I SAB/Op 15/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. B., A. B. na bezczynność Burmistrza Gminy Praszka w przedmiocie zaniechania przez organ rozpoznania wniosku strony o przeprowadzenie postępowania administracyjnego I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Burmistrza Gminy Praszka na rzecz skarżącej P. B. oraz A. B. sumę pieniężną w wysokości po 1.000 zł (słownie złotych: jeden tysiąc 00/100) na rzecz każdej z nich, łącznie 2.000 zł (słownie złotych: dwa tysiące 00/100), IV. w pozostałym zakresie oddala skargę, V. zasądza od Burmistrza Gminy Praszka na rzecz skarżących P. B. oraz A. B. kwotę 614 zł (słownie złotych: sześćset czternaście 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. B. oraz P. B. (dalej: strony, skarżące, wnioskodawczynie): współwłaścicielek działki nr a k.m. [...] obręb S., jest bezczynność Burmistrza Gminy Praszka w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego związanego z zalewaniem i podtapianiem nieruchomości. Skarżące, działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz § 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosły o: 1) zobowiązanie Burmistrza Praszki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; 2) uznanie, że bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie od organu na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości czterokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2024, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kwotą 34 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej według norm prawem przepisanych. W skardze strony zarzuciły Burmistrzowi Praszki (dalej: "Burmistrz" lub "organ") prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów proceduralnych, tj.: 1) art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), poprzez rażące niewykonywanie przez 23 miesiące jakichkolwiek czynności procesowych, a tym samym naruszenie zasady wnikliwego i szybkiego prowadzenia sprawy z wykorzystaniem możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia, 2) art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym, a dalej niezałatwienia sprawy w kilkukrotnie bezprawnie dodatkowo wyznaczanych terminach; 3) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. oraz o przyczynach tej bezczynności (przewlekłości); 4) art. 38 k.p.a. poprzez zaniechanie zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, pomimo otrzymania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w wyniku tego niewyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych rażącego niedbalstwa i niezałatwienia sprawy w terminie, co powinno zapobiegać podobnym zachowaniom w przyszłości. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy Praszka w odniesieniu się do zarzutu bezczynności wyjaśnił, iż kwestia długotrwałego postępowania administracyjnego związana jest z trudnością znalezienia specjalisty, który zgodnie z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu stwierdzi ewentualny wpływ podwyższenia terenu sąsiedniej działki nr b km [...], na zalewanie i podtapianie nieruchomości skarżących. W tym też zakresie wymagane są wiadomości specjalne z zakresu gospodarki wodnej. Specjalista taki musi mieć wiedzę z zakresu gospodarki wodnej a nie tylko geologii, a jego znalezienie napotyka trudności ze względu na małą ilość specjalistów z tego zakresu. Jak wskazał organ, skierowane zostały już zapytania do firm zajmujących się gospodarką wodną, co potwierdza notatka służbowa, znajdująca się w aktach sprawy. Natomiast wskazani przez strony biegli to firmy geologiczne. Ponadto pracownik prowadzący sprawę, oprócz swojego zakresu obowiązków, posiada zastępstwo pracownika ds. inwestycji, który w 2024r. przebywał na zwolnieniu chorobowym lub urlopie w łącznej ilości dni 72 dni roboczych. Nadmieniono także, że równolegle z niniejszym postępowaniem prowadzone jest postępowanie administracyjne Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie o., który nakazał właścicielom działki sąsiadującej dokonanie analizy podłoża znajdującego się na terenie działki nr b z określeniem rodzaju warstw podłoża oraz jego przepuszczalności oraz zbadaniu kwestii, czy nie dochodzi do spływu wód opadowych z terenu w/w działki. Do skargi Burmistrz przedłożył akta postępowania (będące podstawą zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Sądu), obrazujące jego przebieg. Mianowicie: 27 lutego 2023r. organu wpłynęło pismo P. B. zam. S. ul. [...], współwłaścicielki działki nr a k.m. [...] obręb S. w sprawie problemów związanych ze stojącą wodą na powyższej działce spowodowanych podwyższeniem działki sąsiedniej nr b k.m. [...] obręb S. w momencie wybudowania na niej budynku mieszkalnego. 2 maja 2023r. do niniejszego postępowania przystąpiła w charakterze strony druga ze współwłaścicielek nieruchomości: A. B., z kolei od 18 maja 2023r. obie wnioskodawczynie były reprezentowane już w tym postępowaniu przez ustanowionego przez nie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. 24 maja 2023r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr a k.m. [...] obręb S. (obecnie ze względu na zmianę numeracji działek na terenie gminy P. działka, której właścicielami są strony postępowania to działka nr c obręb S., natomiast działka sąsiadująca której właścicielami są G. i A. W., oznaczona jest numerem d, obręb S.). 12 czerwca 2023r. dokonano oględzin działki nr b k.m. [...] obręb S., której właścicielem są G. i A. W., przy czym właściciele tej działki nie wyrazili zgody na wejście na wnioskodawczyń i ich pełnomocnika na swoją posesję. Na działce nr b k.m. [...] obręb S. stwierdzono: odprowadzenie wód opadowych z połaci dachu budynku mieszkalnego do czterech pojemników typu mauzer o pojemności 1000 l każdy. Dodatkowo w narożniku działki od strony ul. [...] wybudowana została studnia chłonna na cztery kręgi betonowe. Na terenie posesji brak jest drenażu. Ukształtowanie działki, jej spadek następuje od strony garażu w kierunku ul. [...]. Podwyższenie terenu od strony garażu ma wysokość ok. 60 cm. Według informacji właścicieli nieruchomości, ziemia na tej głębokości została wywieziona, następnie zasypana gruzem a następnie kamieniem. Z kolei ma działce skarżących nr a k.m. [...] obręb S., spadek terenu widoczny jest od strony ul. [...] w kierunku ul. [...]. Średnio na długości działki nr a k.m. [...] obręb S. teren jest niżej o ok. 20 cm. W trakcie oględzin wnioskodawczynie przedłożyły zrobione przez nich wcześniej zdjęcia. Są to: - zał. nr 1 do protokołu oględzin - budynek mieszkalny przy ul. [...] wraz z terenem działki nr b k.m. [...] obręb S. stanowiącym pole uprawne przed budową budynku mieszkalnego; - zał. nr 2 do protokołu oględzin - sytuacja mająca miejsce wiosną 2023r.: błoto i zalegająca woda na podwórku posesji ul. [...]; - zał. nr 3 do protokołu oględzin - wiosna 2023r. nasiąknięte mury budynku mieszkalnego ul. [...] oraz podmoknięty teren podwórka przy ul. [...]; 19 czerwca 2023 r. pełnomocnik wnioskodawczyń złożył pismo procesowe, w którym sformułował wnioski dowodowe: 1. ustalenie przez organ stanu nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...] z okresu sprzed inwestycji budowlanej wykonanej przez G. i A. W., w tym rzędnych terenu (wysokość n.p.m. tej działki) w jej punktach granicznych (przy granicy z sąsiadującymi nieruchomościami); 2. o przeprowadzenie dowodu z pomiarów obecnych rzędnych terenu (wysokość n.p.m.) obu działek tj. działki nr a k.m. [...] oraz działki nr b k.m. [...] przez biegłego geodetę, wskazując, że pomiary te powinny obejmować co najmniej: a) wysokość terenu każdej z działek w jej punktach granicznych (przy granicy z sąsiadującymi nieruchomościami (w każdym z narożników działki), b) wysokości terenu każdej z działek przy narożnikach budynków mieszkalnych oraz budynków gospodarczych. c) wysokość wjazdu z ul. [...] na działkę nr b k.m. oraz stopnia nachylenia tego wjazdu w kierunku wjazdu na działkę nr a k.m. [...]. 3. o ustalenie przez organ, czy przed rozpoczęciem przez G. i A. W. inwestycji budowlanej na nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...] zostały przez nich wykonane badania i pomiary techniczne obejmujące: a) strukturę gruntu na tej nieruchomości (jakie warstwy gruntu występują na tej nieruchomości i na jakiej głębokości), w szczególności pod kątem zasadności i celowości zastosowania tzw. studni chłonnej oraz rozsączania powierzchniowego wód opadowych i roztopowych, a także czy były wykonane odwierty w celu ustalenia do jakiej głębokości występują na tej nieruchomości grunty gliniasto - ilaste, o wysoce obniżonej chłonności i przesiąkliwości, b) przewidywana średnioroczną ilość wód opadowych zrzucanych z powierzchni; - dachu budynku mieszkalnego, - dachu budynku gospodarczego (garażu), - paneli fotowoltaicznych, a co za tym idzie - biorąc pod uwagę panujące na nieruchomości warunki gruntowe - czy wyliczone w ten sposób ilość wód opadowych mogła być rozsączana powierzchniowo? c) umiejscowienia studni chłonnej, ilości studni chłonnych (wykonana 1 studnia) oraz zastosowanej technologii (wedle oświadczenia G. W. jest to studnia wykonana z 4 kręgów betonowych i usytuowana w najwyższej położonej części nieruchomości), jako rozwiązania wystarczającego dla odbioru wód opadowych i roztopowych z całej działki oraz ich rozsączania gruntowego. - a w przypadku przeprowadzenia przez G. i A. W. powyższych badań o przeprowadzenie dowodu z dokumentów potwierdzających ich wykonane i ustalone wyniki. 4. ustalenie jakie parametry techniczne ma studnia chłonna wybudowana przez G. i A. W. w ramach inwestycji budowlanej na nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...] 5. ustalenie przez organ powierzchni: - dachu budynku mieszkalnego, - dachu budynku gospodarczego (garażu), - paneli fotowoltaicznych. wybudowanych na nieruchomości przez G. i A. W. na nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...]. 6. ustalenie przez organ, w jaki sposób odprowadzane są wody opadowe i roztopowe z nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...]: a) z powierzchni dachów obu budynków oraz z powierzchni paneli fotowoltaicznych, b) z powierzchni gruntu ww. działki. 7. Ustalenie przez organ, jakie instalacje: a) są doprowadzone do studni chłonnej na nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...], i odprowadzają wody do tej studni, czyli w jaki sposób woda dostaje się do tej studni, zważywszy na to , że wedle oświadczenia G. W. jest to studnia wykonana z kręgów betonowych oraz usytuowana w najwyżej położonej części tej nieruchomości, b) odprowadzają nadmiar wody ze studni chłonnej, wskazanej w lit. A powyżej, i w jaki sposób się to odbywa, - w szczególności wobec oświadczenia G. W., że na tej nieruchomości nie została wykonana żadna instalacja drenażowa. 8. ustalenie, czy na etapie poprzedzającym wykonanie inwestycji budowlanej na nieruchomości przy ul. [...], obejmującej działkę nr b k.m. [...], lub w okresie późniejszym zostało wydane pozwolenie wodnoprawne w zakresie sposobu odprowadzania z tej nieruchomości wód opadowych i roztopowych oraz zastosowanych rozwiązanych technicznych w tym zakresie, w szczególności wykonanej studni chłonnej, a w przypadku wydania takiego pozwolenia wodnoprawnego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tego pozwolenia. 27 czerwca 2023r. wpłynęło do organu pismo Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w O., z którego wynika, że przeprowadzone jest postępowanie naprawcze, zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane, mające ustalić, czy należy podjąć działania i jakie, aby wykluczyć ewentualne negatywne oddziaływanie budowanego obiektu na działki sąsiednie. Zawiadomieniem z 26 lipca 2023r. Burmistrz Praszki przedłużył termin załatwienia sprawy do 31 października 2023r. a kolejnym zawiadomieniem z 31 października 2023r. do 31 grudnia 2023r. 27 listopada 2023r. do organu wpłynęło ponaglenie pełnomocnika skarżących wskazujące na rażące naruszenie przepisów w zakresie terminu załatwienia sprawy administracyjnej, które zostało przekazane 29 grudnia 2023r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Pismem z 29 grudnia 2023r. ponownie przedłużono postępowanie administracyjne do 31 stycznia 2024r. Burmistrz Praszki, na zapytanie SKO w Opolu o termin wydania decyzji w sprawie, w piśmie z 18 stycznia 2024r. wskazał, że stosowna decyzja ostanie wydana do 31 stycznia 2024 r. Postanowieniem z 22stycznia2024r. po rozpoznaniu ponaglenia stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Burmistrz Praszki dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązał Burmistrza Praszki do załatwienia sprawy w terminie do 31stycznia2024r. W tej też dacie Burmistrz Praszki wydał decyzje administracyjną w której nie stwierdził naruszenia stosunków wodnych na działce nr b k.m. [...] obręb S. będącej własnością G. i A. W., a która to decyzja w wyniku rozpatrzenia złożonego od niej odwołania wnioskodawczyń została uchylona decyzją Kolegium z 29.07.2024r. (data wpływu do organu 12.09.2024r.) w której przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazano na konieczność uzyskania specjalistycznej opinii dotyczącej kwestii stosunków wodnych na obu sąsiadujących nieruchomościach (data wpływu do organu I instancji 12.09.2024r.) 27grudnia2024r. do organu stawił się pełnomocnik stron celem zapoznania się z aktami sprawy, którego poinformowano o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy z uwagi na konieczność realizacji zaleceń zawartych w decyzji Kolegium Pismem z 30 grudnia 2024r. A. B. poinformowała organ o znalezieniu czterech firm świadczących usługi geologiczne, mogących się podjąć sporządzenia stosownej opinii specjalistycznej, a 27 stycznia 2025r. stawiła się w organie P. B. celem zapoznania się z aktami sprawy. 4 lutego 2025 wpłynęło kolejne pismo pełnomocnika stron w sprawie ponaglenia z powodu bezczynności organu oraz naruszenia przepisów o terminie załatwienia sprawy, które zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu pismem z 10 lutego 2025r. Postanowieniem z 18 lutego 2025r., po rozpoznaniu powyższego ponaglenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie stwierdziło, że Burmistrz Praszki dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązał Burmistrza Praszki do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Burmistrza Praszki 26 lutego 2025 r. (data prezentaty wpływu), przy czym, jak wynika z przedłożonego przez pełnomocnika skarżących na etapie niniejszego postępowania sądowego kolejnego zawiadomienia Burmistrza Praszki, nowy wyznaczony termin załatwienia sprawy został wyznaczony na 30 czerwca 2025 r. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a, sąd może rozpoznać sprawę ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i w takim właśnie trybie została rozpoznana skarga złożona w niniejszej sprawie na bezczynność Burmistrza Gminy Praszka, w przedmiocie wydania decyzji zmiany stosunków wodnych. Na wstępie dalej czynionych rozważań należy podkreślić, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania taki tryb został określony w art. 37 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie na bezczynność Burmistrza Gminy Praszka, jako złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. jest dopuszczalna i podlega merytorycznej ocenie. Stosownie do art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie niedokonania aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (a od 15 sierpnia 2015 r. - także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Podkreślić przyjdzie, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa, przez zobowiązany do tego organ. W sprawie ze skargi na bezczynność Sąd nie jest jednak władny rozstrzygać o sposobie załatwienia sprawy. To organ, jako właściwy do rozpoznania sprawy, sam musi zdecydować jakie, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, podjąć w sprawie rozstrzygnięcie. Rolą Sądu jest natomiast ustalenie istnienia po stronie organu obowiązku podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia i ocena, czy pozostawał w tym zakresie w bezczynności. Przepisy p.p.s.a., jak już wyżej wskazano, same nie określają na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia zgodzić się należy jednak z powszechnie prezentowanym poglądem, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., wprowadzoną sygnalizowaną wyżej nowelizacją przepisów k.p.a. i mającą na celu zapewnienie większej klarowności oraz efektywności realizacji przez strony przysługujących im uprawnień w zakresie zwalczania bezczynności organów. Według tego przepisu, przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca. Oceniając działanie organów w kontekście bezczynności uwzględnić trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Uwzględniając przedstawione regulacje, stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., od bezczynności należy odróżnić przewlekłe prowadzenie postępowania, które obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym oraz nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Podzielić jednak też należy pogląd, że pojęcia bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania częściowo się pokrywają. Mogą wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania - np. wzywa strony do przedstawienia dodatkowych, nieposiadających żadnego znaczenia dla sprawy dokumentów, zawiesza postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mimo, że żadna kwestia prejudycjalna w istocie nie występuje. Stany faktyczne poddawane ocenie mogą zatem kwalifikować się zarówno do bezczynności, jak i przewlekłości postępowania, bowiem niewydanie decyzji w terminie - co do zasady - jest następstwem owej przewlekłości. Instytucja procesowa "bezczynności organu" jest zaś kwalifikowaną formą przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 269/17, wszystkie powołane w uzasadnianiu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do powyższego przyjąć należy, że organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Uznać ponadto trzeba, że stan zawieszenia postępowania nie może służyć wyłącznie odroczeniu w czasie rozstrzygnięcia sprawy przez organ i nie wyklucza przypisania organowi bezczynności. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd dokonał analizy czynności podejmowanych przez Burmistrza Gminy Praszka w przedmiotowej sprawie i uznał, że od czasu przekazania organowi sprawy do ponownego jej rozpoznania decyzją SKO z 29 lipca 2024r. (data wpływu do tut. Urzędu 12.09.2024r.), organ pozostawał w bezczynności. Należy w tym miejscu dodatkowo zauważyć, iż organ pozostawał też w stanie bezczynności jeszcze przed wydaniem decyzji Burmistrza Gminy Praszka z 31 stycznia 2024r. (podlegającej rozpoznaniu w/w postępowaniu odwoławczym), w której to decyzji nie stwierdzono naruszenia stosunków wodnych na działce nr b k.m. [...] obręb S. będącej własnością G. i A. W. Świadczy o tym zapadłe wówczas postanowienie z 22 stycznia 2024r., w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Burmistrz Praszki dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązujące ten organ do załatwienia sprawy w terminie do 31 stycznia 2024r. Stwierdzając obecnie w niniejszej sprawie stan bezczynności Burmistrza Praszki, która w ocenie Sądu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, Sąd uwzględnił, że od złożenia 27 lutego 2023r. wniosku w sprawie postępowania administracyjnego związanego z zalewaniem i podtapianiem nieruchomości, pomimo upływu 2 lat, nadal nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, przy czym także od dnia jej przekazania do ponownego rozpoznania - na skutek decyzji kasacyjnej SKO, jak wynika z przekazanych Sądowi akt, nie podjęto skutecznych czynności w celu realizacji zawartych w decyzji kasacyjnej wskazań w zakresie konieczności skorzystania z wiedzy specjalistycznej, w celu ustalenia i oceny charakteru stosunków wodnoprawnych na sąsiadujących nieruchomościach, należących do wnioskodawczyń oraz G. i A. W. W ocenie Sądu, opisane we wstępnej części uzasadnienia działania organu świadczą nie tylko o naruszeniu terminów załatwienia sprawy, ale także o ograniczeniu prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki (art. 12 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a.). Pozostają one również w sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ nie podejmował takich czynności, które zmierzały do rozstrzygnięcia wniosku skarżących, wielokrotnie jedynie formalnie przedłużając termin zakończenia postępowania, jednakże bez podejmowania w tym czasie jakichkolwiek realnych działań, mających zmierzać do pozyskania materiału dowodowego umożliwiającego podjęcie końcowego merytorycznego stanowiska. Mając na uwadze argumentację organu uzasadniającą jego działania - dotyczącą oczekiwania na rozstrzygnięcie w odrębnej sprawie, zauważyć przyjdzie, że interes strony i dbałość o należyte gospodarowanie mieniem publicznym nie są wystarczającym uzasadnieniem dla takiego działania, jeśli nie znajdują umocowania w regulacjach prawnych, a strona domaga się podjęcia rozstrzygnięcia. Co więcej, w przekazanych Sądowi aktach sprawy ostatnim dokumentem jest kolejne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 lutego 2025 r., w którym ponownie stwierdzono, że Burmistrz Praszki dopuścił się bezczynności i że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązano Burmistrza Praszki do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Burmistrza Praszki 26 lutego 2025 r. (data prezentaty wpływu), przy czym, jak wynika z przedłożonego przez pełnomocnika skarżących na etapie niniejszego postępowania sądowego kolejnego zawiadomienia Burmistrza Praszki, nowy wyznaczony termin załatwienia sprawy został wyznaczony na 30 czerwca 2025 r., co oznacza, że nadal postępowanie nie zostało zakończone. Brak jest przy tym w przedłożonych aktach, jakiejkolwiek informacji, czy doszło już do znalezienia podmiotu, mogącego sporządzić stosowną a niezbędną w sprawie specjalistyczną ocenę stosunków wodnych na obu nieruchomościach. W żadnej mierze o realnej aktywności organu w tym względzie nie może świadczyć zwarta w odpowiedzi na skargę informacja, iż organ zapytywał firmy zajmujące się gospodarką wodną, na dowód czego sporządzona została notatka znajdująca się w aktach sprawy, a także negatywna ocena firm, wskazanych przez same strony, jako mogących sporządzić opinie specjalistyczną dotyczącą stosunków geologicznych. W ocenie Sądu, sytuacja, gdy wniosek strony przez wiele miesięcy (2 lata) pozostaje nierozpoznany, nie może być zaakceptowana z punktu widzenia zasady praworządności i zasady demokratycznego państwa prawa, w odniesieniu do których strona działająca w zaufaniu do organów państwowych ma prawo oczekiwać, że te podejmą stosowne działania zmierzające do załatwienia jej wniosku zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Strona nie może też ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania i nieprawidłowego działania organów. O bezczynności, która wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa można natomiast mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy też zaniechań organu, które można uznać za zmierzające do uniknięcia podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenia interesu strony domagającej się wydania decyzji. W niniejszej sprawie przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, wynikających z art. 35 i art. 36 k.p.a. było znaczne i niezaprzeczalne. Z akt administracyjnych nie wynika przy tym, aby było w jakikolwiek sposób uzasadnione, stąd Sąd orzekł jak w pkt 2 i pkt 3 wyroku. Rezultatem dokonanej przez Sąd oceny było orzeczenie na wniosek strony, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w pkt 3 wyroku o przyznaniu od organu na rzecz każdej ze skarżących określonej sumy pieniężnej. Podstawą do podjęcia orzeczenia w tym przedmiocie było to, że stwierdzona bezczynność miała kwalifikowany charakter i związana była z brakiem podejmowania przez organ rzeczywistych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co końcowo pozwoliłoby na merytoryczne jej zakończenie, bez względu na końcową treść samego rozstrzygnięcia. W takim stanie rzeczy, w ocenie Sądu, celowym było orzeczenie o przyznaniu skarżącym sumy pieniężnej, a to z uwagi na negatywne dla nich skutki bezczynności organu. Samą natomiast wysokość zasądzonej sumy pieniężnej (2.000 zł), po 1.000 zł na każdą ze skarżących, Sąd miarkował, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., biorąc pod uwagę, niewątpliwe złożony charakter sprawy, a także konieczność uzyskania specjalistycznych informacji zarówno z zakresu prawa geologicznego jak i stosunków wodnych. Trudności w uzyskaniu owych specjalistycznych danych nie zmieniają jednakże faktu, że aby je uzyskać należy podjąć rzeczywiste, aktywne działania w celu znalezienia odpowiedniego podmiotu władnego do ich udzielenia, a w przypadku realnego braku takiej możliwości - skorzystanie z połączonej opinii specjalistów z obu dziedzin. Organ winien również - czego brak w przedłożonych Sądowi aktach sprawy - podjąć bardziej aktywne formy współdziałania z Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w O., który przeprowadzi równolegle odrębne postępowanie naprawcze, zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane, w ramach którego musi także rozstrzygnąć, czy i jakie ewentualne działania należy podjąć, aby wykluczyć możliwe negatywne oddziaływanie budowanego obiektu na działki sąsiednie. Nie można przy tym wykluczyć, że cześć z materiału dowodowego zebranego w tamtym postępowaniu, może być przydatna także w niniejszym postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Gminy Praszka. Jednocześnie z uwagi na charakter niezbędnych do przeprowadzenia w sprawie dowodów z opinii biegłych, Sąd - uwzględniając, iż wpływ na końcowe rozstrzygnięcie niewątpliwie będzie miała także terminowość sporządzenia samej opinii, oczywiście po jej uprzednim zleceniu przez organ – nie mógł na tym etapie rozpoznania sprawy zakreślić konkretny, nieprzekraczalny termin zakończenia postępowania. Oczywiście nie oznacza to dowolności organu w tym zakresie, gdyż każdorazowo, w sytuacji ponowienia skargi na bezczynność, czy też przewlekłość, ocenie będzie podlegało, czy faktycznie organ sprawuje nadzór nad terminowością czynności podejmowanych przez wybranego biegłego, któremu zlecono wykonanie określonych czynności. Te działania organu będą też podstawą oceny, czy w sytuacji ponownego stwierdzenia rażącej bezczynności lub przewlekłości, zajdzie podstawa do nałożenia na organ stosowej grzywny, czy też w sytuacji poniesienia przez skarżące dalszych negatywnych skutków zaniechania organu, ponownego zasądzenia na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości adekwatnej do zaistniałego wówczas stopnia zaniechania organu. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w pkt 4 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.), zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa - po 17 zł od każdego stosunku pełnomocnictwa oraz wpisu od skargi ustalonego w kwocie 100 zł.