II SA/Op 121/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać adwokatowi S. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu T. R., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 439,20 złotych (słownie: czterysta trzydzieści dziewięć złotych i dwadzieścia groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 79,20 zł (słownie: siedemdziesiąt dziewięć złotych i dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy ustanowił T. R. adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w O., na pełnomocnika T. R. został wyznaczony adwokat S. W., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w O., przy ulicy [...]. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo datowane na dzień 21 maja 2009 r. udzielone adwokatowi S. W. przez skarżącego T. R., upoważniające go do reprezentowania strony w sprawie zasiłku celowego. W dniu 16 czerwca 2009 r. do protokołu rozprawy odbywającej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, pełnomocnik substytucyjny adwokata S. W. – aplikant adwokacki L. S., działająca na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego jej w dniu 21 maja 2009 r. przez adwokata S. W., wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w całości, które nie zostały opłacone (por. karta nr 40 akt sądowych). Na skutek wniosku adwokata S. W. z dnia 16 czerwca 2009 r., został mu doręczony odpis zapadłego w sprawie wyroku o oddaleniu skargi. Następnie, w dniu 27 lipca 2009 r. wpłynęła do Sądu opinia pełnomocnika z urzędu o braku podstaw prawnych do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, w której ponownie zawarto wniosek o zasądzenie kosztów reprezentacji skarżącego w niniejszej sprawie, według norm przypisanych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie zatem do przywołanego przepisu zauważyć należy, że wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu pełnomocnikowi, tj. wyznaczonemu przez organy samorządu zawodowego, i to on jedynie jest uprawniony do złożenia stosownego wniosku. Wobec tego, pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika (substytuta) o przyznanie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Udzielenie bowiem dalszego pełnomocnictwa przez wyznaczonego adwokata lub radcę prawnego, nie powoduje zwolnienia go od udzielenia pomocy skarżącemu. Udzielenie substytucji powoduje powstanie między substytutem a stroną takiego samego stosunku prawnego, jaki łączy stronę i pełnomocnika. Strona ma zatem dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych uprawnionych do działania w jej imieniu, ale tylko wyznaczony przez samorząd zawodowy pełnomocnik może składać prawnie skuteczny wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ustalenia te mają istotne znaczenie dla rozpatrywanego wniosku, albowiem w sprawie działali w imieniu skarżącego zarówno adwokat S. W. jako pełnomocnik wyznaczony przez Radę Adwokacką, jak również aplikant adwokacki L. S. jako substytut adwokata S. W. Powyższe ustalenia oparte na regulacji art. 250 P.p.s.a. wskazują więc, że uprawnionym do uzyskania w niniejszej sprawie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z urzędu jest wyłącznie adwokat S. W., jako pełnomocnik wyznaczony przez samorząd zawodowy adwokatów, pomimo tego, że niektóre czynności w postępowaniu sądowym zostały dokonane przez aplikanta adwokackiego. Zauważyć także należy, że przywołany przepis art. 250 P.p.s.a. regulując kwestie związane z wynagradzaniem zawodowych pełnomocników ustanowionych w ramach przyznanego prawa pomocy, odsyła jednocześnie do odrębnych przepisów, wśród których znajdują się m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem". Z rozporządzenia wynika, że przyznanie adwokatowi wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy następuje na jego wniosek, który powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 rozporządzenia). Oświadczenie takiej treści zostało złożone przez pełnomocnika substytucyjnego na rozprawie w 16 czerwca 2009 r., a zatem została spełniona przesłanka warunkująca dalsze rozpoznanie złożonego wniosku. Referendarz zważył więc, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 19 rozporządzenia, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, wynoszą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 lit c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Mając na uwadze charakter przedmiotowej sprawy i wkład pracy pełnomocnika (substytuta), obejmujący zapoznanie się ze sprawą, udział w rozprawie oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznano łączną kwotę 360,00 zł (240,00 zł + 120,00 zł) zarówno za udział w postępowaniu w pierwszej instancji, jak również za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe wynagrodzenie, stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, należało powiększyć o stawkę 22% podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Wyliczony zatem w ten sposób należny podatek VAT wyniósł 79,20 zł. Referendarz nie przyznał adwokatowi zwrotu niezbędnych wydatków, albowiem pełnomocnik nie wykazał ich poniesienia. W związku z powyższym, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.