I SA/Op 767/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach na decyzję Rektora Akademii Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu z dnia 9 września 2025 r., nr 426/2025/K w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach (zwanego dalej: skarżącym, Prokuratorem) jest decyzja Rektora Akademii Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu (zwanego dalej: organem, Rektorem) z dnia 9 września 2025 r., nr 426/2025/K, stwierdzającą wydanie A. S. (dalej także: student) decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra z naruszeniem prawa. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. Prokurator, działając na podstawie art. 184 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na dzień wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako K.p.a., skierował do Rektora sprzeciw, w którym domagał się wznowienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania z wniosku studenta o nadanie mu tytułu zawodowego magistra oraz stwierdzenia, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z ustaleniami Prokuratora, a niezakwestionowanymi w toku postępowania, studentowi A. S. dnia 19 marca 2013 r. wydany został przez Akademię Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu (dalej także: Uczelnia, WSZiA) dyplom ukończenia studiów oraz nadany został tytuł zawodowy magistra. Złożona przez studenta praca dyplomowa pt.: "[...]", stanowiąca podstawę uzyskania przez niego tytułu zawodowego magistra, nie została przygotowana samodzielnie. Jak ustalono w toku postępowania jej napisanie ww. student zlecił innej osobie. Tak przygotowaną pracę dyplomową złożył przed komisją egzaminacyjną Uczelni, zapewniając na piśmie o samodzielnym jej napisaniu. Tymczasem Sąd Rejonowy w O. prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko studentowi, czym stwierdził, że popełnił on przestępstwo z art. 272 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, ze zm.), dalej zwanej: K.k., polegające na wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy w postaci dyplomu Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu potwierdzającego nadanie tytułu magistra, poprzez podstępne wprowadzenie członków komisji egzaminacyjnej w błąd co do faktu, że jest on autorem przedłożonej pracy magisterskiej. Zdaniem Prokuratora wynik przeprowadzonego postępowania karnego świadczy, że ostateczna decyzja o nadaniu tytułu zawodowego magistra została wydana niezgodnie z prawem, tj. w wyniku przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. W sprzeciwie Prokurator podnosił, iż w okolicznościach sprawy zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz uchylenia decyzji i odmówienia nadania tytułu zawodowego, skoro nastąpiło to w wyniku przestępstwa stwierdzonego wyrokiem sądowym. Jednak z powodu, iż od doręczenia decyzji upłynęło 10 lat, zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a., nie jest dopuszczalne uchylenie zapadłej decyzji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy na mocy art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Z tego powodu Prokurator zwrócił się do organu o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Rektor decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 2 i art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej zwanej ustawą lub p.sz.w.n., oraz art. 107 K.p.a., stwierdził nieważność dyplomu ukończenia studiów magisterskich nr [...] uzyskanego przez studenta. Pismem z dnia 9 maja 2025 r. Prokurator złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej ww. decyzją Rektora z dnia 23 kwietnia 2025 r. Prokurator zarzucił decyzji naruszenie art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. oraz art. 77 ust. 5 ustawy. Argumentował, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., jeżeli od doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, w związku z tym, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek ww. okoliczności, organ winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia 23 kwietnia 2025 r. i orzeczenie co do istoty sprawy w kierunku wskazanym we wniosku. Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. organ zawiadomił Prokuratora o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, z uwagi na konieczność zapoznania pozostałych stron postępowania z ww. wnioskiem. Następnie decyzją z 9 lipca 2025 r., nr [...], Rektor uchylił w całości decyzję z dnia 23 kwietnia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów magisterskich nr [...] wydanego studentowi (pkt 1) i stwierdził wydanie decyzji w sprawie przyznania dyplomu ukończenia studiów magisterskich z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności dyplomu, z uwagi na upływ 10 lat od jego doręczenia (pkt 2). W uzasadnieniu organ uznał argumentację Prokuratora zawartą we wniosku z dnia 9 maja 2025 r. Z kolei pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r. Prokurator wniósł do organu ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie z wniosku studenta o nadanie tytułu zawodowego magistra. W uzasadnieniu Prokurator przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie wskazał, że decyzja z dnia 9 lipca 2025 r. nie rozstrzyga sprawy wznowieniowej, objętej jego sprzeciwem, ponieważ - jak wskazał - dotyczy wydania dyplomu, a nie "nadania tytułu zawodowego". Prokurator zaznaczył, że nadanie tytułu zawodowego stanowi odrębną sprawę, która załatwiana jest decyzją administracyjną. Wydany dyplom natomiast podlega, co do zasady, stwierdzeniu nieważności na mocy art. 77 ust. 5 ustawy. Mając to na uwadze Prokurator podniósł, iż do załatwienia, zgodnie z wcześniejszym żądaniem, pozostała sprawa sprzecznego z prawem nadania tytułu zawodowego magistra. Uznając argumentację zawartą we wniosku z dnia 9 maja 2025 r., jak również w ponagleniu, Rektor - przytoczoną na wstępie - decyzją z dnia 9 września 2025 r., nr 426/2025/K, stwierdził wydanie studentowi decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra, z uwagi na upływ dziesięciu lat od jej doręczenia. Uzasadniając wyjaśnił, że upływ 10 lat od doręczenia decyzji pierwotnej, tj. decyzji z dnia 19 marca 2013 r., stanowi okoliczność braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przesłanek zawartych w art. 156 § 1 K.p.a. Pismem z dnia 18 września 2025 r., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 1, art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 3 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Prokurator wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na ww. decyzję Rektora z dnia 9 września 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o nadaniu studentowi tytułu zawodowego magistra. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie nadania studentowi tytułu zawodowego magistra w związku ze stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowieniowym w myśl art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., gdy brak jest możliwości uchylenia decyzji z powodów określonych w art. 146 K.p.a. stwierdza się wydanie decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchyla się decyzji, a nie ze wskazaniem okoliczności z powodu których brak jest możliwości stwierdzenia jej nieważności. Skarżący wniósł ponadto, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Przedstawiając motywy skargi Prokurator wskazał, że w okolicznościach sprawy, co do zasady wznowione postępowanie powinno zakończyć się uchyleniem decyzji o nadaniu studentowi tytułu zawodowego magistra i odmówieniem nadania mu tego tytułu, albowiem decyzja ta została wydana w wyniku przestępstwa. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż od czasu doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia upłynęło 10 lat (art. 146 § 2 K.p.a.), organ na mocy art. 151 § 2 K.p.a. stwierdzić powinien, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego magistra wydana została z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchyla się decyzji. W ocenie skarżącego organ merytorycznie niepoprawnie wskazał w osnowie decyzji, że brak jest możliwości stwierdzenia jej nieważności. Prokurator zaakcentował, że w postępowaniu wznowieniowym, które toczyło się na gruncie kontrolowanej sprawy, nie mają zastosowania przepisy o nieważności postępowania. Zakończenie postępowania wznowieniowego musi bowiem przybrać formę adekwatną do jego charakteru. Prokurator wskazał przy tym, że stan faktyczny sprawy przemawia za zakończeniem postępowania w sposób określony w art. 151 § 2 K.p.a., a zatem stwierdzenia przez organ, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego została wydana z naruszeniem prawa powinno zawierać ze wskazaniem, że brak uchylenia tej decyzji spowodowany jest upływem 10 lat od czasu jej doręczenia. W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym rzeczywiście poniesionych kosztów zastępstwa procesowego wykazanych w spisie kosztów. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, na wstępie, szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Następnie nadmieniając, że w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne nie były kwestionowane, wskazał, że osią sporu jest wyłącznie kwestia administracyjnoprawnych skutków popełnionego przestępstwa. W dalszych motywach pełnomocnik stwierdził, że błędne jest przyjęte przez prokuratora stanowisko, polegające na uznaniu, iż na uzyskanie tytułu zawodowego magistra składa się kolejno: postępowanie administracyjne wszczynane na wniosek studenta, zakończone decyzją administracyjną o nadaniu tytułu zawodowego magistra; wydanie dyplomu, które skarżący uznaje za odrębne postępowanie. Podkreślił, że dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów na danym kierunku, poziomie jest dyplom ukończenia studiów, który potwierdza jednocześnie posiadanie przez daną osobę wykształcenia wyższego oraz zdobycie i posiadanie odpowiedniego tytułu zawodowego. W jego ocenie wydanie dyplomu nie następuje w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, a w formie czynność materialno-technicznej. Podsumowując pełnomocnik organu podkreślił raz jeszcze, że Rektor, w sytuacji gdy ziści się przesłanka nieważnościowa z art. 77 ust. 5 ustawy stwierdza nieważność dyplomu. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "stwierdza nieważność" uzasadnia prowadzenie w stosunku do wydanego dyplomu postępowania nieważnościowego, co potwierdza trafność zastosowanego na gruncie rozpoznawanej sprawy przez organ trybu. Pismem z dnia 3 listopada 2025 r. pełnomocnik organu przychylił się do wniosku o rozpoznanie sprawie w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie do art. 134 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Dodać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko skarżącego w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i organu, który przychylił się do tego żądania, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 11 P.p.s.a. sąd administracyjny jest związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. W niniejszej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania, gdyż przywołany w skardze wyrokiem Sąd Rejonowy w O. warunkowo umorzył postępowanie karne, tj. stwierdził fakt popełnienia przestępstwa, ale nie jest to wyrok skazujący w rozumieniu prawno-karnym. Przeprowadzona w ramach sądowego wymiaru sprawiedliwości kontrola zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wykazała, że zaskarżona decyzja Rektora została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania występujących na gruncie przepisów K.p.a. trybów nadzwyczajnych, do których należą: 1) wznowienie postępowania; 2) uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo; 3) uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa; 4) stwierdzenie nieważności decyzji; 5) uchylenie lub zmiana decyzji przez ministra z powodu nieusuwalnego w inny sposób zagrożenia dla dóbr niezwykle wysokiej rangi. Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego dotyczą w większości decyzji/ postanowień ostatecznych, chociaż możliwe jest zastosowanie ich do aktów nieostatecznych. Ratio legis opisanych trybów stanowi kontrola prawidłowości decyzji/postanowienia pod kątem zaistnienia określonych wad, a także eliminacja rozstrzygnięcia z obrotu prawnego ze względu na interes społeczny lub interes strony albo z powodu zaistnienia pewnych zdarzeń związanych z fazą jego realizacji. Postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona przez Prokuratora do Sądu decyzja Rektora z dnia 9 września 2025 r. dotycząca nadania tytułu zawodowego magistra z naruszeniem prawa zostało wszczęte w wyniku sprzeciwu Prokuratora, o którym mowa w art. 184 K.p.a., zawartego w piśmie z dnia 3 lutego 2025 r. Wskazać należy również, że Rektor odrębną decyzją z dnia 9 lipca 2025 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Gliwicach o ponowne rozpoznanie sprawy w pkt 2 stwierdził wydanie A. S. decyzji w sprawie przyznania dyplomu ukończenia studiów magisterskich nr [...] z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności dyplomu, z uwagi na upływ 10 lat od jego doręczenia. Z uwagi na zakres przedmiotowy sprawy wskazania wymaga, że ustawodawca w art. 77 ust. 4 p.sz.w.n., ustanowił, że w przypadku zaistnienia przyczyn: 1) wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego - organem właściwym do wznowienia postępowania jest rektor; 2) stwierdzenia nieważności dyplomu - organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest rektor. Zaś w jego ust. 5, że w przypadku gdy w pracy dyplomowej stanowiącej podstawę nadania tytułu zawodowego osoba ubiegająca się o ten tytuł przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, rektor, w drodze decyzji administracyjnej, stwierdza nieważność dyplomu. Zatem w przypadku zaistnienia podstawy stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów, powinno być wszczęte postępowanie nieważnościowe uregulowane w Kodeksie postępowania nieważnościowego z modyfikacjami objętymi przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce i takowe zostało wszczęte. Nie wszczęto zaś, w sposób prawidłowy, postępowania wznowieniowego w sprawie nadania tytułu zawodowego. Mając przy tym na uwadze wyrażoną w art. 16 K.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, która implikuje wniosek, że kontrola w administracyjnym toku instancji dotyczy wyłącznie decyzji/postanowień nieostatecznych, podkreślić należy, że wzruszenie decyzji ostatecznej, tj. takiej, od której nie służy środek zaskarżania w administracyjnym toku instancji, nastąpić może jedynie przy zastosowaniu trybów nadzwyczajnych. Funkcją ochrony trwałości decyzji ostatecznej jest bowiem nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale także ochrona porządku prawnego. Zasada trwałości decyzji ostatecznych służy bowiem realizacji takich wartości jak pewność, stabilność prawa i obrotu prawnego. Na gruncie kontrolowanej sprawy warte rozważenia są nie tylko tryby nadzwyczajne wzruszenia decyzji unormowane w K.p.a., a mianowicie: stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania (art. 77 ust. 4 pkt 2 i 1 ustawy), ale i ustanowiony w art. 77 ust. 5 ustawy, autonomiczny tryb unieważnienia dyplomu, stanowiący samodzielną, dodatkową przesłankę obligującą do stwierdzenia nieważności, niezależną od ustanowionego w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy. Pierwszy z trybów unormowanych w K.p.a. zastosowanie ma zarówno do decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych, a jego podstawę stanowią wady o charakterze materialnoprawnym. Wywołuje on skutek ex tunc, co oznacza, że stwierdzenie nieważności ma skutek z mocą wsteczną od daty wydania decyzji, zachodzi wówczas sytuacja jakby wzruszana decyzja nigdy nie była wydana. Z kolei wznowienie postępowania odnosi się jedynie do decyzji/postanowień ostatecznych, a podstawę stanowią wady formalnoprawne tkwiące w postępowaniu. Uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania wywołuje skutek od daty uchylenia (ex nunc). Mocą zaś art. 184 § 1 K.p.a. prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. W przedmiotowej sprawie, co wymaga powtórzenia Prokurator wniósł skargę na decyzję organu stwierdzającą w wyniku postępowania wznowieniowego, wydanie studentowi decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra, z uwagi na upływ dziesięciu lat od jej doręczenia. Zgodzić należy się już na wstępie z zarzutami Prokuratora, że zaskarżona decyzja, której przedmiotem było nadanie studentowi tytułu zawodowego magistra jako podstawę rozstrzygnięcia wskazała art. 156 K.p.a., w sytuacji gdy przepis art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy w sposób jednoznaczny wskazywał na tryb postępowania, jak i na organ uprawniony do wznowienia postępowania. Na potrzeby poniższych rozważań podkreślić należy, że dyplom ukończenia studiów stanowi potwierdzenie tak nadania i posiadania wyższego wykształcenia jak i uzyskanego tytułu zawodowego. O ile zasadne jest zatem stanowisko pełnomocnika organu zawarte w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z jedną czynnością organu polegającą na wydaniu zarówno dyplomu potwierdzającego wykształcenie wyższe jak i uzyskanie tytułu zawodowego, to już odniesienie powyższego do przedmiotowej sprawy nie może zostać zaakceptowane jako prawidłowe. Zasadnie w skardze wniesionej do tut. Sądu Prokurator podniósł, że organ w zaskarżonej decyzji powinien orzec co do legalności decyzji nadającej tytuł zawodowy. Przy czym, Sąd dostrzega, że sprzeciw Prokuratora z dnia 3 lutego 2025 r. dotyczył żądania wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra A. S., zaś z zawiadomienia z dnia 5 lutego 2025 r. o wszczęciu postępowania wynika, że dotyczyło ono zarówno stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu magistra. Zatem tak ukształtowany przedmiotowym zawiadomieniem przez organ przedmiot postępowania administracyjnego obejmował, w ramach jednego postępowania zarówno sprawę nadania tytułu zawodowego oraz stwierdzenia nieważności dyplomu. Jednakże organ w decyzji z dnia 9 lipca 2025 r. rozstrzygnął wyłącznie kwestię dyplomu ukończenia studiów, pomijając kwestię nadania tytułu zawodowego. Przy czym w decyzja ta nie wyjaśnia, ani nie rozstrzyga, że celowo rozpoznano sprawę tylko co do części, a w pozostałej części organ ma zamiar wydać odrębną decyzję lub też już ją wydał. W związku z powyższym wskazać należy, że zasadą w postępowaniu administracyjnym jest rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy administracyjnej co do jej istoty jedną decyzją administracyjną. Niewątpliwie, przepisy art. 104 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przewidują również możliwość wydania decyzji częściowej. Dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Oznacza to, że możliwe jest wydanie w postępowaniu administracyjnym decyzji częściowej odnoszącej się do wybranych zagadnień, a następnie uzupełnienie postępowania w pozostałej części przez orzeczenie o niej odrębną decyzją lub decyzjami częściowymi. Co do zasady organ administracji publicznej powinien w decyzji rozstrzygnąć o sprawie administracyjnej w całości. Wydanie decyzji odnoszącej się do jakiejś części sprawy może mieć miejsce tylko wtedy, gdy ustawodawca czyni ją sprawą złożoną, czyli zakłada, że w jednym postępowaniu administracyjnym ma dojść do rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach, zwykle współzależnych, ale mogących tworzyć samodzielne sprawy administracyjne (np. relacja wywłaszczenie – odszkodowanie za wywłaszczenie). Jeśli przesłanki prawne rozstrzygnięcia sprawy nie są w przepisie prawa sformułowane jako takie, które muszą występować łącznie, to można wydzielić sprawy i rozstrzygać o nich kolejno. Wydanie decyzji częściowej na podstawie art. 104 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek (por. wyrok WSA z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 954/24 i powołane tam orzecznictwo). Powyższego odniesienia w zapadłych decyzja trudno się doszukiwać. Ukształtowany natomiast zawiadomieniem z dnia 5 lutego 2025 r. oraz wnioskiem Prokuratora przedmiot postępowania wymagał - w okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy – rozważenia przez organ podstaw do wzruszenia decyzji o nadaniu studentowi tytułu zawodowego magistra i odmowę nadania jej tego tytułu – w ramach postępowania wznowieniowego (por. art. 77 ust. 4 pkt 1 p.sz.w.n.) oraz stwierdzenia nieważności dyplomu (art. 77 ust. 4 pkt 2 p.sz.w.n.). Dla uporządkowania stanu prawnego wskazać należy, że ustawodawca ustanowił w art. 77 ust. 5 p.sz.w.n. - w sytuacji ujawnienia plagiatu odrębną, samodzielną - podstawę stwierdzenia nieważności dyplomu. Mając na uwadze zarysowany w sprawie spór nie sposób nie dostrzec, że ukończenie studiów to zarówno pozytywny wynik egzaminu jak i legalnie wydany dokument to potwierdzający - dyplom. Dyplom kreuje sytuację prawną studenta w stosunku prawnym z uczelnią w aspekcie tak nadania tytułu zawodowego jak i uzyskania dyplomu. W ramach jednej sytuacji prawnej i wynikającej z niej czynności prawnej jaką jest egzamin dyplomowy kształtuje się stosunek prawny studenta, który stanowi - w przypadku wyniku pozytywnego - nie tylko o nadaniu mu tytułu zawodowego, ale też podstawę do wydania przez organ dokumentu urzędowego - dyplomu potwierdzającego ukończenie studiów i uzyskanie tytułu zawodowego. O ile następuje to w ramach jednej czynności jaką jest egzamin dyplomowy, to jest to zdarzenie prawne w ramach, którego inne zdarzenie prawne stanowi o jego kształcie, a jest nim ocena pracy dyplomowej następująca po oświadczeniu studenta o samodzielnym jej przygotowaniu. Zatem prawnie oświadczenie to i pozytywna ocena z pracy stanowi warunek sine qua non dopuszczenia studenta do egzaminu dyplomowego. Tym samym uzyskanie tytułu zawodowego i wydanie dyplomu o ile są zdarzeniami od siebie zależnymi to stanowiącymi w obrocie prawnym dwa odrębne dokumenty, jakimi są: a) decyzja, stanowiąca akt potwierdzający pozytywny wynik egzaminu wyrażona i ukształtowana w protokole komisji egzaminacyjnej ogłoszonej studentowi oraz b) dyplom, dokument mający znaczenie prawne, potwierdzający ukończenie studiów i uzyskanie tytułu zawodowego. Stąd ustawodawca w art. 77 ust. 4 p.sz.w.n. wyróżnia: w pkt 1 wznowienie postępowania w przedmiocie nadania tytułu zawodowego, a w pkt 2 stwierdzenie nieważności dyplomu. Z kolei w ust. 5 tego przepisu normuje przypadek stanowiący podstawę nieważności dyplomu gdy w pracy dyplomowej stanowiącej podstawę nadania tytułu zawodowego osoba ubiegająca się o ten tytuł przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, rektor, w drodze decyzji administracyjnej, stwierdza nieważność dyplomu. Ta sytuacja nie wystąpiła w sprawie albowiem, a bynajmniej ani Prokurator, ani organ tego nie wykazał, cały utwór nie był autorstwa studenta. Zdaniem Sądu podstawa prawna, o której mowa w art. 77 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy i jej art. 77 ust. 5 ustawy wymaga od organu ustalenia wystąpienia samodzielnych przesłanek. Przy czym wznowienie postępowania w przedmiocie nadania tytułu zawodowego i stwierdzenie nieważności dyplomu, tj. działanie organu na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy, uzależnione jest od wystąpienia przesłanek unormowanych odpowiednio w 145 § 1 K.p.a. oraz 156 § 1 K.p.a. i stąd też wydając decyzję organ podlega reżimom tak co do procedowania jak i rozstrzygnięcia przepisów działu II, rozdziału 13 K.p.a. Skład orzekający w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt III OSK 4744/21, że: po pierwsze - pojęcie "stwierdzenie nieważności" o którym mowa w art. 77 ust. 4 pkt 2 p.sz.w.n. dotyczy postępowania nieważnościowego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Taki wniosek wynika z zastosowania wykładni systemowej art. 77 ust. 4 pkt 1 i 2 p.sz.w.n. Skoro ustawodawca w art. 77 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wprost wskazuje, że mogą zaistnieć przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego, to umiejscowienie w kolejnym punkcie tego przepisu przyczyn (w liczbie mnogiej) stwierdzenia nieważności dotyczy postępowania administracyjnego regulującego właśnie postępowanie nieważnościowe, a nie inne postępowanie; po drugie - przyjęcie, że postępowanie nieważnościowe, do którego odsyła art. 77 ust. 4 pkt 2 p.sz.w.n. jest w sposób kompletny (wyczerpujący) uregulowane w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce prowadziłoby do braku jakiejkolwiek możliwości stosowania tego trybu. NSA zwrócił uwagę, że poza art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.sz.w.n. żadne inne przepisy tej ustawy nie regulują postępowania nieważnościowego, a tym samym ani rektor uczelni nie miałby dostatecznych kompetencji do podejmowania czynności w trakcie postępowania nieważnościowego, ani też pozycja strony w takim postępowaniu nie byłaby w żaden sposób chroniona. Zdaniem NSA przyjęcie za trafny pogląd strony skarżącej kasacyjnie prowadziłby do całkowitego zanegowania możliwości stosowania ww. przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce i braku możliwości reagowania w przypadku, gdy postępowanie kończące się wydaniem dyplomu ukończenia danego kierunku studiów obarczone byłoby istotnymi wadami. Takiego rezultatu nie można zaakceptować. Przypomnienia wymaga, że sprawę zainicjował sprzeciw Prokuratora, który skorzystał z jednego, szczególnego środka przysługującego wyłącznie jemu. W przedmiotowej sprawie, co pominął organ, Prokurator pismem z dnia 3 lutego 2025 r. skierował do Rektora sprzeciw, w którym domagał się wznowienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania z wniosku studenta o nadanie mu tytułu zawodowego magistra oraz stwierdzenia, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego została wydana z naruszeniem prawa. Skutki wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora są bardziej kategoryczne od powstających w przypadku wniesienia odpowiedniego podania lub żądania przez stronę postępowania. Organ administracyjny, do którego prokurator skierował sprzeciw, ma obowiązek prawny wszcząć z urzędu postępowanie i w terminie 30 dni wydać decyzję. Jeżeli organ administracyjny w tym terminie nie ustosunkuje się do sprzeciwu, ma obowiązek zawiadomić prokuratora i stronę postępowania o przyczynach zwłoki, podając nowy termin merytorycznego rozpoznania. Na niedopełnienie tego obowiązku przysługuje prokuratorowi i stronom zażalenie. Zatem organ musi wszcząć z urzędu postępowanie zawsze, gdy otrzyma sprzeciw prokuratora, co w sprawie zrealizował. W jego toku zaś badaniem winien objąć okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji, a także wzruszenie decyzji w okolicznościach nadzwyczajnych, o których mowa w art. 161 K.p.a. Taki tryb narzuca sprzeciw prokuratora, który ma na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Z uwagi na zaistniały w sprawie spór przypomnienia wymaga, że art. 77 ust. 4 ustawy stanowi, że w przypadku zaistnienia przyczyn: 1) wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu zawodowego - organem właściwym do wznowienia postępowania jest rektor; 2) stwierdzenia nieważności dyplomu - organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest rektor. Zatem ustawodawca w art. 77 ust. 4 pkt 1 i 2 p.sz.w.n. określił zarówno zdarzenia prawne jakimi są: nadanie tytułu zawodowego jak i stwierdzenie nieważności dyplomu, ale także wskazał tryb procedowania stanowiąc o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności dyplomu oraz ustanowił właściwy do załatwienia sprawy stanowiąc, że organem właściwym w tych przypadkach jest rektor. Taka regulacja daje organowi podstawy, lex specialis, do prowadzenia jednego postępowania w ramach, którego rektor załatwi sprawę z przedmiotu tak nadania tytułu zawodowego jak i nieważności dyplomu, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanek nieważnościowych, które mają co do zasady charakter materialnoprawny, tj. dotyczą istoty sprawy, wyznaczają treść decyzji. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 1 pkt 1 p.sz.w.n. absolwent studiów otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku i profilu potwierdzający wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy licencjata, inżyniera albo równorzędny potwierdzający wykształcenie wyższe na tym samym poziomie - w przypadku studiów pierwszego stopnia. W przedmiotowej sprawie autorem całej pracy dyplomowej nie był student, albowiem - co dowiodło postępowanie - napisanie jej zlecił on innej osobie. Tak uzyskaną, napisaną przez osobę trzecią pracę dyplomową złożył on przed komisją egzaminacyjną Uczelni, zapewniając na piśmie o samodzielnym jej napisaniu. Sąd Rejonowy w O. prawomocnym wyrokiem z dnia 16 marca 2020 r., sygn. akt [...], warunkowo umorzył przeciwko niemu postępowanie karne uznając go winnego zarzucanego mu przestępstwa z art. 272 k.k., polegającego na wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy w postaci dyplomu Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu potwierdzającego nadanie tytułu magistra, poprzez podstępne wprowadzenie członków komisji egzaminacyjnej w błąd co do faktu, że jest on autorem przedłożonej pracy magisterskiej. Przenosząc powyższe na grunt regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie należy mieć na względzie, że postępowanie zostało wszczęte ze sprzeciwu Prokuratora, który - jak wskazano powyżej - jest niesamodzielnym środkiem zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Dlatego też na gruncie kontrolowanej sprawy organ zobligowany był do badania wystąpienia we wszczętym tak postępowaniu przesłanek podniesionych przez Prokuratora, żądającego sprzeciwem wznowienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania z wniosku studenta o nadanie mu tytułu zawodowego magistra, a które winno toczyć się zgodnie z przepisami art. 145 K.p.a., z uwzględnieniem art. 77 ust. 4 pkt 1 p.sz.w.n. i tym samym nie mogło być zakończone stwierdzeniem, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego została wydana z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra. Postępowanie to, wobec brzmienia przepisu art. 77 ust. 4 pkt 1 p.sz.w.n. winno się toczyć na zasadach określonych w art. 145-152 K.p.a. Dostrzec należy, że w judykaturze jak i doktrynie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu toczy się zgodnie z przepisami art. 156-159 K.p.a. z uwzględnieniem art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.sz.w.n. (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt III OSK 4744/21; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 682/24; a także J. M. Zieliński [w:] H. Izdebski, J. M. Zieliński, Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2023, art. 77). W przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu nie ma podstawowego znaczenia, czy dyplom ukończenia studiów stanowi lub nie stanowi decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt III OSK 4744/21). Podkreślić należy, że sprzeciw Prokuratora dotyczył żądania wznowienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania z wniosku studenta o nadanie mu tytułu zawodowego magistra oraz stwierdzenia, że decyzja o nadaniu tytułu zawodowego została wydana z naruszeniem prawa, a zatem dotyczył innej podstawy prawnej i odmiennego przedmiotu. Stosowanie do art. 76 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy, warunkiem ukończenia studiów i uzyskania dyplomu ukończenia studiów jest, m.in. pozytywna ocena pracy dyplomowej, która jest "[...] samodzielnym opracowaniem zagadnienia naukowego [...]". Przepis ten stanowi normę prawną kształtującą uprawnienia i obowiązki administracji publicznej w odniesieniu do studenta, wskazuje na przesłanki ukończenia studiów i uzyskania dyplomu ukończenia studiów. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wydanie dyplomu, ale i nadanie tytułu zawodowego nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, stwierdzić należy, że prowadzenie w sprawie, której przedmiot określony został jako postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu zawodowego magistra postępowania o wznowienie postępowania już po wydaniu ostatecznej decyzji, która nie została określona jako częściowa (por. decyzja Rektora z dnia 9 lipca 2025 r. dotycząca stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów) w sprawie uzyskania tytułu zawodowego magistra narusza przepisy postępowania. Organ nie przeprowadził postępowania administracyjnego dotyczącego wznowienia zgodnie z regułami wynikającymi z Działu 2 Rozdziału 12 K.p.a., a w szczególności pomijając regulację art. 149 § 1 K.p.a. stanowiącą, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Nadto, art. 151 § 2 K.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. W ocenie Sądu usprawiedliwione jest uznanie przepisów ustawy za lex specialis w stosunku do K.p.a. Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, mają zastosowanie właśnie rozwiązania szczególne. O ile taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, to nie oznacza to, że przepis szczególny uchyla normę ogólną, lecz w konkretnej sprawie wyłącza jego stosowanie. Przepis szczególny ustanawia wyjątki, odrębne uregulowania w stosunku do przepisu ogólnego. Dlatego mając na uwadze zawarty przez ustawodawcę w art. 77 ust. 4 pkt 1 ustawy wyraźny nakaz wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu licencjata i stwierdzenia nieważności dyplomu (art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy), uznać należy, że w warunkach niniejszej sprawy organ niewłaściwie decyzją z dnia 9 września 2025 r., nr 426/2025/K, stwierdził w wyniku wznowienia postępowania, wydanie studentowi decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego magistra z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego. Organ procedował w niewłaściwym trybie dotyczącym nadzwyczajnego wzruszania decyzji, a to w trybie nieważnościowym zamiast wznowieniowym, co skutkowało, że treść rozstrzygnięcia nie odpowiada prawu, a co zasadnie podnosi Prokurator. Dostrzec należy również, że zawiadomienie z dnia 5 lutego 2025 r. o wszczęciu postępowania dotyczyło wszczęcia postępowania zarówno w przedmiocie stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz uzyskania tytułu magistra. Zatem tak ukształtowany przedmiotowym zawiadomieniem przez organ przedmiot postępowania administracyjnego obejmował, w ramach jednego postępowania zarówno sprawę nadania tytułu zawodowego oraz stwierdzenia nieważności dyplomu. Jednakże organ w decyzji z dnia 9 lipca 2025 r. rozstrzygnął wyłącznie kwestię dyplomu ukończenia studiów, pomijając kwestię nadania tytułu zawodowego. Ukształtowany natomiast zawiadomieniem z dnia 5 lutego 2025 r. oraz wnioskiem Prokuratora przedmiot postępowania wymagał - w okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy – rozważenia przez organ podstaw do wzruszenia decyzji o nadaniu studentowi tytułu zawodowego magistra i odmowę nadania jej tego tytułu – w ramach postępowania wznowieniowego (por. art. 77 ust. 4 pkt 1 p.sz.w.n.) oraz stwierdzenia nieważności dyplomu (art. 77 ust. 4 pkt 2 p.sz.w.n.). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl.