż z art. 272 ust. 1 ustawy wynika, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3. Zgodnie natomiast z ust. 4a, w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że w przypadku poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, z którym to przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie, wysokość opłaty zmiennej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód, wyrażonej w m3, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał. Wbrew zarzutom skargi, organ postąpił zatem prawidłowo przyjmując do obliczenia wysokości opłaty zmiennej pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych urządzeń technicznych (pomp) i przyjmując okres eksploatacji przez jeden kwartał. W świetle wskazanych przepisów bez znaczenia dla wysokości opłaty zmiennej pozostaje przy tym rzeczywiście pobrana ilość wody. W sytuacji braku pozwolenia wodnoprawnego, art. 272 ust. 4a ustawy wprowadza szczególną regulację, wykluczającą badanie ilości faktycznie pobranej wody, a nakazującą przyjąć pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał. Przy czym – wbrew twierdzeniom Strony – ustawodawca posługuje się pojęciem "maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń" a nie – jak chce tego Strona – pojęciem "faktycznej technicznej możliwości eksploatowanych urządzeń i instalacji" (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10.12.2025 r.; sygn.. akt II SA/Gd 732/25; dostępny w: CBOSA). Dlatego słusznie podkreślił pełnomocnik organu, iż skoro Strona zainstalowała w obu ujęciach (studniach) pompy o określonej maksymalnej wydajności, to – zgodnie z przepisem cytowanym powyżej – tylko te dane stanowić mogą podstawę do obliczenia opłaty zmiennej i to nawet wówczas, gdy zastosowanie rur o zmniejszonej średnicy uniemożliwia wykorzystanie takiej maksymalnej wydajności. Dlatego twierdzenia Strony o konieczności powołania biegłego przez organ celem ustalenia "faktycznej technicznej możliwości eksploatowanych urządzeń i instalacji" – w świetle jednoznacznej treści analizowanego przepisu art. art. 272 ust. 4a – są pozbawione podstaw prawnych Odnosząc się natomiast do przywołanej w skardze decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 kwietnia 2025 r. znak: [...] uchylającej decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia należy wskazać, iż dotyczy ona innej sprawy, bowiem wydana została w następstwie złożonego odwołania od decyzji z 30 grudnia 2024 r. znak: [...] zakazującej J. D. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "B.", korzystania z wód w zakresie poboru wód podziemnych za pomocą studni głębinowych nr 1 i 2, zlokalizowanych na działce nr a obręb B. oraz odprowadzania oczyszczonych ścieków bytowych wylotem do wód rzeki S. w km [...] z uwagi na brak pozwolenia wodnoprawnego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Opolu z 23 lipca 2025 r., nr CO.ZUT.4701.2807.0Z.2024.EJ opiera się na ustaleniach zakwestionowanego przez organ odwoławczy w decyzji z dnia 25 kwietnia 2025 r. znak: [...] w protokołu kontroli. W tym stanie sprawy, ponieważ przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała nieprawidłowości w samym ustaleniu Skarżącej wysokości należnej opłaty zmiennej za sporny okres rozliczeniowy, Sąd nie stwierdzając przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.