II SA/Gd 954/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi G. N. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 29 lipca 2024 r. nr NSP-VIII.7581.1.335.2023.DL w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Skarga G.N. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 29 lipca 2024 r., nr NSP-VIII.7581.1.335.2023.DL, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia 28 maja 1966 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni wystąpiło do Ministra Oświaty o wydanie orzeczenia stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], narożnik D. o pow. 1,0661 ha oznaczonej jako parcele nr [...], [...] i [...], objętej księgą wieczystą nr [...], w której jako właściciel ujawniona była J.T. Decyzją z dnia 14 października 1966 r. Minister Oświaty stwierdził przejście przedmiotowej nieruchomości z dniem 8 marca 1958 r. z mocy prawa na własność Państwa na podstawie art. 2, art. 9 ust. 2, art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 17 pkt 2 lit b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Wnioskiem z dnia 6 maja 1968 r. spadkobiercy po zmarłej J.T. wystąpili do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku o ustalenie odszkodowania za przejętą nieruchomość. Decyzją z dnia 24 października 1972 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku odmówiło ustalenia odszkodowania za przejętą część nieruchomości, wskazując, że w świetle art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym odszkodowanie przysługuje jedynie za dom jednorodzinny i działkę budowlaną a przedmiotowa nieruchomość stanowi grunt rolny. Od powyższej decyzji, pismem dnia 5 listopada 1972 r., odwołanie złożyła J.C., działająca w imieniu własnym i pozostałych spadkobierców po J.T. W dniu 15 marca 2010 r. do Wojewody Pomorskiego wpłynął wniosek spadkobierców J.T o kontynuowanie prowadzonego postępowania, rozpoznanie wniesionego odwołania i wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość. W dniu 23 września 2010 r. powyższy wniosek Wojewoda Pomorski przekazał według właściwości Prezydentowi Miasta Gdyni. Ustalono przy tym, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni Wydział Niesporny z dnia 13 listopada 1964 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu 5 czerwca 1961 r. J.T nabyli: M.W. w 4/20 części, J. C. w 3/20 części, J.T. w 2/20 części, H.W. w 9/20 części i S.T. w 2/20 części. Na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Gdyni Wydział II Cywilny z dnia 20 grudnia 1972 r., sygn. akt [...], spadkobiercami zmarłej w dniu 14 lutego 1972 r. M.W. zostali: G.T. (zgodnie z odpisem skróconym aktu małżeństwa nr 166/1990 zmieniła nazwisko na N.) w 1/3 części, E.W., J.S., A.Z. (obecnie A.Z., zgodnie z przetłumaczonym z języka niemieckiego dokumentem dotyczącym zmiany nazwiska z dnia 17 marca 2007 r.), A.Z. (obecnie A.Z., zgodnie z przetłumaczonym z języka niemieckiego dokumentem dotyczącym zmiany nazwiska z dnia 17 marca 2007 r.), T.S. i R.S. - każdy w 2/18 części. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni Wydział I Cywilny z dnia 23 października 1975 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu 25 listopada 1974 r. J.C. nabyli na podstawie testamentu: E.W., J.S., J.T., J.T. - każdy po 1/4 części, a na podstawie ustawy w odniesieniu do majątku nie objętego testamentem: A.C. w 1/2 części, M.W. w 1/8 części, J.T., Z.T., J.T., G.T., G.T. i H.W. - każdy w 1/8 części. Zaś, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni Wydział I Cywilny z dnia 9 grudnia 1976 r., sygn. akt [...], spadkobiercami zmarłego w dniu 18 czerwca 1976 r. A.C. zostali: Z.T., J.T., J.T., E.C., S.C., J.C., K.C., H.K. i L.S. - każdy w 1/9 części. Zgodnie z postanowieniem ww. Sądu z dnia 30 listopada 1990 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu 2 października 1988 r. H.N. (wcześniej K., zgodnie z odpisem skróconym aktu małżeństwa nr 25/1978) nabyli: F.N., A.K., M.S. i M.N. - każdy w 1/4 części. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni Wydział VII Cywilny z dnia 28 maja 1975 r., sygn. akt [...], spadkobiercami zmarłego w dniu 2 lutego 1975 r. S.T. zostali: G.T. i G.T. - każdy w 1/2 części spadku. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w Gdyni Wydział II Cywilny z dnia 27 lutego 1973 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłym w dniu 27 lipca 1971 r. J.T. nabyli: E.T., J.T., J.T. i Z.T. - każdy w 1/4 części. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. w Warszawie Wydział III Cywilny z dnia 6 maja 1992 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłej w dniu 9 września 1990 r. H.W. nabyli: A.W., E.W. i J.S. - każdy po 1/3 części. Zgodnie z postanowieniem ww. Sądu z dnia 25 marca 1993 r., sygn. akt [...], spadkobiercą zmarłego w dniu 3 listopada 1992 r. A.W. została J.S.. Aktami notarialnymi z dnia 23 czerwca 1994 r. Repertorium [...], [...], [...], [...], [...], C.C., K.C., L.S., S.C. i E.C. sprzedali J.T. swoje udziały w spadku po A.C. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział III Rodzinny i Nieletnich ustanowił kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu F.N., w osobie radcy prawnego W.B.. Ustalono ponadto, że z wyciągu z wykazu zmian gruntowych z 2010 r. wynika, że działki nr [...], [...] i [...] stanowiły przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków na terenie miasta G. działki nr [...], [...], [...] i [...]. Decyzją z dnia 20 stycznia 2012 r. Wojewoda Pomorski uchylił decyzję z dnia 24 października 1972 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 12 października 2012 r. Prezydent odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wskazując, że omawiane działki nie mieszczą się w katalogu nieruchomości, za które należy ustalić odszkodowanie, gdyż nie stanowią ani działki budowlanej ani innego mienia stanowiącego własność osobistą. Decyzją z dnia 30 października 2013 r. Wojewoda Pomorski uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 13 marca 2014 r., Repertorium A nr [...], spadek po zmarłej w dniu 8 marca 2014 r. E.T. nabyli: J.T., J.T. i Z.T. - każdy po 1/3 części. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Prezydent, decyzją z dnia 31 października 2014 r. orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania, wskazując, że brak jest podstaw do uznania, że wywłaszczona nieruchomość miała charakter budowlany. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 296/15 uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2015 r., stwierdzając, że w aktach sprawy istnieją dokumenty, z których wynika, że nieruchomość ta mogła być przeznaczona pod zabudowę. W piśmie z dnia 16 października 2015 r. Urząd Miasta Gdyni wskazał, że zgodnie z wykazem synchronizacyjnym ID działek udostępnionym na stronie internetowej ww. Urzędu działka nr [...] obecnie ma nr [...], działka nr [...] obecnie ma nr [...], działka nr [...] obecnie ma nr [...] i działka nr [...] obecnie ma nr [...]. Następnie, decyzją z dnia 3 kwietnia 2017 r. Wojewoda Pomorski uchylił decyzję Prezydenta z dnia 31 października 2014 r. i orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, stwierdzając, że przedmiotowa nieruchomość była działką budowlaną, jednak z powodu możliwości zabudowania jej jedynie budynkiem szkoły, nie istniała możliwość zabudowania jej przez ówczesną właścicielkę, gdyż tylko gmina mogła budować obiekty przeznaczone na cele oświatowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 300/17, uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 3 kwietnia 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia 31 października 2014 r., wskazując, że nie ma znaczenia kto mógł zabudować działkę. Dla uznania, że nieruchomość stanowiła działkę budowlaną wystarczy uznanie, że mogła ona być zabudowana. Tym samym, jak wskazał Sąd, w niniejszej sprawie uznać należało, że ziściła się materialnoprawna przesłanka z przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Pozostała zaś do ustalenia w niniejszej sprawie jedynie wysokość należnego stronie skarżącej i pozostałym następcom prawnym odszkodowania. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 381/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od powyższego wyroku. Decyzją z dnia 10 lutego 2020 r. Prezydent orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej kwocie 2 740 280 zł za nieruchomość położoną w G. przy ul. K., przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r., oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr [...] o pow. 10 155 m2, k.m. 56, nr [...] o pow. 493 m2, k.m. 60 oraz nr [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr [...], [...], [...] i [...], obręb [...] K.. Decyzją z dnia 20 października 2020 r. Wojewoda Pomorski uchylił w całości decyzję Prezydenta z dnia 10 lutego 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 833/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił sprzeciw G.N. od powyższej decyzji Wojewody Pomorskiego Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni VII Wydział Cywilny z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłym w dniu 1 stycznia 1995 r. F.N., nabył w całości M.N.. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r., nr MGO.72211-102/10.KD/PNO, wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. z 1958 r., nr 11, poz. 37 ze zm.), Prezydent Miasta Gdyni orzekł o ustaleniu na rzecz G.N., T. (T.) Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N., F.N., J.T., J.T. i Z.T. odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. K., przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr: [...] o pow. 10155 m2, k.m. 56, [...] o pow. 493 m2 oraz [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr: [...] o pow. 9891 m2, [...] o pow. 296 m2, [...] o pow. 143 m2 i [...] o pow. 331 m2, obręb K., zapisanych w księdze wieczystej nr [...], za powierzchnię zgodną z normami powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2, w kwocie 2 709 580 zł. Rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w dniu 15 lutego 2023 r. Pismem z dnia 21 września 2023 r. J.S., T.Z., G.N., G.T., T.S., R.S., A.Z., A.Z., M.N., A.K. i M.S. wystąpili do Prezydenta o wydanie decyzji uzupełniającej dotyczącej ustalenia odszkodowania za przejętą przez Skarb Państwa część nieruchomości o powierzchni 9961 m2, położonej w G. stanowiącej część działek nr [...], [...], [...] i [...], obręb K. (poprzednio część parceli nr [...] (km. 56), nr [...] (km. 60) i nr [...] (km. 60), wskazując, że w toku prowadzonego postępowania przez Prezydenta Miasta Gdyni decyzją częściową z dnia 12 stycznia 2023 r. ustalone zostało odszkodowanie za 1000 m2 przejętej nieruchomości. Zatem do ustalenia odszkodowania pozostała jeszcze część nieruchomości o powierzchni 9961 m2. Pismem z dnia 29 września 2023 r. Prezydent wystąpił do wnioskodawców o wskazanie, czy złożony wniosek należy traktować jako nowy wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, czy też jako wniosek o uzupełnienie decyzji z dnia 12 stycznia 2023 r. w rozumieniu art. 111 § 1 k.p.a. W piśmie z dnia 19 października 2023 r. wnioskodawcy wskazali, że wystąpili o wydanie decyzji uzupełniającej, gdyż decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. ustalone zostało odszkodowanie jedynie za 1000 m2 przejętej nieruchomości. Decyzja ta miała zatem charakter decyzji częściowej, bo załatwiała jedynie część roszczenia przysługującego spadkobiercom poprzednich właścicieli nieruchomości. Postanowieniem z dnia 26 października 2023 r., nr PNO.6821.16.2023.KD, wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., Prezydent Miasta Gdyni odmówił wszczęcia postępowania z wniosku G.N., T. (T.) Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr: [...] o pow. 10.155 m2, k.m. 56, [...] o pow. 493 m2 oraz [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr: [...] o pow. 9.891 m2, [...] o pow. 296 m2, [...] o pow. 143 m2 i [...] o pow. 331 m2, obręb K., zapisanych w księdze wieczystej nr [...], w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania za przejęta przez Skarb Państwa część nieruchomości o powierzchni 9.961 m2. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. organ orzekł o ustaleniu na rzecz G.N., T. (T.). Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N., J.T., J.T. i Z.T. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, według stanu z dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, tj. 8 marca 1958 r., bez uwzględnienia wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami, poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną władania obiektem, za powierzchnię zgodną z normami powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2, w kwocie 2 709 580 zł. Odszkodowanie ustalone zostało za całą przedmiotową nieruchomość, zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również z uwzględnieniem wiążącego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 296/15, w którym wskazano, że ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. zawiera autonomiczną regulację odnośnie określenia mienia, za którego przejęcie na własność Państwa, przysługuje prawo do odszkodowania i z tych względów, w tym zakresie, wyłącznie ta ustawa może znajdować zastosowanie. Odesłanie do przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości (obecnie jest to ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) dotyczy wyłącznie odpowiedniego zastosowania zasad i trybu ustalenia wysokości odszkodowania, z odmiennościami dotyczącymi ustalenia daty, na którą należy określać wartość mienia (tj. dzień wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r.), wyłączenia możliwości uwzględnienia wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami, a także ograniczeniem wysokości odszkodowania za przejętą działkę budowlaną według - wskazanego w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. - kryterium powierzchniowego. Jak wskazuje art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość mienia według stanu z dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, bez uwzględnienia jednak wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami, poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną władania obiektem. Odszkodowanie za przejęta działkę budowlaną ustala się za powierzchnię rzeczywistą działki, jednak nie powyżej norm powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego. Prezydent Miasta Gdyni, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej uznał, że ustalając powierzchnię, za którą przysługuje stronom odszkodowanie, oprzeć należy się na ogólnych normach powierzchniowych, wynikających z zarządzenia Prezesa Komitetu do Spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 28 sierpnia 1957 r. w sprawie normatywu urbanistycznego dla niskiego budownictwa mieszkaniowego, przyjmując do wyceny największą ze wskazanych tam powierzchni pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2. Przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna w dniu 15 lutego 2023 r. Następnie, na jej podstawie, w dniu 17 marca 2023 r., osobom uprawnionym zostało wypłacone odszkodowanie. Co więcej, strony nie zażądały również uzupełnienia tej decyzji co do rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia zgodnie z art. 111 k.p.a. Prezydent podkreślił przy tym, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Gdyni było ustalenie odszkodowania za całą wywłaszczoną nieruchomość o pow. 10.661 m2, a nie tylko za jej część o pow: 1000 m2. Wobec powyższego, wniosek z dnia 21 września 2023 r., uzupełniony następnie pismem z dnia 19 października 2023 r., dotyczący ustalenia odszkodowania za pozostałą część nieruchomości, uznać należało za ponowny wniosek o ustalenie odszkodowania za tę samą nieruchomość, która to kwestia rozstała rozstrzygnięta w sposób ostateczny decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. Z uwagi na powyższe, w ocenie Prezydenta postępowanie w sprawie nie może być wszczęte, gdyż w sprawie o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość (i wobec tych samych osób) zapadło już rozstrzygnięcie, które ma walor ostateczności i prawomocności. Przy tym, nie zaszła zmiana stanu prawnego, która uzasadniałyby ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli G.N., T. (T.) Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S. i M.N.. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że zmarła E.W. a spadek po niej nabył w całości mąż T.Z. (T.Z.) a spadkobiercami zmarłego w dniu 5 grudnia 2023 r. T.Z. zostali A.Z. i A.Z. - każdy w 1/2 części spadku. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 29 lipca 2024 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 26 października 2023 r. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał na wstępie, że prawidłowo organ I instancji uznał wniosek z dnia 21 września 2023 r. za nowy wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jednocześnie, Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że sprawa, której dotyczy wniosek z dnia 21 września 2023 r. została już ostatecznie rozstrzygnięta. Prezydent prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. K., przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r. nr GM2-0590-131/66, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr: [...] o pow. 10155 m2, k.m. 56, [...] o pow. 493 m2 oraz [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr: [...] o pow. 9891 m2, [...] o pow. 296 m2, [...] o pow. 143 m2 i [...] o pow. 331 m2, obręb K., zapisanych w księdze wieczystej nr [...], które zakończył wydaniem decyzji w dniu 12 stycznia 2023 r. nr MGO.72211-102/10.KD/PNO, w której orzekł o ustaleniu na rzecz G.N., T. (T.). Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N., F.N., J.T. i Z.T. odszkodowania za ww. nieruchomość, bez uwzględnienia wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami, poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną władania obiektem, za powierzchnię zgodną z normami powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2, w kwocie 2 709 580 zł. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone przez wnioskodawców, w związku z czym stało się ostateczne w dniu 15 lutego 2023 r. Sprawa ta jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym ze sprawą, której dotyczy wniosek z dnia 21 września 2023 r. Ostateczna decyzja Prezydenta z dnia 12 stycznia 2023 r. została skierowana do G.N., T. (T.). Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N., F.N., J.T., J.T. i Z.T.. Wnioskodawcami w niniejszej sprawie są wyżej wymienione osoby, poza F.N. (którego spadkobiercą jest ww. M.N.) oraz J.T., J.T. i Z.T.. Oba postępowania odnoszą się również do tego samego przedmiotu, tj. sprawy ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r. nr GM2-0590-131/66, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki [...] k.m. 56, [...] oraz [...], k.m. 60, w zakresie obecnych działek [...], [...], [...] i [...], obręb K.. Przy tym, sprawa zakończona ostateczną decyzją Prezydenta z dnia 12 stycznia 2023 r. dotyczyła całej nieruchomości o pow. 10 661 m2, a obecny wniosek z dnia 21 września 2023 r. dotyczy części ww. nieruchomości - w zakresie powierzchni 9 661 m2. Nadto, nie uległ zmianie stan prawny, bowiem zarówno poprzednie postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, jak i obecne, było i jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Wojewoda wskazał przy tym, że w toku postępowania zakończonego decyzją 12 stycznia 2023 r. Prezydent, w wyniku analizy pozyskanych materiałów oraz w oparciu o odnalezione akty prawne, ustalił, że maksymalna powierzchnia przewidziana pod budowę domu jednorodzinnego dla działek sprzedawanych przez Państwo na dzień przejęcia przedmiotowej nieruchomości, tj. na dzień 8 marca 1958 r. wynosiła 1000 m2. W związku z tym ustalił odszkodowanie za wszystkie ww. działki, co wynika zarówno z sentencji, jak i uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia wzrostu wartości spowodowanego trwałymi nakładami, poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną władania obiektem, za powierzchnię zgodną z normami powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja z dnia 12 stycznia 2023 r. ustaliła odszkodowanie jedynie za część działki. Wojewoda wskazał przy tym, że decyzja z dnia 12 stycznia 2023 r. nie jest rozstrzygnięciem częściowym, bowiem ustalono w niej odszkodowanie za całą przejętą nieruchomość - wszystkie ww. działki, ograniczając jedynie jego kwotę proporcjonalnie do powierzchni, zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, która w dalszym ciągu obowiązuje. Ponadto, odnosząc się do zarzutu zażalenia, że dla określenia norm powierzchniowych organ posłużył się przepisem, który obecnie już nie obowiązuje, a jego zastosowanie w sprawie świadczy o rażącym naruszeniu, przede wszystkim, przepisu art. 6 k.p.a., organ wskazał, że w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 296/15, wyjaśniono, że odesłanie do przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości (obecnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) dotyczy wyłącznie odpowiedniego zastosowania zasad i trybu ustalenia wysokości odszkodowania, z odmiennościami dotyczącymi ustalenia daty, na którą należy określać wartość mienia (tj. dzień wejścia w życie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r.) Wynika z niego, że to na datę przejęcia nieruchomości należało ustalić wartość mienia, w tym normy powierzchni przewidziane dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego. Mając to wszystko na uwadze, Wojewoda stwierdził, że istniały podstawy do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. albowiem sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, a tym samym kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. We wniesionej do Sądu skardze, skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie przede wszystkim przepisu art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez całkowicie błędne zastosowanie tego przepisu w sprawie, zaś postanowieniu organu I instancji także całkowicie błędne zastosowanie w sprawie przepisu art. 61a k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 29 lipca 2024 r. jest zgodne z prawem. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni, wykonującego zadania staroty z zakresu administracji rządowej z dnia 26 października 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku G.N., T. (T.). Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N. z dnia 21 września 2023 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr: [...] o pow. 10.155 m2, k.m. 56, [...] o pow. 493 m2 oraz [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr: [...] o pow. 9.891 m2, [...] o pow. 296 m2, [...] o pow. 143 m2 i [...] o pow. 331 m2, obręb K., zapisanych w księdze wieczystej nr [...], w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania za przejęta przez Skarb Państwa część nieruchomości o powierzchni 9.961 m2. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przepis ten ustanawia dwie autonomiczne podstawy wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, z których pierwsza obejmuje wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a druga – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się przy tym, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie, to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17, LEX nr 2424216), to przypadki tzw. "pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania" a więc np.: a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211 – 212). Jedną więc z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13; wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie bowiem decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata) (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA nr 1, poz. 47). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska (w:), M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Kraków 2005 r., s. 968). Z taką też sytuacją, jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy, mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jako że sprawa objęta wnioskiem z dnia 21 września 2023 r., została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 12 stycznia 2023 r., wydaną na wcześniejszy wniosek tych samych stron. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje więc w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć, stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 12 stycznia 2023 r. a sprawą, której dotyczy wniosek z dnia 21 września 2023 r. zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa, jak i tożsamość stanu prawnego, i stanu faktycznego. Decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 12 stycznia 2023 r. ustalono odszkodowanie na rzecz G.N., T. (T.). Z., J.S., A.Z., A.Z., T.S., R.S., G.T., A.K., M.S., M.N., F.N., J.T. i Z.T.. Wniosek z dnia 21 września 2023 r. został złożony również przez te osoby, z wyjątkiem F.N., J.T. i Z.T.. Ponadto, decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. ustalono odszkodowanie za nieruchomość położoną w G. przy ul. K., przejętą na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r., na podstawie decyzji Ministra Oświaty z dnia 14 października 1966 r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, oznaczoną w dacie wywłaszczenia jako działki nr: [...] o pow. 10155 m2, k.m. 56, [...] o pow. 493 m2 oraz [...] o pow. 13 m2, k.m. 60, w zakresie obecnych działek nr: [...] o pow. 9891 m2, [...] o pow. 296 m2, [...] o pow. 143 m2 i [...] o pow. 331 m2, obręb K., zapisanych w księdze wieczystej nr [...], aczkolwiek, jak wynika z treści decyzji z dnia 12 stycznia 2023 r. odszkodowanie to ograniczono jedynie do kwoty odpowiadającej wartości powierzchni, zgodnej z normami powierzchni przewidzianymi dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego, tj. 1000 m2. Przedmiotem rozpoznania sprawy w tej decyzji było niewątpliwie ustalenie odszkodowania za całą nieruchomość, co potwierdza nie tylko rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji, ale również jej uzasadnienie, w którym wyraźnie wskazano, że z uwagi na treść art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym i wskazany w nim sposób ustalania rekompensaty za przejęte mienie nieuprawnione byłoby przyznanie odszkodowania spadkobiercom J.T za rzeczywistą powierzchnię przedmiotowej nieruchomości. Również sporządzony dla potrzeb tej sprawy operat szacunkowy z 2022 r. dotyczył całej wywłaszczonej nieruchomości. Ustalono w nim bowiem wartość wycenianej nieruchomości za powierzchnię rzeczywistą 10 661 m2. Jednakże, Prezydent ustalił odszkodowanie jedynie w kwocie dotyczącej wartości powierzchni 1000 m2 albowiem uznał, że jest zobowiązany uwzględnić ograniczenie powierzchniowe, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., zgodnie z którym to odszkodowanie za przejętą działkę budowlaną ustala się za powierzchnię rzeczywistą działki, jednak nie powyżej norm powierzchni przewidzianych dla działek sprzedawanych przez Państwo pod budowę domu jednorodzinnego. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można uznać, że decyzja z dnia 12 stycznia 2023 r. była decyzją częściową z powodu braku orzeczenia w niej odszkodowania za powierzchnię, której dotyczy wniosek z dnia 21 września 2023 r. Przedmiot rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. dotyczył bowiem całej wywłaszczonej nieruchomości, choć odszkodowanie przyznano tylko w wysokości ograniczonej do normy powierzchni. Ponadto, zasadą w postępowaniu administracyjnym jest rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy administracyjnej co do jej istoty jedną decyzją administracyjną. Niewątpliwie, przepisy art. 104 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 przewidują również możliwość wydania decyzji częściowej. Dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 632/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że możliwe jest wydanie w postępowaniu administracyjnym decyzji częściowej odnoszącej się do wybranych zagadnień, a następnie uzupełnienie postępowania w pozostałej części przez orzeczenie o niej odrębną decyzją lub decyzjami częściowymi. Co do zasady organ administracji publicznej powinien w decyzji rozstrzygnąć o sprawie administracyjnej w całości. Wydanie decyzji odnoszącej się do jakiejś części sprawy może mieć miejsce tylko wtedy, gdy ustawodawca czyni ją sprawą złożoną, czyli zakłada, że w jednym postępowaniu administracyjnym ma dojść do rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach, zwykle współzależnych, ale mogących tworzyć samodzielne sprawy administracyjne (np. relacja wywłaszczenie – odszkodowanie za wywłaszczenie). Jeśli przesłanki prawne rozstrzygnięcia sprawy nie są w przepisie prawa sformułowane jako takie, które muszą występować łącznie, to można wydzielić sprawy i rozstrzygać o nich kolejno. Wydanie decyzji częściowej na podstawie art. 104 § 2 jest dopuszczalne, gdy przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek (zob. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1976/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie zachodzi zaś w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że w niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Skutkiem tego nie może ono służyć weryfikacji, względnie zmianie, rozstrzygnięć zapadłych w innych postępowaniach. Kwestia zgodności z prawem decyzji z dnia 12 stycznia 2023 r. pozostaje poza granicami niniejszej sprawy i dlatego też nie mogła stanowić przedmiotu rozpoznania ani orzekających w sprawie organów administracji, ani też Sądu, który oceniał wyłącznie prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wynikającym z treści przepisu art. 61a § 1 k.p.a. Mając zatem na uwadze, że sprawa objęta wnioskiem z dnia 21 września 2023 r. została już, bez wątpienia, wcześniej rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 12 stycznia 2023 r. to, jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy, zasadne było w niniejszej sprawie wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił wniesioną skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.