I SA/Op 795/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia stawki karty podatkowej na 2010 r. w wyniku rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia 27 września 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy wydaną wobec L. S. (dalej skarżący) decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 23 maja 2013 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia 13 stycznia 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na rok 2010. W uzasadnieniu decyzji zawarto szczegółowe pouczenie o prawie, trybie i terminie do wniesienia od niej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2013 r. Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone skargą wniesioną do tut. Sądu, która nadana została przed pełnomocnika skarżącego w placówce pocztowej w dniu 8 listopada 2013 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)- (dalej p.p.s.a.). Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Op 795/13 odrzucono skargę. Zostało ono doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 stycznia 2014r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. Pismem z dnia 17 stycznia 2014r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 28 października 2013r. przesyłkę zawierającą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 września 2013 r. odebrała w jego imieniu żona, gdyż w tym czasie on sam przebywał poza krajem w poszukiwaniu maszyn do prac polowych. Przyznał jednocześnie, że kontaktował się z żoną w kwestii odbioru awizowanej w placówce pocztowej przesyłki, wyrażając zgodę na jej podjęcie przez nią. Żona przekazała mu przesyłkę osobiście dopiero po jego powrocie do kraju w dniu 11 listopada 2013r., a następnie jego pełnomocnik w dniu 8 listopada 2013r. złożył skargę do Sądu. Dlatego też skarżący zawnioskował, aby w tej sytuacji ustawowy termin do złożenia skargi liczyć nie od momentu podjęcia przesyłki przez jego żonę, lecz od daty faktycznego przekazania mu jej po powrocie do kraju, czyli od chwili, gdy była mu już znana treść samej decyzji. Zasygnalizował również możliwość uwzględnienia, przy obliczaniu początku biegu terminu do złożenia skargi, momentu ustanowienia przez siebie pełnomocnika, który w jego imieniu złożył skargę. Do wniosku dołączono również skargę wraz z dowodem nadania jej przez pełnomocnika - doradcę podatkowego - w dniu 8 listopada 2013r. W kolejnym piśmie z dnia 24 stycznia 2014r. skarżący sprostował wskazywane w pierwotnym wniosku z 17 stycznia 2014r. poszczególne daty doręczenia decyzji oraz powrotu do kraju, odpowiednio na dzień 8 października 2013 r. (podjęcie awizowanej przesyłki) oraz na dzień 11 października 2013 r. (powrót do domu z zagranicy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Ze stanu sprawy wynika, że strona złożyła w ustawowym terminie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, dopełniając równocześnie uchybionej czynności, a zatem wraz z wnioskiem wniosła skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Istotną w sprawie jest ocena, czy strona uwiarygodniła brak swej winy w uchybieniu terminu. Pojmowanie tego kryterium jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się, że brak winy strony ma miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Muszą to być okoliczności niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia (por. postanowienia NSA: z dnia 9 lipca 2013 r., I OZ 551/13, z dnia 2 lipca 2013 r., II OZ 530/13, dostępne na stronie internetowej NSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak dalej przywoływane orzecznictwo). Nie ma też znaczenia stopień zawinienia strony, która uchybiła terminowi, gdyż wystarczające jest nawet lekkie niedbalstwo. Z art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika przy tym jednoznacznie, że to obowiązkiem strony jest uprawdopodobnienie braku winy. Choć nie może budzić wątpliwości teza, że uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to jednak nie jest wystarczające ograniczenie się przez stronę do przedstawienia w tym zakresie samych tylko twierdzeń. Jak wynika z treści wniosku skarżącego, jako jedyną okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi wskazał on fakt przebywania poza granicami kraju w dacie podjęcia przez żonę przesyłki zawierającej decyzję. To zaś uniemożliwiło mu zapoznanie się, w momencie jej doręczenia, z treścią zapadłego rozstrzygnięcia. Dlatego też uważa, że pomimo doręczenia przesyłki dniu 8 października 2013r., za początek biegu terminu należy uznać moment, gdy po powrocie do kraju w dniu 11 października 2013r. została mu ona fizycznie przekazana. Co więcej, zasygnalizował również możliwość uwzględnienia przy obliczaniu początku biegu terminu do złożenia skargi dopiero momentu (daty) ustanowienia przez siebie pełnomocnika, który w jego imieniu złożył skargę. Analizując tak ujętą przyczynę, usprawiedliwiającą zdaniem strony uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, należy wskazać na ugruntowaną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych, w której przyjmuje się, że sam pobyt za granicą w okresie przewidzianym do złożenia skargi nie może być poczytany za brak winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji konieczne jest nie tylko uprawdopodobnienie samego faktu pobytu za granicą (czego skarżący nie uczynił), ale niezbędne jest również wykazanie wpływu tego zdarzenia na niemożność działania. W sprawie nie budzi wątpliwości, że nawet gdyby został udokumentowany fakt pobytu skarżącego w dniach 8-11 października 2013r. poza granicami kraju (co jednak nie zostało wykazane), to i tak jeszcze w okresie biegu terminu do złożenia skargi, który upływał dopiero z dniem 7 listopada 2013r. skarżący miał pełną, nieograniczoną możliwość osobistego działania i złożenia skargi. Tym samym nie budzi wątpliwości, że co najmniej w momencie upływu terminu do złożenia skargi nie istniała już przeszkoda do dokonania tej czynności. Natomiast okoliczność, że skarżący dopiero w dniu 8 listopada 2013r. (czyli po upływie terminu do złożenia skargi) ustanowił w sprawie pełnomocnika, który jeszcze w tym samym dniu złożył skargę, w żadnej mierze nie ma wpływu na sposób obliczania biegu terminu. Należy też podkreślić, co skarżący przyznał w treści wniosku o przywrócenie terminu, że wiedział o nadejściu do niego przesyłki, wyrażając zgodę (prośbę) na podjęcie jej przez swoją żonę. Nie negował też, że to żona w jego imieniu i za jego zgodą przesyłkę przyjęła. Sama przesyłka zawierała też oznaczenie jej nadawcy. Tym samym skarżący, w stosunku do którego toczyło się postępowanie podatkowe, o którym przecież wiedział, gdyż na tym etapie sprawy zainicjowane było jego odwołaniem, winien w tej sytuacji podjąć takie działania i to we właściwym czasie, aby zachowane zostały wszystkie wymogi formalne do ewentualnego złożenia skargi w razie zapadnięcia wobec niego niekorzystnego rozstrzygnięcia. Brak takich działań z jego strony wyklucza zatem możliwość uznania niezawinienia w uchybieniu terminowi. W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, w realiach niniejszej sprawy, że warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi nie został spełniony, a w konsekwencji z przedstawionych powyżej przyczyn faktycznych i na podstawie powołanych unormowań prawnych, na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. należało odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi.