I SA/Op 761/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie umorzenia zaległości podatkowych postanawia : odrzucić skargę W dniu 25 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga G. B., zamieszkałej w B. (Niemcy), na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 października 2013 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Skarga została podpisana przez J. B., działającego jako pełnomocnik strony. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie do akt sądowych pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika o treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - /dalej p.p.s.a./ i wezwano do wykazania, czy pełnomocnik spełnia wymogi określone w tym przepisie. Do wykonania powyższego wezwania zakreślono siedmiodniowy termin, informując przy tym, że nieusunięcie wskazanych braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie spowoduje jej odrzucenie. W piśmie z dnia 29 listopada 2013 r. J. B. poinformował między innymi, że jego związek małżeński z G. B. został rozwiązany z dniem 2 września 2004 r. Na dowód powyższego załączył wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 2 września 2004 r. sygn. [...] orzekający o rozwodzie. Do pisma załączono również dokument pn. "upoważnienie" z dnia 3 grudnia 2013 r., z treści którego wynikało, że G. B. upoważnia J. B. do reprezentowania jej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. I SA/Op 761/13. W dokumencie tym G. B. zwróciła się także o kierowanie wszelkiej korespondencji w sprawie na adres J. B. Mając na względzie fakt, że w świetle przedłożonych dokumentów J. B. nie należał do katalogu podmiotów, które mogą być ustanowione, stosownie do art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikami w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 grudnia 2013 r. wezwano G. B. do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie lub złożenie uwierzytelnionego, podpisanego odpisu skargi. Do wykonania powyższego wezwania zakreślono siedmiodniowy termin, informując skarżącą, że nieusunięcie powyższego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie spowoduje jej odrzucenie. Jednocześnie, uwzględniając treść złożonego upoważnienia z dnia 3 grudnia 2013 r. uznano, że J. B. został ustanowiony pełnomocnikiem do doręczeń w rozumieniu art. 299 § 1 p.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało zatem doręczone J. B. w dniu 23 grudnia 2013 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłki. Zakreślony termin upływał w dniu 30 grudnia 2013 r. (poniedziałek), jednakże w tym czasie strona nie uzupełniła braku, do którego usunięcia została wezwana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej strony skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też sąd zobligowany jest do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Jednocześnie przepis art. 57 § 1 p.p.s.a. określa wymogi formalne przewidziane dla skargi. Stanowi on, iż skarga poza spełnieniem wymogów przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym (art. 46 p.p.s.a.) winna również zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ponadto, ogólne warunki, którym powinno odpowiadać każde pismo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określone zostały w art. 46 p.p.s.a. Jednym z wymogów dotyczącym pism procesowych wnoszonych do Sądu, a więc także skargi, jest obowiązek jej podpisania przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Podpis na dokumencie jest bowiem formą złożenia oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. Istnienie podpisu na skardze jako piśmie procesowym, jest zatem niezbędnym elementem formalnym tego pisma. Niepodpisanie skargi stanowi brak formalny skargi, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 49 § 1 p.p.s.a., na mocy którego przewodniczący wzywa skarżącego do uzupełnienia braków skargi w wyznaczonym terminie. W razie nieuzupełnienia braków formalnych skargi, bądź uzupełnienia ich po upływie wyznaczonego terminu, Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać również należy, że stosownie do treści art. 34 p.p.s.a strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Przy czym kwestia związana z reprezentowaniem stron postępowania jest przez ustawodawcę limitowana poprzez wymienienie określonych osób dopuszczonych do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 35 § 1 p.p.s.a pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Wskazany przepis ogranicza krąg osób, które mogą występować w charakterze pełnomocników procesowych i pełnomocników do poszczególnych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do wymienionych w nim podmiotów. Oznacza to, że osoby niewymienione w tym przepisie nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wyliczenie zawarte w przytoczonym wyżej przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, choćby nawet udzielone jej zostało pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na podstawie art. 98 Kodeksu cywilnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2006 r. sygn. II SA/Gd 15/06 – dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Wniesiona w niniejszej sprawie skarga G. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 24 października 2013 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia w sprawie umorzenia zaległości podatkowych opatrzona została podpisem J. B., który, jak wynikało z przedłożonych dokumentów, jest byłym małżonkiem skarżącej. Jako były małżonek, J. B. nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a i nie może być pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Tym samym wniesiona przez niego w imieniu skarżącej skarga obarczona była brakiem formalnym w postaci braku podpisu skargi. Przy czym Sąd, mając na względzie treść upoważnienia z dnia 3 grudnia 2013 r. uznał, że J. B. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej do odbioru pism sądowych w rozumieniu art. 299 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli strona mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce, obowiązana jest wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce. Ponieważ, jak wskazano powyżej, brak w zakresie podpisu skargi podlega uzupełnieniu jako brak formalny w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. wezwano skarżącą do uzupełnienia tego braku poprzez jej podpisanie lub złożenie uwierzytelnionego, podpisanego jej odpisu. Wezwanie Sądu, zakreślające termin wraz ze wskazaniem skutków jego niedochowania, zostało doręczone pełnomocnikowi do doręczeń w dniu 23 grudnia 2013 r. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 30 grudnia 2013 r., brak ten nie został uzupełniony. Mając na uwadze powyższe uznać należało, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki odrzucenia skargi, stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji