II SA/Op 128/11
WyrokWSA w Opolu2011-05-24
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 jest zasadna, jeśli pięcioletni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczął się od pierwszej decyzji przyznającej płatność, a nie od pierwszej decyzji administracyjnej dotyczącej wniosku o płatność, nawet jeśli ta pierwsza decyzja przyznała kwotę 0,00 zł?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 była zasadna. Pięcioletni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczął się od dnia 1 marca 2005 r., zgodnie z przepisami przejściowymi rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie rolnośrodowiskowe, a nie od daty pierwszej decyzji przyznającej płatność. W związku z tym, rok 2010 był już po zakończeniu pięcioletniego okresu zobowiązania.Stan faktyczny
Skarżący P. D. ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że pięcioletni okres zobowiązania rolnośrodowiskowego rozpoczął się w 2005 r. i zakończył w 2009 r. Skarżący twierdził, że okres ten powinien być liczony od 2006 r., kiedy otrzymał pierwszą płatność, a decyzja z 2006 r. przyznająca 0,00 zł nie stanowiła przyznania płatności. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących pouczenia i rozstrzygania na niekorzyść strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu - działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 r. z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. WE L 160 z dnia 26.06.1999 r. ze zm.), § 2, § 11 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - odmówił P. D. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. W ustaleniach stanu faktycznego sprawy organ podał, że w dniu 12 maja 2010 r. P. D. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Opolu z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2010, za pomocą którego ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006). W deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych wnioskodawca wskazał na pakiet - Rolnictwo ekologiczne oraz wariant - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (z certyfikatem zgodności) S02d02. Pakietem tym objęto cztery działki ewidencyjne, na których zadeklarowano cztery działki rolne o powierzchni łącznie 3,52 ha. Wnioskowana kwota pomocy wynosiła 5420,80 zł. Następnie organ podniósł, że producent rolny posiada w uczestnictwie programu rolnośrodowiskowego więcej niż pięć zatwierdzonych spraw rolnośrodowiskowych i że w jego przypadku nie miało miejsca wydłużenie tego uczestnictwa. Dalej, przytoczył regulacje § 2 ust. 1, § 11 i § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, dotyczące przesłanek i wymaganej procedury przyznania płatności rolnośrodowiskowej, obowiązków wynikających z uczestnictwa w programie, a także terminów składania stosownych wniosków oraz dokonywania pierwszej i kolejnych płatności przez właściwe organy. Ponadto odwołał się do brzmienia art. 23 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia, z którego wynika, że wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk rolnośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat. Nawiązując do powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu stwierdził, że P. D. rozpoczął zobowiązanie rolnośrodowiskowe 1 marca 2005 r., a więc - licząc 5 pięcioletni okres zobowiązania - ostatni wniosek rolnośrodowiskowy w ramach PROW 2004-2006 złożył w 2009 r. W ocenie Kierownika, decyzja wydana w pierwszym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego nie spowodowała wykreślenia producenta rolnego z programu rolnośrodowiskowego, a tym samym z realizacji poszczególnych zobowiązań wynikających z pakietu "rolnictwo ekologiczne". Końcowo Kierownik zauważył, iż P. D. mógł złożyć wniosek kontynuacyjny po raz szósty w ramach PROW 2004-2006, wszakże pod tym warunkiem, że w trzecim roku realizacji programu rolnośrodowiskowego zwiększyłby powierzchnię użytków rolnych i tym samym opracował nowy plan działalności rolnośrodowiskowej na kolejne 5 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji P. D. zarzucił, że rażąco narusza ona prawo. Podkreślił, że złożony przez niego wniosek w 2010 r. dotyczy dopiero piątej płatności rolnośrodowiskowej. W wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 14 czerwca 2005 r. nie otrzymał żadnej płatności, a ponadto decyzja podjęta w tej sprawie zawiera błędne rozstrzygnięcie i powinna zostać stwierdzona jej nieważność, gdyż zamiast rozstrzygnięcia odmownego organ orzekł o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości, wynoszącej 0,00 zł. Dalej, P. D. wywodził, że pierwszej płatności dokonano na podstawie decyzji z dnia 30 listopada 2006 r., a więc stosownie do treści § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 20 lipca 2004 r., pięcioletni termin realizacji programu, do którego przystąpił winien być liczony od 1 marca 2006 r. W takim przekonaniu utwierdziła go pracownica Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, dlatego też nie przygotował nowego programu na kolejny, pięcioletni okres. Jednocześnie podniósł, że w decyzji z dnia 31 maja 2010 r. nie został poinformowany o kończącym się okresie realizacji programu, co narusza art. 9 K.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, uznając ją za prawidłową. Organ odwoławczy powielił ustalenia faktyczne orzekającego w sprawie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu, podając dodatkowo, że w dniu 14 czerwca 2005 r. P. D. zwrócił się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005, wskazując w sekcji VI.B. wniosku - Deklaracja pakietów lub wariantów w latach, na pakiet Rolnictwo ekologiczne (S02) na obszarze 3,52 ha, w wariantach: Uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) - kod S02d01. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła 6.336 zł. Do wniosku załączono potwierdzenie objęcia gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym nr 1098 05, wystawione przez jednostkę certyfikującą w rolnictwie ekologicznym A Sp. z o.o. w W. oraz kopie części mapy ewidencyjnej. Z uwagi na wyłączenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opolu od rozpatrzenia powyższego wniosku, organem właściwym do prowadzenia sprawy stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krapkowicach, który w dniu 28 lutego 2006 r. przyznał P. D. wnioskowaną płatność na rok 2005 w kwocie 0,00 zł, z uwagi na fakt, że rolnik nie znalazł się na wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej wynikające z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898 ze zm.). Następnie, strona otrzymywała płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na podstawie wniosków złożonych w latach 2006-2009. Kolejny wniosek strony dotyczący przyznania płatności na 2010 r. został załatwiony odmownie (decyzja z dnia [...], obecnie kwestionowana). W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że prowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego ustalił, że strona postępowania nie znalazła się na wykazie prowadzonym dla producentów spełniających wymagania w 2005 r. z powodu zastosowania środków ochrony roślin niedozwolonych w rolnictwie ekologicznym, tj. herbicydu Roundup. Ponadto odnotował fakt odmowy przez P. D. wykonania przez pracownika organu kserokopii przedłożonego planu działalności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu prawnym decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wskazując na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, podane już wcześniej przez organ pierwszej instancji, podniósł, że zagadaniem spornym jest data rozpoczęcia okresu realizacji programu rolnośrodowiskowego przez P. D. w kontekście zapisu § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W 2005 roku, czyli w pierwszym roku, w którym rolnik wnioskował o płatność w ramach przedmiotowego działania pomocowego, nie została przyznana płatność. Składając wniosek na rok 2010 P. D. zmierzał do uzyskania piątej płatności, choć był to jego szósty wniosek w działaniach realizowanych w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. Oceniając te fakty pod kątem możliwości pozytywnego załatwienia ostatniego wniosku strony, organ odwoławczy dokonał w pierwszym rzędzie analizy przepisu § 13 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia. Podkreślił, że nie można utożsamiać pojęcia "zobowiązanie rolnośrodowiskowe" z pojęciem "płatność rolnośrodowiskowa". Pierwsze z nich, wykształcone na gruncie art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1257/1999/WE, polega na stosowaniu praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. Natomiast płatności rolnośrodowiskowe są jedynie następstwem realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Stąd też wniosek o płatność rolnośrodowiskową złożony w kolejnym roku trwania zobowiązania, nie jest wnioskiem o przystąpienie do określonego typu programu, lecz o przyznanie płatności. Przepis § 13 ust. 2 omawianego rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ustanawiając początek biegu terminu zobowiązania rolnośrodowiskowego na dzień 1 marca, łączy go z wydaniem decyzji administracyjnej o przyznaniu pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, przez którą należy rozumieć jakąkolwiek decyzję kończącą sprawę z pierwszego wniosku. Za taką wykładnią komentowanej regulacji przemawia to, że zainicjowanie uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym wiąże się m.in. z koniecznością opracowania przez fachowy podmiot planu działalności rolnośrodowiskowej. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego rolnik jest zobowiązany do realizacji pakietów zgodnie z tymże planem. Powiązanie pięcioletniego okresu z planem działalności rolnośrodowiskowej uwidocznione jest wyraźnie w treści Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006, w ramach którego P. D. wnioskował o poszczególne płatności. I tak, w części 9.6. tego planu, opisującej przedmiotowe działalnie pomocowe, wskazano np. że w razie nabycia gruntów rolnych o powierzchni większej niż 2 ha w 3 i dalszych latach uczestnictwa w programie, rolnik powinien złożyć nowy plan działalności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do całego gospodarstwa (w przypadku, gdy nowo nabyte grunty będą objęte pakietami rolnośrodowiskowymi). Nowy plan rolnośrodowiskowy będzie realizowany w ciągu następnych 5 lat. Stąd wniosek, że plan działalności rolnośrodowiskowej jest opracowywany na konkretne lata gospodarcze ze wskazaniem początku jego obowiązywania. W sprawie P. D. okazany plan został sporządzony na lata 2005-2010 i wskazano w nim dzień 1 marca 2005 r., jako termin rozpoczęcia jego realizacji. Ponadto, gdyby powiązać początek biegu zobowiązania rolnośrodowiskowego z okolicznością skutecznego wnioskowania o płatności, to każdorazowa odmowa przyznania wsparcia skutkować musiałaby wydłużeniem zobowiązania rolnośrodowiskowego o trudny do oszacowania czasookres. Powyższe byłoby nieracjonalne i niemożliwe do realizacji z punktu widzenia wydatkowania środków wspólnotowych w ramach PROW 2004-2006 i obowiązku zamknięcia wydatków na określonym poziomie w określonych terminach. O tym, że P. D. realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe już w 2005 r. świadczy także fakt, iż w tym roku był objęty kontrolą jednostki certyfikującej A. Podsumowując swoje wywody organ odwoławczy stwierdził, że niekwestionowanym faktem jest, iż strona nie sporządziła w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego nowego planu działalności rolnośrodowiskowej, zatem rok 2009 był ostatnim, w którym na podstawie tegoż planu - w ramach zobowiązania zaciągniętego w dniu 1 marca 2005 r. - mogła wnioskować o płatność rolnośrodowiskową. Końcowo organ zauważył, że strona mogła przystąpić w 2010 r. do programu rolnośrodowiskowego wdrażanego przez ARiMR w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W tej mierze, odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego wprowadzenia w błąd przez pracownika Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, podniesiono, że strona ta nie występowała do organu o zajęcie stanowiska w podnoszonym zakresie.
W skardze na powyższą decyzję P. D. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżył również wydane przez organ odwoławczy postanowienie w sprawie odmowy przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa. Zarzucił, że kwestionowane decyzje naruszają prawo materialne, gdyż zawierają błędną wykładnię § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznając, że naliczenie kwoty w wysokości 0,00 zł jest przyznaniem płatności; a także naruszają prawo procesowe, tj. art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ rozstrzygają na niekorzyść strony postępowania, a nadto zaprezentowano w nich stanowisko sprzeczne z wcześniejszą informacją udzieloną stronie. Uzasadniając stawiane zarzuty skarżący podał, że płatność rolnośrodowiskowa, o którą się ubiega wypłacana jest przez okres pięciu lat, zgodnie z opracowanym planem działalności rolnośrodowiskowej, na podstawie corocznie składanych wniosków. Pierwszy wniosek złożony w tej spawie nie spowodował przyznania wsparcia, dopiero w wyniku złożenia drugiego wniosku została przyznana pierwsza płatność. Kolejne płatności dotyczyły lat 2007-2009. Natomiast w 2010 r. organy odmówiły przyznania skarżącemu piątej płatności. W okolicznościach sprawy wadliwie przyjęto, że naliczenie kwoty w pierwszej decyzji w wysokości 0,00 zł jest przyznaniem płatności, o jakiej mowa w § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że za pierwszą decyzję o przyznaniu płatności winna być uznana decyzja z 30 listopada 2006 r. a nie decyzja z 28 lutego 2006 r., która mówi o kwocie 0,00 zł., co z kolei nie stanowi o udzieleniu jakiejkolwiek pomocy. W mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisach chodzi bowiem o faktyczne przysporzenie majątkowe, stanowiące pomoc finansową w celu rozwoju obszarów wiejskich i wzrostu dochodów z rolnictwa, poprawy warunków życia, pracy i produkcji. Odnośnie zarzucanych naruszeń prawa procesowego skarżący wyjaśnił, że wątpliwości na tle § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zinterpretowano na jego niekorzyść, choć nie stał za tym żaden ważny interes społeczny, natomiast przedstawiona w tej mierze argumentacja organu odwoławczego nie może być brana pod uwagę z punktu widzenia interesów beneficjenta programów unijnych. Dalej skarżący argumentował, że w przekonaniu, iż w jego przypadku pięcioletni okres realizacji programu rolnośrodowiskowego liczy się od dnia 5 marca 2006 r., utwierdziła go pracownica organu i dlatego złożył wniosek na 2010 r. Z tego też powodu skarżący nie przystąpił do nowego programu na następne lata. Końcowo skarżący wywodził, że to na organach spoczywa obowiązek czuwania nad tym, by strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, dlatego wyjaśnienie organu odwoławczego wskazujące na brak pisemnego wystąpienia o zajęcia stanowiska w wątpliwej kwestii jest sprzeczne z brzmieniem art. 9 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko wraz z jego argumentacją. Dodatkowo podkreślono, że nawet gdyby podzielić stanowisko skarżącego, to i tak nie mógłby on otrzymać dofinansowania na 2010 r. z uwagi na zapis § 2 ust. 1 pkt 2 w związku z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego, gdyż rolnik nie może realizować pakietów zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, który przestał obowiązywać. Co do zarzutu naruszenia art. 8 i art. 9 K.p.a. organ odwoławczy podniósł, że P. D. składał oświadczenie na kolejnych wnioskach o wsparcie, iż zaznajomił się z zasadami uczestnictwa w programie, natomiast nie wykazał, by osobiście zasięgał ustnej informacji u pracowników Agencji.
W trakcie rozprawy sądowej strony podtrzymały dotychczas prezentowane stanowiska procesowe, odwołując się do przedstawionej wcześniej argumentacji.
Skarga P. D. dotycząca postanowienia Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 13 grudnia 2010 r. o odmowie przyznania zwrotu kosztów stawiennictwa na wezwanie organu została wyodrębniona do odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego i zarejestrowano ją pod sygn. akt II SA/Op 271/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod wskazanym wyżej kątem wykazała, że decyzja ta nie jest obarczona takimi wadami, które skutkują jej uchyleniem, choć od razu powiedzieć trzeba, że zdaniem Sądu odmowne załatwienie wniosku skarżącego w niniejszej sprawie winno nastąpić ze wskazaniem innego przepisu prawa niż podany przez organy decyzyjne.
Poddana ocenie Sądu decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., i utrzymano nią w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne o odmowie przyznania P. D. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2010. Organy administracji obu instancji zgodnie bowiem uznały, że w przypadku wnioskodawcy pierwszym rokiem korzystania z pięciorocznego działania pomocowego w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 - pakiet: Rolnictwo ekologiczne (S02) na obszarze 3,52 ha, wariant: Uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności) - kod S02d01, był rok 2005, kiedy to do organu wpłynął pierwszy wniosek o przyznanie płatności na ten właśnie rok. Następne cztery wnioski dotyczyły lat 2006-2009. Tak więc skarżący pięciokrotnie składał wnioski o przedmiotową pomoc, wskutek czego wydano pięć rozstrzygnięć, choć na podstawie pierwszego z nich (decyzja z dnia 2 lutego 2006 r.) strona nie otrzymała płatności, gdyż nie znalazła się na wykazie przekazanym przez kontrolującą jednostkę certyfikującą (A Spółka z o.o. w W.) do ARiMR. Powyższych faktów nie kwestionuje sam skarżący - podobnie jak i tego, że nie zwiększył powierzchni użytków rolnych, na których realizował program - lecz uważa, że powołany przez organy decyzyjne § 13 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, na który to przepis powołano się w rozstrzygnięciach, stanowi wprost o realizacji przez producenta rolnego programu rolnośrodowiskowego od dnia 1 marca roku, w którym została wydana decyzja administracyjna o przyznaniu pierwszej płatności. Taką decyzję - przyznającą po raz pierwszy płatność - uzyskał dopiero w listopadzie 2006 r. i od tego właśnie roku można mówić o rozpoczęciu przez niego programu rolnośrodowiskowego. Odmiennego zdania były orzekające w sprawie organy administracji, które przyjęły, że termin realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w spornym przepisie, liczy się od pierwszego wniosku zakończonego jakąkolwiek decyzją, w tym także taką decyzją, na podstawie której strona nie uzyskała żądanej płatności.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, spór jaki wyniknął pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, a dotyczący wykładni przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w jego brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji, jest o tyle bezprzedmiotowy, że nie na jego podstawie należało oceniać datę rozpoczęcia pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego, do którego przystąpił P. D. Niewątpliwie dla skarżącego jest to niezmiernie istotna kwestia, gdyż od jej wyjaśnienia zależy możliwość skutecznego domagania się przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2010 r., na podstawie wniosku złożonego po raz szósty. Trafnie wskazywano w decyzjach organów obu instancji, że stosownie do treści art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 r. z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. U. WE L 160 z dnia 26.06.1999 r. ze zm.), wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat, a w miarę potrzeby dla szczególnych rodzajów zobowiązań określany jest dłuższy okres, uwzględniający ich wpływ na środowisko lub warunki utrzymania zwierząt. Natomiast, stosownie do treści § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się m.in. do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 cyt. wyżej rozporządzenia nr 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE - Dz. U. UE L 153 z 30.04.2004 r. (pkt 1 ust. 1 § 2), a także do realizacji - zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej - pakietów, o których mowa w § 1 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (pkt 2 ust. 1 § 2), w tym pakietu rolnictwa ekologicznego, jakie prowadzi skarżący. Opierając się na tych regulacjach organy administracji obu instancji słusznie odnotowały, że w przypadku P. D. zobowiązanie rolnośrodowiskowe trwało pięć lat, a przysługujące mu płatności z tego tytułu, wypłacane na podstawie składanych w kolejnych latach wniosków, były jedynie następstwem realizacji powyższego zobowiązania. Dlatego też, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, sam fakt złożenia wniosku o płatność nie jest wnioskiem o przystąpienie do określonego typu programu. Stąd, nie zasługuje na akceptację stanowisko skarżącego, iż rozpoczął realizację programu w roku 2006, kiedy to - w wyniku złożenia drugiego wniosku - otrzymał decyzję przyznającą żądaną płatność. Wniosek ten skarżący wyprowadził z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, na który błędnie powołały się organy decyzyjne. Jak sygnalizowano już wcześniej, zdaniem Sądu, przepis ten nie znajduje zastosowania w rozważanym przypadku, stąd też nie zasługuje na akceptację zarzut skargi dotyczący rozstrzygnięcia wątpliwości, jakie powstały w związku z jego wykładnią, na niekorzyść strony. W trakcie obowiązywania rozporządzenia rolnośrodowiskowego poszczególne regulacje tego aktu zostały kilkakrotnie zmienione, w tym także komentowany § 13 ust. 2. Mocą § 1 pkt 9 obowiązującego od dnia 9 lutego 2005 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 22, poz. 179), nadano komentowanemu przepisowi jego obecne brzmienie. Jednocześnie, w § 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia zmieniającego postanowiono, iż producent rolny, który złożył po raz pierwszy wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w terminie od dnia 1 września 2004 r. do dnia 15 czerwca 2005 r., realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia 1 marca 2005 r. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że P. D. złożył pierwszy wniosek o przyznanie płatności w dniu 14 czerwca 2005 r., zatem ustalenia daty, od której rozpoczął realizację programu rolnośrodowiskowego należało dokonać z uwzględnieniem przytoczonego ostatnio przepisu. Przepis ten nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, dlatego w realiach rozpoznawanych sprawy nie może być wątpliwości, że skarżący nie realizował programu rolnośrodowiskowego od 2006 r., a tak twierdził w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze, lecz od dnia 1 marca 2005 r. Taka też data rozpoczęcia uczestnictwa w programie została wskazana w przedstawionym przez skarżącego planie działalności rolnośrodowiskowej. W konsekwencji, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu zobowiązania rolnośrodowiskowego, za zasadne trzeba uznać stanowisko organów administracji obu instancji o braku podstaw do przyznania skarżącemu płatności na 2010 r., choć - jak wykazano wyżej - nie można w pełni zgodzić się z zaprezentowaną w rozstrzygnięciach argumentacją. Powiedziane dotąd dowodzi, że w kontrolowanej sprawie organy decyzyjne błędnie zastosowały do ustalonego stanu faktycznego § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego (błąd subsumcji), jednak brak oparcia podjętej decyzji na właściwej podstawie prawnej, podczas gdy podstawa ta w istocie istnieje, a rozstrzygnięcie - jak wykazano wyżej - odpowiada prawu, nie stanowi naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., sąd zobowiązany jest bowiem do uwzględnienia skargi i w efekcie do uchylenia kwestionowanego aktu tylko w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego i gdy jednocześnie naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca.
Na koniec, odnosząc się jeszcze do zarzutu skargi dotyczącego wadliwego pouczenia o końcowym terminie okresu realizacji programu, stwierdzić trzeba, że materiał dokumentacyjny sprawy nie potwierdza, by takie pouczenie było udzielane przez pracowników Agencji, natomiast - jak słusznie argumentował organ odwoławczy - skarżący składał oświadczenie na kolejnych wnioskach o wsparcie, iż zaznajomił się z zasadami uczestnictwa w programie. Dlatego Sąd nie stwierdził, by zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w warunkach naruszenia art. 9 K.p.a.
Ze wskazanych wyżej przyczyn skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło