I SAB/Op 37/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu R. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. R. M. (dalej określany także jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (zwanego dalej także organem), w przedmiocie nakazu rozbiórki dwóch silosów na zboże. Skarga ta zarządzeniem z dnia 27 marca 2026 r. wydanym na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a., została wyłączona ze sprawy o sygn. akt I SA/Op 261/26 ze skargi R. M. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 6 lutego 2026 r., nr 12/II/2026 w przedmiocie rozbiórki. Obecnie rozpoznawana skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, zarejestrowana została w Repertorium sądowym pod sygn. akt I SAB/Op 37/26. Z uwagi na to, że skarga ta obarczona była brakami formalnymi i fiskalnymi, zarządzeniem z dnia 27 marca 2026 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni, braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego. Pouczono jednocześnie, że nieusunięcie tego braku skargi w ww. terminie spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dodatkowo, zarządzeniem z tej samej daty, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). W wezwaniu zawarto pouczenie o trybie i terminie uiszczenia wpisu (7 dni od dnia doręczenia wezwania), a ponadto wskazano skutki niedopełnienia tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. Ponadto wezwano skarżącego do wykazania w powyższym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w sprawie nakazu rozbiórki, skarżący wniósł ponaglenie do właściwego organu i w tym celu o nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu). Powyższe wezwania przesłano jedną przesyłką pocztową i doręczono skarżącemu w dniu 17 kwietnia 2026 r., co dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy (karta 35 akt sądowych). Pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r., nadanym przesyłką pocztową w tym samym dniu (por. koperta, karta nr 39 akt), skarżący poinformował o uiszczeniu wpisu od skargi w wysokości 100 zł i doręczył potwierdzenie dokonania przelewu. Okoliczność uiszczenia wpisu w podanej wysokości, potwierdza także wyciąg bankowy (karta 36 akt). Do dnia wydania niniejszego postanowienia, co wynika z akt sprawy, skarżący nie podał jednak swojego numeru PESEL, ani nie odniósł się do wezwania w zakresie złożenia przed wniesieniem skargi - stosownego ponaglenia organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a. - skarga, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinna zawierać numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Dodatkowo, zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika także, że uprzednie złożenie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie NSA w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II OSK 3732/18; postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2754/20; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 973/19, CBOSA). Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, CBOSA). Ponadto, w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Opłaty sądowe obejmują wpis oraz opłatę kancelaryjną. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi odnotować trzeba, że zawierała ona brak fiskalny w postaci nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, a także brak formalny polegający na niewskazaniu numeru PESEL skarżącego. Ze skargi nie wynikało także, aby skarżący przed jej wniesieniem do tut. Sądu wniósł stosowne ponaglenie wymagane w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z podanych względów skarżący został wezwany na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Ponadto w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., skarżący został wezwany w terminie 7 dni do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie swojego numeru PESEL, a także do wykazania, że skarżący wniósł stosowne ponaglenie. Wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w ww. terminie, spowoduje odrzucenie skargi. Jak wynika z akt sprawy, odpisy zarządzeń w podanych wyżej zakresach - zostały prawidłowo doręczone skarżącemu za pośrednictwem operatora publicznego do jego rąk w dniu 17 kwietnia 2026 r. Wyznaczony przez Sąd 7-dniowy termin do dokonania żądanych czynności, rozpoczął zatem bieg 18 kwietnia 2026 r. i upłynął 24 kwietnia 2026 r. (piątek). Skarżący w wyznaczonym terminie usunął brak fiskalny skargi i uiścił w dniu 23 kwietnia 2026 r. żądany wpis od skargi w wysokości 100 zł (por. wyciąg bankowy, karta nr 36 akt). Skarżący jednak, pomimo prawidłowego pouczenia o konsekwencjach prawnych niepodania swojego numeru PESEL - nie wskazał go. Skarżący nie odniósł się także do kwestii wykazania złożenia stosownego ponaglenia przed wniesieniem skargi. Sąd jednak ustalił na podstawie nadesłanej przez organ korespondencji, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2025 r., nr [...] - po rozpatrzeniu ponaglenia R. M. z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie prowadzonego przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 15 stycznia 2025 r., nr [...], znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki - nie stwierdził bezczynności Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w załatwieniu ww. sprawy (pkt 1 postanowienia) i nie stwierdził przewlekłości tego organu w prowadzeniu opisanego postępowania (pkt 2 postanowienia). Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy, Sąd zobligowany był odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a., wobec niewskazania przez skarżącego jego numeru PESEL. O powyższym, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie w punkcie 2 sentencji uzasadnia natomiast art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.