II SA/Op 100/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. G. K., zwany dalej także skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 października 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 maja 2015 r., nr [...], orzekającą o cofnięciu skarżącemu uprawnień, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Wnioskami z dnia 2 lutego 2015 r., adresowanymi do Prezydenta Miasta Opola, Opolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o skierowanie G. K. na badanie psychologiczne oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w zakresie posiadanych uprawnień, z uwagi na otrzymanie przez skarżącego łącznie 27 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 3 lutego 2014 r. do 28 stycznia 2015 r. Zawiadomieniem z dnia 5 lutego 2015 r. Prezydent Miasta Opola wszczął postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień, stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.r.d., oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie u.k.p. Decyzją z dnia 3 marca 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta Opola, działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. oraz art. 96 ust. 2 pkt 2, art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. i art. 104 K.p.a., skierował G. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego m.in. w zakresie kategorii B prawa jazdy. W pouczeniu decyzji wskazano, że niestawienie się strony na egzamin do 3 czerwca 2015 r. albo uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu skutkować będzie wydaniem decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 23 marca 2015 r., a strona nie wniosła od niej odwołania. W dniu 23 kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta Opola wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w związku z uzyskaniem przez G. K. negatywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Następnie decyzją z dnia 13 maja 2015 r., na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p. oraz art. 104 K.p.a., Prezydent Miasta Opola orzekł o cofnięciu G. K. uprawnień, dla których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Organ wyjaśnił, że skarżący uzyskując negatywny wynik egzaminu państwowego, przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., utracił kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. Powyższe, stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p., obligowało organ do wydania przedmiotowej decyzji. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia G. K. wskazał, że decyzja jest oparta na błędnym wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu. Ilość uzyskanych punktów karnych (27) jest bowiem wynikiem błędnych zapisów tachografu zawyżającego prędkość o 8 km/h. Gdyby tachograf działał prawidłowo, liczba ta byłaby mniejsza i nie dawałaby podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem. Do odwołania załączył opinię firmy zajmującej się kontrolą tachografów, która potwierdza wskazane nieprawidłowości w pomiarze urządzenia. Uzasadnia to, zdaniem skarżącego, dokonanie korekty nałożonych na niego punktów karnych. Odwołujący wniósł o zmianę decyzji i przywrócenie mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 21 października 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując także, że w toku postępowania odwoławczego dodatkowo uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające uzyskanie przez G. K. negatywnego wyniku egzaminu państwowego. Następnie, odwołując się do treści przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p., Kolegium wyjaśniło, że w toku prowadzonego postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie są badane i weryfikowane przesłanki wcześniejszego ustalenia we właściwym postępowaniu, iż rzeczywiście doszło do naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierującego, ani też nie bada się liczby punktów przypisanych za te naruszenia. Decyzja wydawana w trybie powyższego przepisu jest decyzją związaną i organ właściwy ma obowiązek jej wydania, np. w sytuacji uzyskania negatywnego wyniku egzaminu kontrolnego. Organ podał, że z informacji przekazanej przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Opolu wynika, iż G. K., stosownie do decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 3 marca 2015 r., poddał się w dniu 22 kwietnia 2015 r. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyskał wynik negatywny egzaminu. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji miał obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i wydać w tym zakresie decyzję. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że nie ma uprawnień do weryfikowania nakładanych punktów karnych na kierowców. Możliwość taka istnieje wyłącznie w postępowaniu mandatowym prowadzonym przed sądem powszechnym. We wniesionej skardze G. K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit c u.k.p. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu prawo jazdy kategorii B, w sytuacji gdy w sprawie nie zachodziły uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego do prowadzenia pojazdu, a tym samym nie istniała podstawa prawna zezwalająca na ponowne skierowanie skarżącego na egzamin. Na podstawie powyższego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto domagał się wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 13 maja 2015 r. oraz przeprowadzenia dowodu z trzech wniosków o uchylenie mandatów, celem ustalenia, że w sprawie zachodzi niepewność co do wystąpienia przesłanki polegającej na uzasadnionych zastrzeżeniach co do kwalifikacji skarżącego do prowadzenia pojazdu kategorii B, która to przesłanka musi zachodzić łącznie z negatywnym wynikiem egzaminu. W motywach skargi G. K. podkreślił, że w realiach sprawy niepewna jest liczba przyznanych punktów karnych i niepewne są zastrzeżenia co do jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, ponieważ kwestionuje swoją odpowiedzialność karną za przypisane mu wykroczenia związane z przekroczeniem prędkości. Ponadto wskazał na zawisłe przed sądem powszechnym sprawy dotyczące uchylenia mandatów karnych. Wyjaśnił, że od wyniku tych postępowań zależy ocena wypełnienia przesłanki art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Ewentualne, korzystne wyroki skutkowałby zmianą ilości punktów karnych, co też wpłynęłoby na ocenę zastosowanej w sprawie podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić po rozstrzygnięciu spraw zawisłych przed sądami powszechnymi i dlatego zobowiązuje się zawiadamiać Sąd o postępach w sprawach o uchylenie mandatów karnych. Skarżący przestawił również argumentację uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., z uwagi na niezakończoną sprawę, jaka toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] o uchylenie mandatu karnego z dnia 28 stycznia 2015 r. Podał, że pozostałe sprawy, na które wskazano w skardze zakończyły się nieuwzględnieniem wniosku o uchylenie mandatu. Jednocześnie sprostował żądanie skargi i domagał się przeprowadzenia dowodu z wniosku o uchylenie mandatu z dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania oraz odmówił dopuszczenia dowodu w postaci wniosku o uchylenie mandatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że ocenianie decyzje nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Przedstawienie rozważań, jakie doprowadziły Sąd do takiej oceny, rozpocząć należy od przypomnienia, że podstawę materialnoprawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c cytowanej wyżej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nadal zwanej w skrócie u.k.p. Stosownie do powołanej regulacji, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy - w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Przechodząc do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, należy dostrzec, że skarżący na skutek wniosku Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, którego podstawę stanowił art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p., decyzją z dnia 3 marca 2015 r. został skierowany na państwowy egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy m.in. w zakresie prawa jazdy kat. B. Decyzja ta - z uwagi na jej niezaskarżenie - stała się ostateczna. Natomiast z zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego z dnia 7 października 2015 r., nr [...], wynika, że G. K. poddał się w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawdzeniu kwalifikacji, jednak egzamin teoretyczny na prawo jazdy kategorii B zakończył się wynikiem negatywnym. W rozpatrywanej sprawie, wobec uzyskania przez skarżącego negatywnego wyniku egzaminu państwowego, nie budzi zatem wątpliwości, że spełniona została przesłanka skutkująca obowiązkiem wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu, za nieuzasadniony należało więc uznać zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Odnosząc się natomiast do szeroko eksponowanej przez skarżącego argumentacji w kwestii wpływu zawisłych przed sądem powszechnym postępowań o uchylenie mandatów karnych na przedmiotowe postępowanie, wyjaśnić trzeba, że sprawa cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest odrębną od spraw dotyczących prawidłowości wpisu ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, czy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W przedmiotowej sprawie skarżący nie może więc skutecznie kwestionować przypisanej mu ilości punktów karnych, czy też skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jak trafnie stwierdziło Kolegium, w toku postępowania o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami organy nie są właściwie ani uprawnione do weryfikowania prawidłowości nałożonych na skarżącego mandatów i przypisanych na ich podstawie punktów karnych. Organy nie mogą w tym zakresie prowadzić własnych ustaleń czy dokonywać oceny co do tego, czy kierowca faktycznie dopuścił się przypisanego mu wykroczenia drogowego. Tym samym nie mogły odnieść zamierzonego skutku te zarzuty skarżącego, które dotyczyły ustaleń odnośnie popełnionych wykroczeń drogowych, w związku z którymi otrzymał łącznie 27 punktów karnych. Dodatkowo odnotowania wymaga, że skarżący, pomimo iż nie zgadzał się ze stanowiskiem organu o skierowaniu go na sprawdzenie kwalifikacji, nie złożył odwołania od wydanej w tym przedmiocie decyzji z dnia 3 marca 2015 r. Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do cofnięcia G. K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego motywy. Sąd nie dopatrzył się przy tym z urzędu innych naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi. Odnośnie żądania skarżącego (zmodyfikowanego na rozprawie sądowej) dotyczącego dopuszczenia dowodu z wniosku o uchylenie mandatu karnego z dnia 28 stycznia 2015 r., który to wniosek nie został uwzględniony, wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu przez sąd w trybie powołanego przepisu jest zatem dopuszczalne w razie spełnienia dwóch warunków, z których pierwszym jest brak możliwości rozstrzygnięcia istniejących w sprawie istotnych wątpliwości. W ocenie składu orzekającego, dowód wskazany przez skarżącego nie był konieczny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak bowiem sygnalizowano już wcześniej, w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie jest badana kwestia prawidłowości przypisanych skarżącemu punktów karnych na podstawie prawomocnych mandatów. Kwestia ta wykraczała poza granice niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego nie podlegała badaniu przez Sąd. Zdaniem Sądu, nie zaktualizowała się również przesłanka do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy - z przyczyn już omówionych - nie zależy od wyniku postępowania sądowego związanego z rozpatrzeniem przez Sąd Rejonowy w [...] wniosku o uchylenie mandatu z dnia 28 stycznia 2015 r. Końcowo, wyjaśnienia jeszcze wymaga, że Sąd, kierując się zasadą szybkości oraz sprawności postępowania sądowego, a także uwzględniając zasadę ekonomiki procesowej, nie rozpatrywał wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ wyznaczony termin rozpoznania sprawy nie był odległy. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.