I SAB/Op 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. postanawia: odrzucić skargę. Skarżący S. Ś. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniósł w dniu 15 grudnia 2010 r. skargę na bezczynność tego organu w rozpatrzeniu wniesionego przez niego odwołania od decyzji burmistrza Namysłowa z dnia 18 czerwca 2010 r. umarzającej postępowanie o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ odwoławczy, mimo przekazania mu odwołania przez burmistrza Namysłowa wraz z aktami sprawy w dniu 28 lipca 2010 r., do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji, co w sposób oczywisty dowodzi pozostawania przez Kolegium w stanie bezczynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie wskazując, że przed upływem dwumiesięcznego terminu do rozpatrzenia odwołania pismem z dnia 29 września 2010 r. zawiadomiło stronę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i wskazało zarówno przyczyny jak i nowy termin jej załatwienia przypadający na 31 grudnia 2010 r. Na wezwanie Sądu o przedłożenie dowodów potwierdzających wezwanie organu, przed wniesieniem sprawy do Sądu, do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zareagował pismem z dnia 12 lutego 2011 r., w którym zawarł oświadczenie o cofnięciu skargi z uwagi na fakt, iż otrzymał już decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być merytorycznie rozpoznana z uwagi na jej niedopuszczalność wynikającą z braku poprzedzenia jej złożenia do sądu administracyjnego wezwaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu do usunięcia naruszenia prawa. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: [p.p.s.a.] uzależniają prawo do uruchomienia sądowej kontroli aktów administracyjnych, a także bezczynności organów w wydawaniu tych aktów (art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a.), od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Pojęcie "wyczerpanie środków zaskarżenia" definiuje § 2 ww. artykułu stanowiąc, że należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania, gdyż ze względu na ustrojową pozycję organu zobowiązanego do wydania aktu, czyli samorządowego kolegium odwoławczego, strona nie może skorzystać z wniesienia ponaglenia przewidzianego w art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Powyższe wynika z faktu, że samorządowe kolegia odwoławcze są organami podatkowymi wyższego stopnia w rozumieniu art. 13 § 3 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wynika to także z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) stanowiącego, że kolegia te są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Choć zatem przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania z w/w przyczyn, nie oznacza to, aby skarżący był zwolniony z obowiązku wyczerpania innych środków prawnych przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Nadto, zgodnie z art. 52 § 4 cytowanej ustawy, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, przy czym termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Ponieważ w niniejszej sprawie nie chodzi o akty lub czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a (a właściwie o bezczynność w tych sprawach), zastosowanie znajdzie art. 52 § 4 p.p.s.a. nakładający na stronę obowiązek wezwania na piśmie – bez obwarowania tej czynności określonym terminem - właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Ten ostatni przepis należy rozumieć w ten sposób, iż odnosi się on do wszystkich innych przypadków nieobjętych art. 52 § 1 – § 3 p.p.s.a. Skoro w przypadku SKO nie ma organów wyższego stopnia, to stosując zasadę autokontroli oraz pierwszeństwa postępowania administracyjnego wobec postępowania sądowoadministracyjnego przed wniesieniem skargi do sądu należy wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie (por. Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 r., str. 82). Stanowisko powyższe prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 934/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2011 r. sygn. akt I SAB/Gl 13/10, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Wr 73/10) i Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę je podziela. Cytowany już wyżej art. 52 § 4 p.p.s.a. (w którym mowa o "innych aktach") dotyczy nie tylko aktów w znaczeniu pozytywnym, ale też bezczynności jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt III SAB/Wa 8/10). Reasumując stwierdzić należy, że wobec braku wykazania, iż wniesienie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu było poprzedzone wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia prawa należy przyjąć, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 4 p.p.s.a., przez co nie została spełniona przesłanka dopuszczalności skargi. Skutkuje to koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dodać należy, iż cofnięcie skargi nie może być uznane za skuteczne w sytuacji, gdy skarga nie jest dopuszczalna. Merytoryczne rozpoznanie wniosku o cofnięcie skargi skutkującego umorzeniem postępowania sądowego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga jest wniesiona skutecznie, a zatem nie zawiera braków uniemożliwiających jej nadanie dalszego biegu. W przeciwnym razie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, co zarazem wyklucza umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż przepis ten stanowi o skutecznym, a nie jakimkolwiek, cofnięciu skargi.