II SA/Op 130/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę. Decyzją z dnia 22 maja 2021 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 50 ust. 1, ust. 3, ust. 5, ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), orzekł o przyznaniu T. R. świadczenia w formie usług opiekuńczych od dnia 11 czerwca 2012 r. do 31 października 2012 r. w ilości 18 godzin miesięcznie, jako świadczenie bezpłatne w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych, a w szczególności pomocy w utrzymaniu czystości w pomieszczeniu osoby wymagającej opieki, praniu bielizny osobistej i pościelowej, jeden raz na kwartał mycia okien oraz zmiany firanek i zasłon okiennych, jeden raz na tydzień mycie podłogi, zakupów artykułów żywnościowych i innych, pomocy w załatwianiu spraw urzędowych, pomocy w dojściu do placówek służby zdrowia i innych w razie potrzeby. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. T. R. zwrócił się o przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż T. R. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, porusza się przy pomocy kul, ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu znacznym. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej, która po odliczeniu alimentów wynosi 598,26 zł. Wnioskodawca opłaca energię elektryczną – 70,71 zł, gaz – 53,73, telefon – 136,50 zł, leki – 13,62 zł. Kwotę, która pozostaje wnioskodawca przeznacza na zakup żywności oraz środków czystości. Podał także organ, że wnioskodawca korzysta od 15 października 1995 r. z pomocy w formie usług opiekuńczych oraz, że w okresie jednego roku żądał on kilkukrotnej zmiany opiekunki. W przypadku ostatniej z opiekunek, nie była ona wpuszczana do mieszkania przez wnioskodawcę, a przyczyny takiej decyzji nie zostały przez wnioskodawcę uzasadnione. Organ wskazywał nadto, że beneficjent umieszcza na portalu internetowym filmy dotyczące pracy opiekunek, nie mając co do tego zgody żadnej z nich. Argumentował dalej, że po przedłożeniu przez wnioskodawcę zaświadczenia lekarza rodzinnego z dnia 9 maja 2012 r. organ, dysponując dodatkowo informacją od lekarza neurologa, który poinformował o niemożności wystawienia żądanego przez pacjenta (wnioskodawcę zaświadczenia), zwrócił się o jego weryfikację do lekarza rodzinnego, który dokonał jego wystawienia. W zaświadczeniu z dnia 15 maja 2012 r. lekarz stwierdził, że wnioskodawca wymaga usług opiekuńczych i w chwili obecnej nie wymaga czynności pielęgnacyjnych. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny oraz informacje uzyskane od opiekunki, że u wnioskodawcy przebywa od kilku lat kobieta z którą wnioskodawca razem chodzi na zakupy i wraca do mieszkania oraz, że postawa wnioskodawcy jest roszczeniowa, nieznosząca sprzeciwu i mało konkretna organ uznał, że T. R. objęty zostanie pomocą w formie usług opiekuńczych w ilości 18 godzin miesięcznie. Jednocześnie, uwzględniając sytuację zdrowotną i bytową przyjął, że zaistniały podstawy do całkowitego zwolnienia beneficjenta pomocy z ponoszenia odpłatności za usługi. Organ przedstawił także argumentację związaną z brakiem możliwości przyznania usług opiekuńczych, które byłyby świadczone o każdej porze dnia i nocy oraz przemawiające za brakiem potrzeby przyznania pomocy w postaci czynności pielęgnacyjnych. W odwołaniu od powyższej decyzji T. R. wniósł o jej zmianę. Zarzucił organowi naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazując na powyższe, wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenie stanu wynikającego z orzecznictwa WSA w Opolu i wcześniej wydanych decyzji w tej materii. W uzasadnieniu wskazywał, że organ w ramach oszczędności pozbawił samotną osobę trwale niepełnosprawną i schorowaną prawa do godnego życia. Jego zdaniem, organ nie wskazał co się stało ze środkami pieniężnymi na realizację usług opiekuńczych. Zauważał, że w decyzji nie znalazła się wzmianka, że: "wysłana do podopiecznego opiekunka z premedytacją pluła do posiłków przygotowywanych podopiecznemu, myła naczynia mleczkiem CIF, nadto umyte naczynia wycierała ścierką nasączoną środkami pochodzącymi z mleczka CIF oraz brudem z wycieranego kurzu." Zauważał, że organ nie wspomniał o możliwości zatrudnienia osoby na jaką wskazywał Urząd Miejski w Nysie oraz nie wyjaśnił jak w 18 godzin miesięcznie opiekunka ma wykonać m.in. wymienione w decyzji czynności. Decyzją z dnia 29 października 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie w oparciu o art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, ust. 3 i 4 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wyjaśnił cele pomocy społecznej, wskazał na zasady i przesłanki jej udzielania. Powołując przepisy art. 50 ustawy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że odwołujący ze względu na stan zdrowia wymaga pomocy innych osób. Wyjaśnił, że z konstrukcji art. 50 ustawy wynika to, iż decyzje w sprawach usług opiekuńczych mają charakter uznaniowy i to zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do okresu i miejsca świadczenia. Wyznacznikiem ustalenia zakresu przyznania usług opiekuńczych jest z jednej strony rozmiar potrzeb wnioskodawcy, a z drugiej możliwości finansowe organu. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału SKO uznało, że ilość, jak i zakres przyznanych usług opiekuńczych uwzględnia potrzeby odwołującego. Ze znajdujących się w aktach zaświadczeń lekarskich wynika, że pacjent wymaga usług opiekuńczych, ale żadne z tych zaświadczeń nie zawierało wymiaru godzin usług opiekuńczych jakimi winien być objęty odwołujący. Zawierały one natomiast stwierdzenie, że pacjent porusza się samodzielnie za pomocą kul łokciowych i nie wymaga usług pielęgnacyjnych, które to czynności winien wykonywać samodzielnie oraz, że nie wymaga całodobowej opieki i pomocy. W związku z powyższym usługi opiekuńcze przyznane zostały odwołującemu, w zakresie jaki wynikał z jego wniosku oraz treści zaświadczeń. Argumentował nadto organ, że organ I instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego i nie dopuścił się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku strony, gdyż usługi opiekuńcze obejmują przede wszystkim pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną zaleconą przez lekarza oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Przyznana ilość godzin usług opiekuńczych w wymiarze 18 godzin miesięcznie pozwoli na wykonanie czynności związanych z utrzymaniem czystości w mieszkaniu, praniu, zakupach, zwłaszcza, że odwołujący porusza się samodzielnie, nie jest osobą obłożnie chorą, może wykonywać czynności pielęgnacyjne samodzielnie oraz nie wymaga całodobowej opieki. SKO podzieliło również stanowisko organu I instancji co do zwolnienia odwołującego z ponoszenia odpłatności za wykonywane na jego rzecz usługi opiekuńcze. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdziło, że niezrozumiały jest zarzut, że odwołujący pozbawiony jest od wielu miesięcy usług opiekuńczych, skoro takie usługi przyznano mu decyzją z dnia 4 maja 2011 r. na okres od 1 maja 2011 r. do 30 kwietnia 2012 r. i nie są one realizowane ze względu na to, ze strona nie wpuszcza do domu osoby świadczącej te usługi. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się T. R., wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i podjęcie decyzji na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez niezbędnych rozważań dotyczących rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w oparciu o odmienne stanowiska lekarzy różnych specjalności, wskazując, iż 18 godzin miesięcznie jest wystarczające, zaś postawa skarżącego roszczeniowa i mało konkretna; naruszenie art. 50 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na przyjęciu, iż organ I instancji uwzględnił większość potrzeb skarżącego, jakie zostały przez niego zgłoszone. W uzasadnieniu skarżący dowodził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, albowiem prowadzi do niewłaściwego zastosowania prawa i wypaczenia samej instytucji pomocy, w tym usług opiekuńczych. Podkreślał, że organ winien dokonać oceny rodzaju niepełnosprawności i adekwatnych do tej niepełnosprawności ułatwień egzystencji i realizacji ról społecznych uprawnionego. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie wykonano powyższego, a organy oparły się na rozbieżnych zaświadczeniach lekarskich. Potrzeby skarżącego winny być ocenione poprzez pryzmat doświadczenia życiowego oraz zasad logiki oraz przy uwzględnieniu rodzaju ułomności, z jaką boryka się skarżący. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ stwierdził, że w decyzji wyjaśniono przyczyny przyznania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 października 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 22 maja 2012 r., przyznającą T. R. świadczenie w formie usług opiekuńczych od 11 czerwca 2012 r. do 31 października 2012 r. w ilości 18 godzin miesięcznie, jako świadczenie bezpłatne. Rozstrzygnięciom tym skarżący zarzuca nieuwzględnienie wszystkich jego potrzeb, a ponadto podnosi, że organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, które umożliwiłoby mu dokonanie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i przyznanie usług opiekuńczych w rozmiarze uwzględniającym rodzaj ułomności oraz potrzeby skarżącego. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zapadłych decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają przepisom prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy otrzymali w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Powołane przepisy, jak wynika z ich treści określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Mając powyższe na względzie należy uznać, że T. R., jako osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący T. R. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Nysie z dnia 18 stycznia 2005 r., którym zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności, a niepełnosprawność ma charakter trwały. W złożonym wniosku z dnia 13 kwietnia 2012 r. skarżący domagał się udzielenia pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych, która zapewni mu pomoc: "w utrzymaniu czystości w mieszkaniu osoby wymagającej opieki, w przygotowywaniu posiłków z uwzględnieniem diety i warunków sanitarnych, w zakupie artykułów żywnościowych i innych niezbędnych do życia, w podaniu szklanki wody i umyciu się przy objawach choroby, w praniu bielizny osobistej i pościelowej, zmianie pościeli, załatwianiu spraw urzędowych, w dojściu do placówek służby zdrowia i innych, w pielęgnacji i ćwiczeniach rehabilitacyjnych zleconych przez lekarza, w podtrzymywaniu psychofizycznej kondycji (...)" każdego dnia o każdej porze dnia i nocy, jeśli będzie tego wymagała sytuacja zdrowotna lub losowa (taka jak np.: zalanie czy remont mieszkania,ewentualnie nawrót objawów chorobowych)". Wobec treści żądania skarżącego dostrzec należy, że w myśl art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych (ust. 1), a usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3). Z powyższego wynika, że osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych nie może oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania i doprowadzi do sytuacji, w której nie będzie zmuszona wykonywać żadnych czynności, gdyż zastąpiona zostanie w nich przez "opiekunkę". Przepis ten nie zwalnia osoby objętej systemem pomocy z dalszego wykorzystywania własnych umiejętności, możliwości, uprawnień w pokonywaniu trudności i ułomności z jakimi się boryka. Celem tego przepisu, jak i regulacji ustawy o pomocy społecznej jest wsparcie osób wymagających pomocy w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, którym nie są w stanie samodzielnie podołać. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie tej formy pomocy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 50 ust. 5 ustawy. Przepis ten stanowi, iż ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Zaskarżona decyzja zawiera te elementy. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w zakresie ilości przyznanych skarżącemu godzin pomocy w postaci usług opiekuńczych, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygniecie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. O ile bowiem działanie w granicach uznania administracyjnego nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, gdyż organ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i w tym przypadku przepisami ustawy o pomocy społecznej, to jednak dysponuje on pewną swobodą przy podejmowaniu decyzji. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, w konsekwencji Sąd badał zatem, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Z przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej wynika zasada indywidualizacji i fakultatywności świadczeń. Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie pomocy w wymiarze 18 godzin miesięcznie. Wbrew zarzutom skargi organy ustaliły rodzaj niepełnosprawności skarżącego i przyjęły nie tylko na podstawie wywiadu środowiskowego, notatki służbowej, ale również zaświadczenia lekarza neurologa z dnia 9 maja 2012 r., że skarżący jest osobą, która porusza się samodzielnie przy pomocy kul, a czynności pielęgnacyjne powinien wykonywać samodzielnie i nie wymaga całodobowej opieki oraz pomocy. Podobnej treści zapis o potrzebie udzielenia pomocy w formie usług opiekuńczych zawarty został w istocie w zaświadczeniach z dnia 27 kwietnia 2012 r., 15 maja 2012 r. oraz 9 maja 2012 r. Rozbieżności w zaświadczeniach (27 kwietnia 2012 r., 9 maja 2012 r. i 15 maja 2012 r. - wszystkie wystawione przez tego samego lekarza) dotyczyły potrzeby bądź nie objęcia skarżącego pomocą w postaci usług opiekuńczych. Lekarz wystawiający te zaświadczenia wyjaśnił, że skarżący dopiero w maju 2012 r. zadeklarował objęcie go opieką medyczną przez tego lekarza. Mając zatem na uwadze powyższe uznać należało, że zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, rzekomym samotnym gospodarowaniem, postawą skarżącego oraz uniemożliwianiem realizowania przyznanych mu usług opiekuńczych w okresie do 30 kwietnia 2012 r. Działając w ramach uznania administracyjnego, trafnie uznały, że sytuacja w jakiej znalazł się T. R. uzasadnia przyznanie skarżącemu usług opiekuńczych w wymiarze 18 godzin miesięcznie, które to usługi ułatwią skarżącemu funkcjonowanie i wesprą go w wykonywanych przez niego czynnościach codziennych. Organy precyzyjnie ustaliły, jakiego rodzaju usługi w danym przypadku były niezbędne, ustaliły zakres oraz czas ich trwania. Trafnie przy tym wskazały, mając na uwadze umiejętności skarżącego związane z poruszaniem się, nie tylko w miejscu zamieszkania, lecz także poza nim, że jest on w stanie dokonać samodzielnie wielu czynności, skoro uniemożliwiał realizowanie przyznanych mu do dnia 30 kwietnia 2012 r. usług opiekuńczych, a to poprzez niewpuszczanie "opiekunki" do domu. Powyższe musiało prowadzić do wniosku, że skarżącemu była w tym okresie zbędna pomoc w codziennym funkcjonowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu I instancji za zgodną z prawem. Organ odwoławczy dokonał także analizy okoliczności dotyczących czynności pielęgnacyjnych, jak i przy ćwiczeniach rehabilitacyjnych i argumentację w tym zakresie Sąd podziela. Reasumując, z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu pomocy w postaci bezpłatnych usług opiekuńczych w wymiarze 18 godzin miesięcznie, a to z kolei wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Zdaniem Sądu, bezzasadnym jest zarzut skarżącego, że organ nie wykazał w oparciu o materiał dowodowy wysokości posiadanych środków finansowych oraz tego, że z uwagi na ograniczone środki nie jest możliwe udzielenie skarżącemu pomocy w większym wymiarze. Wskazać bowiem należy, że organ pierwszej instancji nie ma obowiązku przedstawiania szczegółowego rozliczenia środków pieniężnych, jakimi dysponuje. Żadne przepisy prawa nie zobowiązują też organu do przedkładania stronie postępowania dowodów w zakresie posiadanych środków finansowych i kosztów związanych z działalnością Ośrodka. Oceniając legalność decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej Sąd nie bada natomiast prawidłowości gospodarowania środkami pieniężnymi przez organ. Podkreślić należy, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może ją przyznać w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny. Uprawnienia wynikające z ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki , możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej (por wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1344/11 – http:www.nsa.gov.pl). Stąd też, skoro skarżący jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, ale która nie jest obłożnie chorą i wymagającą całodobowej opieki i pomocy, lecz posiada umiejętność poruszania się o kulach i wykonywania, zapewne nie bez trudu, czynności codziennych, to mimo wszystko winien w pierwszej kolejności wykorzystywać te własne możliwości. Usługi opiekuńcze mają wspomóc jedynie skarżącego w wykonywaniu codziennych czynności życiowych. W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i proceduralnego. Z tego też względu na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.