II SA/Op 123/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na wniosek Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 2 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r., nr [...], wydanym na zasadzie art. 99 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu zwrócił się do Starosty Strzeleckiego o skierowanie J. D. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Swój wniosek uzasadnił okolicznością, iż J. D. wielokrotnie w okresie od dnia 17 lipca 2013 r. do dnia 20 grudnia 2013 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, przez co przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na zasadzie ustawy Prawo o ruchu drogowym. J. D. pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. wezwał Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie wniosku o skierowanie na badanie psychologiczne z uwagi na odbycie przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2013 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z czym jego konto punktowe powinno zostać pomniejszone o 6 punktów, a wniosek stał się nieaktualny. W odpowiedzi na wezwanie, Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. odmówił uwzględnienia żądania skarżącego. Skarżący wniósł skargę na ww. pismo oraz wniosek o skierowanie na badanie psychologiczne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, określając je jako akt z zakresu administracji publicznej w myśl art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnię; - § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) przez jego błędną interpretację; - art. 138 ust. 1 i art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) przez niewłaściwe ich zastosowanie; - § ustępu 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z akt sprawy, złożona przez J. D. skarga dotyczy wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 2 stycznia 2014 r., nr [...], adresowanego do Starosty Strzeleckiego o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne. Z dniem 19 stycznia 2013 r. w związku z unormowaniami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151) nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie kompetencji organów do wydawania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Od tego czasu organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy zarówno na badania lekarskie, jak i na badania psychologiczne jest starosta (art. 99 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami). Tryb wydawania skierowania przez starostę reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013 r., poz. 9). W poprzednim stanie prawnym, zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. Nr 1137 z późn. zm.) decyzje o skierowaniu na badania psychologiczne wydawały organy kontroli ruchu drogowego, którymi z mocy art. 129 ust. 1 i 2 były organy Policji wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.). Przepis ten został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. j) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami z dniem 19 stycznia 2013 r. Zaskarżony wniosek sporządzony został na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) – zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 i 3 lit. b ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie transportu, jeżeli kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta wydaje decyzję administracyjną na wniosek organu kontroli ruchu drogowego – w zakresie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b (art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy). Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący pojazdem silnikowym, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego (art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy). Przywołany ostatnio przepis art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy, sformułowany został w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości interpretacyjnych co tego, że w przypadku wystąpienia przesłanki w niej określonej, tzn. przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych, jest on zobowiązany poddać się badaniu psychologicznego. Organ kontrolujący ruchem drogowym, nie ma zatem możliwości postąpienia w przypadku zaistnienia tych okoliczności, w sposób inny niż wskazany w przepisie. W sytuacji zatem, gdy kierowca przekroczył liczbę 24 punktów karnych, organ Policji jest zobligowany do wystąpienia do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy naruszającego zasady ruchu drogowego na badania psychologiczne. Powyższy wniosek, stanowiący przedmiot toczącego się w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest decyzją administracyjną, ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a., ani żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 5-7 P.p.s.a. Nie jest on także innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z aktem lub czynnością w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia, gdy odnosi się on do zewnętrznych, konkretnie imiennie oznaczonych podmiotów, co do których organ administracji działa w sposób władczy poprzez stwierdzenie, ustalenie lub potwierdzenie uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego. W przedmiotowej sprawie zaskarżony wniosek nie jest skierowany na zewnątrz organów administracji publicznej (jego adresatem jest organ administracji), a także nie wywołuje skutku w postaci potwierdzenia uprawnień lub nałożeniem obowiązków na stronę (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 416/06; postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 16 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 467/11, dostępne na http://www. nsa.gov.pl). Zwrócić także należy uwagę na to, że wprawdzie skarżący powyższy wniosek i odmowną odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia, określił w sposób subiektywny mianem "aktu z zakresu administracji publicznej", to nie wpływa to na charakter tego wniosku, bowiem nie każdemu oświadczeniu organu nadać można cechy takiego aktu. Zaskarżony wniosek został sporządzony na podstawie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, którą w myśl art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzi Policja. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0-10 i wpisuje się do tej ewidencji. Kwestie sposobu punktowania, liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców, a także tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488) wydanym na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym rozporządzeniem ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia), a do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Konstrukcja ewidencji, nie daje pola manewru organom Policji, które na jej podstawie obowiązane są wystąpić z wnioskiem o skierowanie osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na badania psychologiczne, w razie przekroczenia przez nią 24 punktów. Także decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, wydana na zasadzie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji. Skierowanie na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, co należy podkreślić, następuje w drodze decyzji i po wyczerpaniu toku instancji może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego, a w takiej skardze można zawrzeć zarzuty odnośnie wniosku wszczynającego postępowanie w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Sam wniosek, jak również odpowiedź organu odmawiająca usunięcia prawa, nie mogą jednakże stanowić przedmiotu skargi. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skargę należało odrzucić, co Sąd orzekł, jak w sentencji.