II SA/Op 126/19
WyrokWSA w Opolu2019-05-09
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego z pomocy społecznej, przy spełnieniu kryterium dochodowego i wystąpieniu przesłanek z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, może być uznana za prawidłową, jeśli nie zaspokaja w pełni zgłoszonych potrzeb wnioskodawcy, a organ powołuje się na zasady uznania administracyjnego i ograniczone środki finansowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przyznanie zasiłku celowego, nawet w kwocie nie zaspokajającej w pełni potrzeb wnioskodawcy, jest zgodne z prawem, jeśli organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, uwzględnił sytuację materialną i życiową strony, a decyzję podjął w ramach uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe oraz potrzebę zapewnienia pomocy jak najszerszej grupie osób. Sąd podkreślił, że subsydiarny charakter pomocy społecznej oznacza miarkowanie środków, a nie ich pełne zaspokojenie.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na żywność i odzież, wskazując na trudną sytuację materialną, samotne wychowywanie córki, brak pracy i problemy zdrowotne po wypadku. Organ pierwszej instancji przyznał jej 350 zł zasiłku celowego, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter świadczenia i ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając dyskryminację i zaniżanie kwoty świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 11 lutego 2019 r., [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2018 r. M. K. (dalej zwana również skarżącą lub wnioskodawczynią) zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej w skrócie: OPS) w [...] o przyznanie pomocy w formie pieniężnej na żywność i odzież dla siebie. We wniosku podała, że nie pracuje, uczestniczy w programie "[...]" w [...] w [...], samotnie wychowuje córkę. Wskazała też, że jest po wypadku przy pracy, pod stałą kontrolą lekarską, bez renty. Utrzymuje się z alimentów na córkę i świadczeń rodzinnych. Natomiast obecnie w sezonie zimowym potrzebuje odzieży.
Decyzją z dnia 11 grudnia 2018 r., nr [...], Kierownik OPS w [...], działając z upoważnienia Burmistrza [...], przyznał skarżącej zasiłek celowy w kwocie 350 zł jednorazowo (pkt 1) i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2). Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał przepisy art. 7, art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358), zwane dalej rozporządzeniem, a także art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2086, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że skarżąca spełnia warunki uprawniające do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z powodu długotrwałej choroby oraz spełnienia kryterium dochodowego. Odnotował również, że na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 5 grudnia 2018 r. oraz przedłożonych dokumentów ustalono, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnoletnią córką i zamieszkuje z nią w domu należącym do byłego męża, który pokrywa koszty stałych opłat. Skarżąca nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy, leczy się u specjalistów, ale nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności. Bierze udział w projekcie "[...]" realizowanym przez [...], ale nie uzyskuje z tego tytułu dochodu. Nadto objęta jest pomocą Ośrodka w formie zasiłków okresowych i celowych oraz wsparciem w postaci produktów żywnościowych w ramach programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa na lata 2014-2020, współfinansowanego z EFPNP, z którego w ostatnim czasie rodzina otrzymała 40 kg produktów żywnościowych. Organ obliczył, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 462,25 zł i nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie, które zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia wynosi 528 zł. Ponadto ustalił, że na dochód rodziny składają się: alimenty - 600 zł, zasiłek rodzinny - 124 zł, dodatek do zasiłku rodzinnego - 69 zł oraz zasiłek okresowy - 131,50 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł na pokrycie wydatków związanych z potrzebami córki, które nie jest wliczane do dochodu. Organ wyjaśnił, że w świetle art. 3 ust. 3 i 4 ustawy wysokość pomocy uwarunkowana jest nie tylko potrzebami rodziny skarżącej, ale interesem wszystkich osób ubiegających się o pomoc oraz możliwościami finansowymi Ośrodka. Organ stwierdził, że nie może przyznać zasiłku w takiej wysokości, która rozwiązałaby całkowicie problemy rodziny wnioskodawczyni, ponieważ środki finansowe, które są w dyspozycji OPS nie są wystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawców, a nowe prośby o pomoc ciągle napływają. Poza tym podał, że większość wniosków dotyczy przyznania pomocy w zakupie opału, odzieży, żywności, obuwia i leków. Natomiast obowiązkiem organu jest racjonalne dysponowanie środkami, które umożliwi zapewnienie pomocy jak najszerszej grupie rodzin potrzebujących. Z tych względów zdecydowano o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego w kwocie 350 zł, w tym: 200 zł na zakup żywności i 150 zł na dofinansowanie do zakupu odzieży. Z kolei, nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 K.p.a., organ uzasadnił wyjątkowo ważnym interesem strony.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. podniosła, że decyzja jest krzywdząca i dyskryminująca oraz upokarzająca. Nadmieniła, że jest w wieku przedemerytalnym, po wypadku przy pracy, bez żadnej ochrony zdrowia i życia, przed sądami nadal toczą się sprawy o świadczenia. Uznała, że przyznane środki są symboliczne oraz w dużej mierze okrojone - nierealne do przeżycia i zaspokojenia podstawowych potrzeb. Zdaniem skarżącej, podejście "kierownictwa Ośrodka" pogłębia i tak już trudną sytuację, co uważa za celowe i bezwzględne działanie na jej szkodę oraz szkodę córki.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 11 lutego 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając je za prawidłowe. Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania, a następnie wskazało - powołując się na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - że jedną z form pomocy jest zasiłek celowy. Zasiłek ten jest świadczeniem uznaniowym, a więc organ orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy. Dalej Kolegium stwierdziło, że skarżąca spełnia wymogi ustawowe i tym samym uprawniona jest do świadczeń z pomocy społecznej wynikających z przepisów ustawy. Zdaniem Kolegium, sytuacja socjalno-bytowa uzasadnia przyznanie skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności i odzieży. Kolegium odnotowało też, że z przedstawionych dodatkowo w piśmie z dnia 29 stycznia 2019 r. wyjaśnień organu pierwszej instancji wynika, że w grudniu 2018 r. przeznaczono na ten cel kwotę 8.233,65 zł, o pomoc ubiegało się 17 rodzin/osób, a średnia wysokość zasiłku celowego na rodzinę wyniosła 382,94 zł. Organ podał, że w przypadku wnioskodawczyni zasiłek celowy na zakup żywności - zgodnie z ustalonymi zasadami - wynosi 200 zł, tj. 100 zł na osobę, a pomoc na zakup odzieży przyznano w maksymalnej wysokości, tj. 150 zł, gdyż strona ubiegała się o pomoc tylko dla siebie. Nadmienił też organ, że w okresie jesienno-zimowym w pierwszej kolejności zabezpiecza środki na zakup opału, a wysokość zasiłku na opał dla rodziny wynosiła od 500 zł do 650 zł. Nie bez znaczenia jest też fakt, że oprócz przyznanej skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 350 zł, rodzina korzysta z pomocy w formie zasiłku okresowego w kwocie 131,50 zł na okres: październik-grudzień 2018 r., zaś w listopadzie 2018 r. otrzymała świadczenie pieniężne na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 650 zł. Ponadto w okresie od stycznia 2018 r. do listopada 2018 r. wysokość udzielonej rodzinie pomocy wyniosła łącznie 4.300,50 zł. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że postępowanie organu pierwszej instancji było prawidłowe, bowiem dysponując środkami publicznymi jest zobowiązany do prowadzenia postępowania zgodnego z zasadami określonymi w przepisach proceduralnych zawartych w K.p.a., jak i przepisami materialnymi zawartymi w ustawie. Kolegium podkreśliło, że sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniem. Uznanie administracyjne daje bowiem organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile bowiem rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Natomiast w niniejszej sprawie decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w takiej, a nie w innej wysokości, organ pierwszej instancji uzasadnił w sposób przekonujący, podając wielkość środków pozostających do rozdysponowania i liczbę osób i rodzin kwalifikujących się, tak jak strona, do otrzymania pomocy, a zatem nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego. W świetle powyższego, Kolegium za nieuzasadnione uznało zarzuty odwołania. W przekonaniu organu odwoławczego, jakkolwiek kwota przyznanego zasiłku celowego nie zaspokoi całości potrzeb strony, to niewątpliwie stanowi istotne wsparcie w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Kolegium podzieliło także stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym zakresie wywiodło, że wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczeń pieniężnych przyznawanych przez organ pomocy społecznej, stąd zachodzi konieczność jak najszybszego dostarczenia skarżącej środków do życia, a tym samym jak najszybszego wdrożenia w życie decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej.
W skardze na powyższą decyzję M. K. wskazała, że organy prowadzą politykę dyskryminującą osoby poszkodowane, które są niewygodne w społeczeństwie. Podkreśliła, że w poprzednich miesiącach otrzymywała wyższe kwoty zasiłku, które pozwoliły jej na zaspokojenie najistotniejszych potrzeb, takich jak rehabilitacja, zakup leków czy koszty dojazdów do lekarza. Natomiast środki przeznaczane na potrzeby 17 rodzin w Gminie są przejawem niezrozumienia oraz społecznego ich wykluczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej nadal ustawą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, czy też potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności.
Formy pomocy społecznej ustawodawca określił w art. 36 ustawy, wśród których wymienił świadczenie w postaci zasiłku celowego. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarty w powyższym przepisie katalog nie ma charakteru zamkniętego. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest jednakże od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby w rodzinie wynosi 528 zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy, prawo do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy, przysługuje zatem osobie w rodzinie, w której dochód określony jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, nie przekracza kwoty 528 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że niewątpliwie skarżąca była uprawniona do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Trudna sytuacja życiowa skarżącej związana jest bowiem z brakiem pracy, długotrwałą chorobą i samotnym wychowaniem dziecka, czyli okolicznościami wskazanymi w art. 7 ustawy, uzasadniającymi przyznanie pomocy. Jednocześnie dochód skarżącej, ustalony zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ustawy, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. z listopada 2018 r., nie przekracza kwoty wymaganego kryterium dochodowego i wynosi 462,25 zł, a potrzebę, na której zaspokojenie wnioskodawczyni domagała się wsparcia, z całą pewnością można zaliczyć do niezbędnych. Przyznanie skarżącej zasiłku celowego znajdowało zatem umocowanie prawne.
Natomiast w związku z zarzutami skargi kwestionującymi wysokość przyznanego skarżącej świadczenia, wyjaśnić trzeba, na co trafnie zwrócił uwagę również organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w których w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Oznacza to, że orzekając w konkretnej sprawie organ może, ale nie musi przyznać wnioskowanej pomocy, oceniając sytuację wnioskodawcy, a w szczególności jego potrzeby w całokształcie okoliczności sprawy. Ponadto, rozpoznając złożony wniosek organ musi uwzględnić środki finansowe, jakimi dysponuje oraz zakres zgłoszonych przez wnioskodawców żądań (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2771/17, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując zatem kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne Sąd bada, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych oraz na podstawie oceny uwzględniającej zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, wymaganego na mocy art. 106 ust. 4 ustawy. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową rodziny skarżącej. W tym celu zebrano konieczne dowody m.in. w postaci wywiadu środowiskowego, oświadczenia skarżącej o jej stanie majątkowym, zaświadczenia o wysokości pobranych świadczeń w okresie od 1 listopada 2018 r. do 30 listopada 2018 r.
W przekonaniu Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku skarżącej i wydania decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na wnioskowane przez nią cele. Nie zostały przy tym ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące podawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Okoliczności takich nie wskazała również skarżąca.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydana w pierwszej instancji odpowiadają prawu, a kwota 350 zł, przyznana skarżącej w formie zasiłku celowego na cel wskazany we wniosku, jakim jest zakup żywności i odzieży, w pełni odpowiada zgłoszonej przez nią potrzebie.
W niniejszej sprawie nie można też stwierdzić, że ocenianie decyzje było dowolne i naruszały regulacje ustawy, a zwłaszcza - jak twierdzi skarżąca - w sposób niezgodny z prawem organy przyznały wnioskowaną pomoc w zaniżonej wysokości. W odniesieniu do stanowiska skarżącej dostrzec przede wszystkim trzeba, że wnioskodawczyni nie wskazała kwoty wnioskowanego wsparcia na poszczególne cele, jak również nie określiła jego łącznej wysokości. Wyraźnie należy zaznaczyć, że skarżąca ubiegała się o pomoc w zakupie odzieży tylko dla niej. Nie można tym samym czynić organowi zarzutu, że przyznany zasiłek jest zbyt niski bądź, że pomoc nie została przyznana we wnioskowanym wymiarze, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżącej przyznano zasiłek na dofinansowanie wskazanych przez nią celów. Natomiast ustalając wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawczyni i podały analitykę dotyczącą wielkości środków pieniężnych przeznaczonych w skali miesiąca na pomoc w formie zasiłków celowych oraz liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawiły kryterium, jakie było uwzględniane przy rozdziale posiadanych środków i wskazały na średnią wysokość przyznawanych zasiłków, wyjaśniając, że skarżącej przyznano pomoc na zakup odzieży w maksymalnej kwocie, tj. 150 zł. W ocenie Sądu, subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej przesądza, że w sytuacji skarżącej organy przyznając zasiłek celowy nie pozbawiły jej pomocy, a jedynie miarkowały środki finansowe, którymi dysponowały. W tym miejscu odnotowania również wymaga, że organowi pomocy społecznej jest doskonale znana sytuacja życiowa skarżącej, ponieważ objęta jest stałą opieką ze strony Ośrodka, o czym świadczy przyznanie w listopadzie 2018 r. zasiłku celowego na opał w maksymalnej kwocie 650 zł, produktów żywnościowych w ilości ok. 40 kg, jak również pozostałych świadczeń w łącznej kwocie 693 zł. Tak więc nie sposób skutecznie zarzucać organom, że nie wyjaśniły i nie rozważyły w sposób dokładny i wszechstronny sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca. Z kolei subiektywne przekonanie skarżącej, że jej potrzeby są tego rodzaju, iż winny być zaspokojone w całości ze środków publicznych, nie oznacza, że organ jest zobowiązany uwzględnić każdy wniosek. Jak już zauważono wyżej, decyzji o przyznaniu zasiłku celowego nie można podjąć z pominięciem ogólnych zasad wynikających z art. 2-4 ustawy. Organ administracyjny w tym zakresie nie jest powołany do świadczenia pomocy społecznej tylko wybranym jednostkom, lecz wszystkim potrzebującym osobom. Muszą zatem być wzięte pod uwagę możliwości finansowe Ośrodka i w związku z tym nie w każdym przypadku będzie możliwe uwzględnienie wszystkich wniosków strony. Istotnym elementem działalności organu jest w tym zakresie dokonanie wyważenia różnych grup interesów pomiędzy samymi potrzebującymi obywatelami, przy jednoczesnym uwzględnieniu celów, zadań i funkcji, jakie ma do zrealizowania organ powołany do świadczenia pomocy społecznej. Stąd, za nieuprawniony trzeba uznać zarzut skarżącej, że organy traktują ją w sposób dyskryminujący i celowo nie uwzględniają jej potrzeb.
Zauważyć też trzeba, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji potwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz - zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. - przedstawiło w uzasadnieniu okoliczności i fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu pierwszej instancji za zgodną z prawem.
Końcowo już tylko zaznaczyć można, że kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 2-4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 pkt 1 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2683/16).
Reasumując, stwierdzić przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i jego oceny zgodnie z zasadami, wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponadto, skoro z uzasadnienia kontrolowanych decyzji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego w wysokości 350 zł, ze wskazaniem przeznaczenia określonych kwot na poszczególne cele, to nie można postawić organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. W takiej sytuacji przyznanie skarżącej świadczenia o fakultatywnym charakterze znajduje oparcie w przepisach prawa i nie może być uznane za dowolne działanie organu. Sąd miał również na uwadze, że organy wskazały - stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a Kolegium wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniosło się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Nadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych wadliwości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło