II SA/Op 125/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawo pomocy. A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów. Skargę tę podpisała B. K.. Odpowiadając na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, Spółka w dniu 18 kwietnia 2012 r. (data nadania przesyłki), złożyła pismo o zwolnienie z kosztów sądowych. W związku z tym referendarz sądowy działając na zasadzie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przesłał skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wzywając do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to z 24 kwietnia 2012 r., skarżąca odebrała w dniu 16 maja 2012 r. i powiedziała na nie, przesyłając formularz w dniu 23 maja 2012 r. We wniosku skarżąca wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając prośbę bardzo trudną sytuacją finansową i brakiem wiedzy. Skarżąca wskazała, że ma kapitał zakładowy w kwocie 120000 zł, środki trwałe wartości 89000 zł, stratę 34000 zł, stan konta na rachunku bankowym ujemny: - 58,92 zł. Działając na postawie art. 255 P.p.s.a., referendarz sądowy pismem z 28 maja 2012 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy , poprzez nadesłanie następujących wyjaśnień i dokumentów: - wyciągu z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych Spółki za ostanie dwa miesiące, - odpisów deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług za ostanie trzy miesiące (kwartał), - odpis zeznania podatkowego CIT-8 za ostatni rok obrotowy, - dokumentów potwierdzających wysokość przychodu oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się od niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 19 czerwca 2012 r. i odpowiedziała na nie w dniu 26 czerwca 2012 r. (data nadania przesyłki). W piśmie przewodnim z dnia 25 czerwca 2012 r. skarżąca napisała, że przesyła dokumenty przygotowane przez biuro rachunkowe, dostępne na obecną chwilę, resztę dokumentów prześle w terminie późniejszym. Skarżąca przesłała deklarację CIT-8 za rok 2011, wykazującą stratę w kwocie 32529,99 zł, rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) obliczony na 30 marca 2012 r., wykazujący przychód 865794,11 zł, koszty działalności operacyjnej 941401,64 zł, wynagrodzenia 69135,43 zł, stratę 32140,19 zł, deklarację podatku od towarów i usług za 1 kwartał 2012 r., wykazującą sprzedaż towarów i usług na kwotę 227497 zł, zakup towarów i usług na kwotę 210764 zł, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym 1180 zł. W związku z nienadesłaniem żądanych dodatkowych dokumentów przez Spółkę, wezwaniem z dnia 17 lipca 2012 r. referendarz sądowy wezwał ją – na adres osoby która podpisała skargę i wniosek o przyznanie prawa pomocy – B. K., do wykazania, że jest ona osobą uprawnioną do występowania w imieniu Spółki, poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do powyższego wezwania w pkt 1 spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, stosownie do art. 257 P.p.s.a. Referendarz w związku z prośbą Spółki o przyznanie prawa pomocy, zawartą we wniosku z 23 maja 2012 r. (data nadania przesyłki) i pismem z 25 czerwca 2012 r., w którym wskazała, że prześle żądane przez Sąd dokumenty w terminie późniejszym wezwał ją ponownie na podstawie art. 255 P.p.s.a., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPPr, poprzez nadesłanie następujących wyjaśnień i dokumentów: - wyciągu z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych Spółki za ostanie dwa miesiące, - odpisów deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług za ostanie trzy miesiące (kwartał), tj. luty, marzec i kwiecień 2012 r., - bilansu i rachunku zysków za ostatni rok obrotowy, - dokumentów potwierdzających wysokość przychodu oraz dochodu (straty) za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2012 r. Jednocześnie pouczył Spółkę, iż niezastosowanie się do wezwania w pkt 2 w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku, a termin ten nie będzie już przedłużany. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 7 sierpnia 2012 r. i odpowiedziała na nie w dniu 14 sierpnia 2012 r. (data nadania przesyłki). Odpowiadając skarżąca przesłała odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 30 listopada 2011 r., wynika z niego, że podpisująca pisma kierowane do Sądu, B. K. jest członkiem zarządu upoważnionym do jednoosobowej reprezentacji Spółki, a ponadto bilans jednostronny z wyłączeniem banków i ubezpieczycieli datowany na 31 marca 2012 r., deklarację VAT za 2 kwartał 2012 r. Deklaracja VAT wykazała sprzedaż towarów i usług na łączną kwotę 303612 zł, nabycie towarów i usług za łączną kwotę 280454 zł, kwotę podatku podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego 4147 zł. Skarżąca pomimo dwukrotnego wezwania w tym przedmiocie nie przesłała do dnia wydania tego postanowienia wyciągu z posiadanych przez Spółkę rachunków bankowych. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całościowym. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba prawna ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Przechodząc do oceny sytuacji materialnej skarżącej należy stwierdzić, że skarżąca przesłała deklarację podatkową za rok 2011 CIT-8, według której osiągnęła wówczas przychód 920794,11 zł, jednocześnie ponosząc stratę 32529,99 zł. Spółka przesłała też rachunek zysków i strat przedstawiający na kwiecień 2012 r. stratę Spółki na kwotę 19395,78 zł. Należy w tym miejscu zauważyć, że sam fakt ponoszenia przez firmę straty nie uzasadnia automatycznie, że należy jej przyznać prawo pomocy. Przemawia za tym aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11, niepublikowane, Program Lex nr 783893, że "Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych." Dodatkowo za taką oceną przemawia fakt, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarcza na dużą skalę, wynikającą z przedłożonych deklaracji VAT. Stosownie do nich średnia sprzedaż za pierwsze półrocze 2012 r., wynosiła 88518,16 zł. Ponadto jak wynika z bilansu spółki z 31 marca 2012 r. i odpisu z KRS-u, ma ona kapitał zakładowy w kwocie 120000 zł, aktywa trwałe w kwocie 290241,77 zł Spółka zatem posiada znaczne środki w kapitale zakładowym i majątku trwałym, sytuację taką natomiast zgodnie z poglądami orzecznictwa sądowego należy uznać za wykluczającą przyznanie prawa pomocy. W kwestii tej wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w postanowieniu z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 92/10, niepublikowane, program Lex nr 659009, stwierdzając, że "Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, jeśli ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wprawdzie za ostatni rok obrotowy poniosła stratę, jednak posiada znaczne środki kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych." Pogląd ten jest podzielany przez referendarza sądowego, jak również pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, niepublikowane, Program Lex nr 477191: "Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego. Przedsiębiorstwo prowadząc działalność gospodarczą powinno uwzględnić w jej ramach odpowiednie środki finansowe na pokrycie kosztów postępowań sądowych związanych z jego działalnością." Wykazanie zatem przez Spółkę w deklaracji podatkowej za rok 2011 i w rachunku zysków i strat do kwietnia 2012 r. ponoszenia straty, nie uzasadnia wystarczająco wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powody wykazania straty mogą być bowiem różne, mogą to być np. zbyt duże koszty administracyjne, materiałów i inne. Różnorodność zdarzeń mogących powodować stratę w Spółce prowadzi do wniosku, że sam fakt jej generowania, nie implikuje automatycznie dla Spółki powstania po jej stronie przesłanki przyznania prawa pomocy. Reasumując Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, osiąga z niej znaczne przychody, może zatem ich część przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. W tym miejscu należy też wyjaśnić, w ślad za poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 98/12, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1125489, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy to na skarżącej, jako na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar udowodnienia sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania." Skarżąca natomiast, pomimo dwukrotnego wezwania w tym względzie i odczekaniu przez referendarza okresu przeszło dwu tygodni, po jej deklaracji, zawartej w piśmie z dnia 25 czerwca 2012 r., że prześle wymagane dokumenty w późniejszym terminie, nie przesłała ich. Chodzi tu o wykazy z rachunków bankowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy. Spółka, jak wskazała w formularzu wniosku ma taki rachunek. Brak tych wykazów jest w ocenie referendarza bardzo istotny, a nie przedłożenie ich przez Spółkę sugeruje, że nie chce ona ujawnić danych w nich zawartych, a mających niewątpliwie związek z jej sytuacją finansową. Ponadto brak ten powoduje, że referendarz nie mógł całościowo ocenić sytuacji finansowej Spółki, tym samym musiał uznać, że nie wykazała ona zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.