II SA/Op 12/17
WyrokWSA w Opolu2017-07-20
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły i uzasadniły wysokość kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, obciążając nimi strony postępowania?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 263 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., nie uzasadniając należycie ustalonej wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Oparcie się wyłącznie na fakturze geodety, bez szczegółowego wyliczenia kosztów poszczególnych czynności i ich podstawy, uniemożliwia kontrolę sądową i stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Wilków ustalające koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca kwestionowała wysokość ustalonych kosztów, zarzucając ich zawyżenie i brak transparentności. Organy administracji obciążyły wszystkie strony postępowania równymi częściami kosztów wynagrodzenia geodety.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Wilków, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Wilków z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącej I. J. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez I. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Wilków z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], którym ustalono koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, zobowiązując I. J., S. K. i D. K., N. K. oraz Gminę Wilków do zapłaty po 1.230 zł, w tym VAT w wysokości 230 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania i podał, że w związku z wnioskiem I. J. z dnia 4 września 2013 r. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy położonymi w [...] działkami: nr a (stanowiącej jej własność), a nr b, nr c oraz nr d i nr e, stanowiącymi odpowiednio: współwłasność S. i D. K., własność N. K. oraz własność Gminy Wilków, z uwagi na znaczne rozbieżności pomiędzy dokumentami geodezyjnymi powodujące niemożliwość okazać granicy jej działki, Wójt Gminy Wilków postanowieniem z 6 lutego 2014 r., nr [...], wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. działek, po czym postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., nr [...], upoważnił geodetę – L. K. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych.
Następnie decyzją z dnia 22 stycznia 2015 r., na podstawie sporządzonej przez uprawnionego geodetę dokumentacji rozgraniczeniowej, Wójt Gminy Wilków orzekł o umorzeniu postępowania zainicjowanego podaniem I. J. oraz o przekazaniu sprawy sądowi. W tym samym dniu, tj. 22 stycznia 2015 r., organ wydał również postanowienie ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego dla każdej ze stron.
W wyniku odwołań wniesionych przez strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r. uchyliło powyższą decyzję. Również na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 22 stycznia 2015 r. zostały wniesione zażalenia przez I. J., S. K. i D. K. oraz N. K., w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. wyeliminowało z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy Wilków postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], po raz kolejny orzekł o umorzeniu postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami: nr a, nr b, nr c oraz nr d i nr e w [...] i przekazał sprawę do rozpatrzenia sądowi.
Jednocześnie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., Wójt Gminy Wilków ustalił koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, zobowiązując I. J. S. K. i D. K., N. K. oraz Gminę Wilków do zapłaty po 1.230 zł, w tym VAT w wysokości 230 zł. Ponadto określił 14-dniowy termin uiszczenia kosztów, liczony od dnia otrzymania postanowienia oraz podał numer rachunku bankowego. W uzasadnieniu organ wskazał na wynikający z art. 264 § 1 K.p.a. obowiązek ustalenia przez organ wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia, a ponadto na określony w art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. obowiązek poniesienia przez stronę kosztów postępowania poniesionych w jej interesie lub na jej żądanie, które nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, wywiódł, że koszty rozgraniczenia nieruchomości powinny obciążyć każdą ze stron postępowania, gdyż postępowanie toczy się w interesie również właścicieli wszystkich sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko tej strony, której wniosek wszczął procedurę rozgraniczeniową. Wójt stwierdził, że koszty postępowania rozgraniczeniowego, obejmujące wynagrodzenie geodety wynoszące 4.920 zł, zostały uiszczone przez organ prowadzący postępowanie.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. J. Odwołanie wnieśli również S. K. i D. K., którzy ponadto wnieśli zażalenie na postanowienie w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, kwestionując istnienie po ich stronie obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Domagali się zwolnienia od tych kosztów i zarzucili, że nie mają żadnego interesu prawnego w ustaleniu przebiegu granic swej nieruchomości, gdyż jest on "zgodny ze stanem faktycznym", natomiast nie zgodzili się na zawarcie ugody i uregulowanie przebiegu granic kosztem ich działki, co wiązałoby się z oddaniem I. J. powierzchni wynoszącej 10 arów.
W wyniku rozpatrzenia odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia z 28 października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Wilków umarzającą postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, natomiast po rozpatrzeniu zażalenia S. K. i D. K., opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy również postanowienie Wójta Gminy Wilków z dnia 25 kwietnia 2016 r., nr [...] . Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium powołało przepis art. 264 § 1 oraz art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz stwierdziło, że w zaskarżonym postanowieniu poinformowano, iż koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmują wyłącznie wynagrodzenie geodety, co potwierdza przedłożona na wezwanie Kolegium kserokopia faktury VAT z dnia 16.01.2015 r., nr [...], wystawiona na rzecz L. K. za usługi geodezyjne na kwotę 4.920,00 zł, w tym VAT - 920,00 zł. Kolegium przyjęło, że w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2016 r. brały udział cztery strony, tj. I. J. (wnioskodawczyni), N. K., S. K. i D. K. oraz Gmina Wilków, stąd organ pierwszej instancji prawidłowo obciążył każdą ze stron kwotą 1.230,00 zł, w tym 230,00 zł VAT (4.920 zł : 4 = 1.230 zł).
I. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargi na obydwa akty wydane przez organ odwoławczy. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...], stwierdziła, że ustalone koszty są znacząco zawyżone (cena ok. dwukrotnie wyższa od ten rynkowych). Podniosła, że nie rozumie z czego koszty te wynikają, gdyż nie otrzymała kosztorysu, a biegli sądowi z zakresu geodezji za podobne sprawy przeprowadzone w Gminie Wilków otrzymują wynagrodzenia w kwocie ok. 2.400 zł. Skarżąca stwierdziła, że ma prawo wiedzieć, za co ma zapłacić 25% ustalonej przez Gminę Wilków z geodetą kwoty jego wynagrodzenia. Ponadto wywiodła, że ustalając koszty postępowania administracyjnego Gmina Wilków, dbając o swój własny interes oraz interes swych podatników, powinna zażądać kosztorysu w celu sprawdzenia, czy geodeta znacząco nie zawyżył swojego wynagrodzenia. Zarzuciła poza tym, że Wójt nie dopilnował sumiennego wykonania pracy przez geodetę, gdyż powinien wyegzekwować dokończenie pracy i wypełnienie złożonej przez skarżącą prośby o zmierzenie całego kompleksu lub o odtworzenie granicy działki nr a sprzed jej podziału na działki nr b, a i c. Z tych względów postępowanie nie powinno zostać umorzone, gdyż umorzenie na tym etapie postępowania rozgraniczającego i przekazanie tak prostej sprawy do sądu powszechnego naraża strony tego postępowania na dodatkowe koszty. Skarżąca wniosła o zweryfikowanie rzetelności wykonania zleconej pracy geodecie i zasadności zapłacenia kosztów wynagrodzenia geodety, skoro praca nie została wykonana, w tym o wyegzekwowanie kart pracy i poniesionych kosztów związanych z rozgraniczeniem jej nieruchomości, takich jak koszty uzyskania dokumentacji geodezyjnej, koszty dojazdu na grunt, czas i nakład pracy potrzebnej do wykonania protokołu. Domagała się przesłania przez organ odwoławczy dokumentów do organu pierwszej instancji i wyegzekwowania rzetelnego prowadzenia tej sprawy przez geodetę oraz przez pracowników Urzędu Gminy Wilków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium uznało je za chybione, wskazując, że są one gołosłowne, gdyż formułując te zarzuty skarżąca nie przedstawia żadnych argumentów ani dowodów. Zauważyło, że ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) nie zawiera regulacji odnośnie do kosztów postępowania rozgraniczeniowego, dlatego o poniesieniu przez strony obciążających je kosztów, organ orzeka na podstawie art. 264 K.p.a., uwzględniając okoliczności danej sprawy oraz składniki kosztów wymienione w art. 263 § 1 i § 2 K.p.a. Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż ustalone koszty postępowania rozgraniczeniowego obejmują wyłącznie wynagrodzenie geodety uprawnionego – L. K. wynikające z faktury VAT i że wynagrodzenie to nie uległo podwyższeniu, pomimo wykonania przez geodetę dodatkowych czynności w związku z zastrzeżeniami Kolegium zawartymi w decyzji z 30 kwietnia 2015 r. Kolegium wskazało, że wysokość wynagrodzenia w kwocie 4.920 zł została ustalona przez Wójta Gminy Wilków w piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. Wyłonienie geodety odbyło się na podstawie zapytania ofertowego z dnia 27 października 2014 r., po uprzednich kilkakrotnych próbach, które nie doszły do skutku z powodu braku oferentów. Każdorazowo w zapytaniu ofertowym zawarta była informacja, że zamawiający, tj. Wójt Gminy Wilków, zleci wykonanie prac obejmujących rozgraniczenie dz. nr a z dz. nr b, c, d i e wykonawcy, który zaoferuje najkorzystniejszą cenę realizacji zamówienia. Ponadto Kolegium odnotowało, że skarżąca nie zaskarżyła postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 25 kwietnia 2016 r., a zażalenie na to orzeczenie wnieśli S.i D. K., którzy nie zgadzali się z obciążeniem ich kosztami postępowania rozgraniczeniowego, uznając, iż nie mają interesu prawnego w tym postępowaniu, gdyż toczyło się ono na wniosek I. J.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Op 12/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na postanowienie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na decyzję, z uwagi na bezpośredni związek zachodzący pomiędzy ww. aktami administracyjnymi zaskarżonymi przez I. J.
Wyrokiem z dnia 28 marca 2017 r. tut. Sąd oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia 25 kwietnia 2016 r.
Po uzyskaniu przez powyższy wyrok waloru prawomocności, postanowieniem z dnia 10 lipca 2017 r. zawieszone postępowanie zostało podjęte przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 listopada 2016 r.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz - z mocy art. 135 P.p.s.a. - postanowienia organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę rozstrzygnięcia organów stanowiły przepisy art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 K.p.a., które określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę a organ. W świetle tych przepisów, co do zasady, koszty postępowania administracyjnego ponosi organ - w takich granicach, w jakich wypełnia swoje ustawowe obowiązki. Jednakże zgodnie z art. 262 § 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W piśmiennictwie przyjmuje się, że wykładnia art. 262 § 1 K.p.a. powinna być wąska, gdyż omawiane uregulowanie prawne jest istotnym wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi organ administracji publicznej (por. A. Mudrecki [w:] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz dla praktyków", pod red. A. Mudreckiego, Wyd. ODDK, Gdańsk 2008, s. 578).
Na tle komentowanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 (dostępna, jak pozostałe orzeczenia sądowoadministracyjne powołane w niniejszym wyroku, na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że interes, o którym mowa w art. 262 § 1 K.p.a. oznacza interes prawny, który w sprawach o rozgraniczenie ma swoje umocowanie w art. 152 K.c. Stosownie bowiem do tego przepisu, właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Z tego względu za stronę administracyjnego postępowania o rozgraniczenie należy uznać właścicieli sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od tego, że tylko jeden z nich złożył wniosek o rozgraniczenie, a pozostali żądania takiego nie zgłaszali z uwagi na to, że nie kwestionują oni przebiegu granic. Skoro bowiem spoczywa na nich materialnoprawny obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów, to ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w ich interesie. Sąd wskazał również, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W konsekwencji organ administracji publicznej może orzec o kosztach rozgraniczenia wyłożonych przez ten organ i ostatecznie, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.), a w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 K.c., tj. po połowie.
W świetle powyższego, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów administracji, że stronami zobowiązanymi do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie są właściciele rozgraniczanych nieruchomości, czyli skarżąca jako właścicielka działki nr a, a także S. K. i D. K., N. K. oraz Gmina Wilków, będący właścicielami działek nr b, nr c oraz nr d i nr e w [...].
W ocenie Sądu, nie można jednak zaakceptować przyjętego kontrolowanej sprawie ustalenia wysokości kosztów postępowania, którymi obciążono strony postępowania rozgraniczeniowego. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że organy nie uzasadniły należycie przyjętych kosztów, ogólnikowo wyjaśniając, że kwota 4.920 zł wynika z faktury przedstawionej przez geodetę. Zgodnie z art. 263 K.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 K.p.a., a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W świetle powołanego przepisu, koszty postępowania administracyjnego to wyłącznie koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W postanowieniu rozstrzygającym kwestię kosztów niezbędne jest więc wskazanie dokumentów związanych z wyborem oferty konkretnego geodety i przyjętymi zasadami ustalenia ceny za poszczególne czynności, wskazanie wysokości kwoty należności, w tym poszczególnych jej składników, z rozbiciem na konkretne czynności, wraz z podstawą ich ustalenia. Jak celnie wywiedziono w orzecznictwie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 września 2013 r., II SA/Wr 485/13), mierniki wynagrodzenia geodety powinny być poparte transparentnymi i zrozumiałymi dla stron wyliczeniami wysokości stawek wynagrodzenia. Z uzasadnienia postanowienia powinno wynikać dokładne wyliczenie kosztów dla każdej ze stron, poparte stosownymi dowodami, tak aby strony postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości konkretnie wiedziały z czego koszty te wynikają. Jedynie postanowienie spełniające opisane wyżej wymogi będzie w pełni odpowiadało przepisom prawa. Tylko wtedy możliwe będzie dokonanie kontroli, czy koszty, do których zwrotu zobowiązano stronę postępowania, odpowiadają kosztom faktycznym, wynikającym z obowiązujących przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 141/12). Niewyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia w zakresie sposobu ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy błędnie uznały, że wystarczającą podstawą ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest faktura wystawiona przez geodetę. W postanowieniu organ nie wskazał bowiem dokładnie kosztów poszczególnych czynności geodety i oparł się wyłącznie na wystawionej przez niego fakturze, opiewającej ogólnie na kwotę 4.920 zł. Dostrzec należy, że zarzuty tożsame jak w aktualnie wniesionej skardze były podnoszone przez I. J. w toku postępowania administracyjnego. W zażaleniu na postanowienie z dnia 22 stycznia 2015 r. skarżąca zarzucała bowiem, że nie rozumie dlaczego Gmina Wilków wynegocjowała tak wysokie honorarium za wykonanie prac rozgraniczeniowych, które jest o wiele wyższe od cen rynkowych za takie usługi. Wobec braku należytego uzasadnienia w omawianym zakresie, podjęte rozstrzygnięcia wymykają się spod kontroli sądowej. W związku z niemożliwością dokonania przez Sąd weryfikacji prawidłowości ustalenia kosztów, nie sposób odeprzeć zarzutów skargi, że koszty te zostały ustalone dowolnie. Podkreślić przyjdzie jednocześnie, że rzeczą Sądu nie jest poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedź na postawione w toku postępowania przed organem zarzuty. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich zastępować w czynieniu ustaleń faktycznych oraz motywowaniu rozstrzygnięć zawartych w wydanych decyzjach.
Ponadto zauważyć należy, że w niniejszej sprawie kosztami strony postępowania rozgraniczeniowego zostały obciążone w częściach równych, tj. każda ze stron po ¼ części kosztów rozgraniczenia. Przyjęta przez organ zasada podziału kosztów była jednak kwestionowana przez N. K., która już w zażaleniu na postanowienie z dnia 22 stycznia 2015 r. wskazywała, że w wyniku rozgraniczenia działka I. J. zostałaby wydzielona w całości, natomiast na jej działce wydzielenie dotyczyłoby tylko jednej granicy. Tym bardziej zatem również kwestia podziału kosztów powinna zostać wnikliwie rozważona przez organ, co powinno znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego postanowienia.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia w odpowiedzi na skargę, będącą pismem procesowym skierowanym do Sądu, czyli odrębnym od decyzji aktem wyrażającym stanowisko organu. Wywody zamieszczane w odpowiedzi na skargę nie mogą zastępować uzasadnienia ani nie mają charakteru uzupełniającego argumentację, jaka powinna znajdować się w uzasadnieniu wydanej wcześniej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazano na wstępie - do kompetencji Sądu należy kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a nie stanowiska organu wyrażonego w pismach procesowych. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być umieszczone w uzasadnieniu decyzji organu, należy uznać za wadę postępowania skutkującą wyeliminowaniem wadliwego aktu z obrotu prawnego. Strona pozbawiona bowiem zostaje możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności (por. wyrok NSA z 11 maja 2010 r., II GSK 586/09).
Reasumując stwierdzić trzeba, że opisane wyżej naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a., były tego rodzaju, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na wniosek skarżącej w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Z uwagi na kasacyjny charakter niniejszego wyroku, rzeczą organu pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. Organ rzetelnie ustali koszty postępowania rozgraniczeniowego oraz ich podział, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie, odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 1 K.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło