II SA/Op 135/11
WyrokWSA w Opolu2011-07-18
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało pismo skarżącej z dnia 19 listopada 2010 r. za skuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, mimo wcześniejszego skutecznego doręczenia tej decyzji i wniesienia odwołania w terminie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 129 § 2 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., uznając pismo skarżącej z dnia 19 listopada 2010 r. za skuteczne odwołanie. Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 1 marca 2010 r. było skuteczne, a wniesione w terminie odwołanie z dnia 2 marca 2010 r. powinno zostać merytorycznie rozpoznane. Ponowne doręczenie decyzji nie otwiera nowego terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżąca S. H. wniosła o przyznanie zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego i odmowę podpisania kontraktu socjalnego. Decyzja została doręczona córce skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając doręczenie za nieskuteczne. WSA uchylił to postanowienie, uznając doręczenie za skuteczne. Po ponownym doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji, skarżąca wniosła kolejne pismo. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA uchylił decyzję Kolegium, uznając, że błędnie potraktowano pismo z 19 listopada 2010 r. jako skuteczne odwołanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W wyniku rozpatrzenia wniosku S. H. z dnia 1 lutego 2010 r. o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił stronie przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego w związku z uwzględnieniem dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego, a także z powodu odmowy podpisania kontraktu socjalnego. Rozważył też negatywnie możliwość przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego. Powyższa decyzja przesłana została S. H. na adres podany we wniosku i pod tym adresem została w dniu 1 marca 2010 r. doręczona córce strony – D., za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Nie godząc się z tą decyzją, S. H. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odwołanie, opatrzone datą 2 marca 2010 r., które do organu wpłynęło dnia 4 marca 2010 r. (co potwierdza prezentata). W treści odwołania zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu oraz podniosła, że odmówiła podpisania kontraktu socjalnego z uwagi na niemożliwość spełnienia stawianych żądań dotyczących podwyższenia alimentów na dzieci. Zaznaczyła przy tym, że pomimo podpisania kontraktu przez jej syna D., nie otrzymał on pomocy.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, opartym o przepis art. 134 K.p.a. stwierdziło jego niedopuszczalność, uzasadniając to tym, że z uwagi na fakt odebrania decyzji przez małoletnią córkę strony, decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, zatem nie może być przedmiotem zaskarżenia. Kolegium poinformowało ponadto, że weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym będzie możliwa po uprzednim wprowadzeniu jej do obrotu prawnego, tj. po doręczeniu decyzji stronie przez organ pierwszej instancji z zachowaniem wymogów ustawowych. Dopiero od tego momentu rozpocznie bieg termin do wniesienia odwołania tej decyzji.
Na powyższe postanowienie S. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Op 8/11, uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu, kwestionując stanowisko organu, Sąd wywiódł, że doręczenie decyzji małoletniej córce, nie miało dla skarżącej ujemnych skutków, gdyż złożyła odwołanie w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 4 marca 2010 r., czyli w ustawowym terminie. Sąd dostrzegł, że w treści odwołania skarżąca wskazała numer i datę skarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej oraz podjęła polemikę z rozstrzygnięciem, co pozwala uznać, że skarżąca zapoznała się z treścią skierowanej do niej decyzji, a to z kolei pozwalało uznać doręczenie za skuteczne. Przyjmując, że doszło do błędnego zastosowania przez organ art. 134 K.p.a., Sąd wskazał, że naruszenie przez organ przepisów o doręczeniach nie może wszak działać na niekorzyść strony, która doręczenia tego nie kwestionuje i która - pomimo wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji - wniosła od niej odwołanie z zachowaniem terminu. Przeciwne zapatrywanie przeczyłoby bowiem celowi normy wynikającej z art. 43 K.p.a. W świetle dokonanej oceny Sąd stwierdził, że organ odwoławczy był zobowiązany do rozpoznania odwołania pod względem merytorycznym.
Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...], nr [...], została ponownie przesłana stronie i ponownie doręczona w dniu 17 listopada 2010 r.
W piśmie z dnia 19 listopada 2010 r., zatytułowanym "odwołanie", które do organu wpłynęło w dniu 22 listopada 2010 r., S. H. podniosła, że decyzja organu pierwszej instancji jest sprzeczna z literą prawa. Oświadczyła, że "podtrzymuje w całości uzasadnienie odwołania I z wniosku 1 II 2010 r.". Ponadto w uzupełnieniu podała, że jest "małżonką rencisty o trwałej niezdolności w gospodarstwie rolnym, zatem brzmienie art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jest adekwatne do zakazu działalności rolniczej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu, przedstawiając stan faktyczny sprawy, organ wskazał, że od decyzji organu pierwszej instancji strona odwołała się (z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania) po ponownym doręczeniu decyzji pierwszoinstancyjnej. W zakresie wniesionego odwołania powołał zarzuty podniesione w piśmie S. H. z dnia 19 listopada 2010 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego, w tym również w związku z odmową podpisania kontraktu socjalnego.
Powyższa decyzja zaskarżona została przez S. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i skarga ta stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Kwestionując odmowę przyznania pomocy społecznej, skarżąca podniosła, że wraz z dwójką dzieci nie uzyskuje dochodu z gospodarstwa rolnego, od chorego męża otrzymuje 30 zł alimentów, przy czym mąż nie prowadzi z nią wspólnie gospodarstwa domowego od roku 1991 r., od kiedy to nastąpiło oddanie zmieni w bezpłatną dzierżawę w celu otrzymania renty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.
Na wstępie podkreślić trzeba, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie jest związany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Kryterium legalności, przewidziane w powołanym na wstępie przepisie ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), jak i dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych zasad kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, o jakim mowa w art. 145 § 1 lit c P.p.s.a. Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień od razu też zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie sąd nie dokonywał oceny merytorycznej w świetle przepisów prawa materialnego, odnoszącej się do rozstrzygnięcia o odmowie przyznania zasiłku celowego. Dokonanie takiej oceny możliwe jest bowiem jedynie wówczas, gdy ustalenia stanu faktycznego istniejącego na dzień podjęcia zaskarżonego aktu nie budzą wątpliwości, a postępowanie administracyjne czyni zadość zasadom przewidzianym dla niego przez ustawodawcę. Stwierdzone przez Sąd uchybienia wyłączały dokonanie kontroli w tym zakresie.
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję odwoławczą utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o odmowie przyznania skarżącej zasiłki celowego. Odnosząc się w tym miejscu do istoty i charakteru postępowania odwoławczego, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż jest ono wyrazem realizacji określonej w art.15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej K.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w myśl której każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Dwuinstancyjność postępowania związana jest z określonym w art. 127 § 1 K.p.a. prawem strony do zaskarżenia rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Stosownie do regulacji art. 127 § 1 K.p.a., postępowanie odwoławcze może zostać wszczęte w wyniku wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. W tym zakresie ustawodawca w dyspozycji strony pozostawił ponowne rozpoznanie sprawy przez organ drugiej instancji. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. w przypadku pisemnej formy decyzji, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uwzględniając treść art. 129 § 2 K.p.a. dostrzec należy, że dla ustalenia terminu do skutecznego wniesienia odwołania istotne znaczenie ma doręczenie stronie decyzji pierwszoinstrancyjnej. Jest ono czynnością, z której dokonaniem w tym przypadku wiąże się skutek prawny w postaci wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego i rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy jest natomiast stwierdzenie, że odwołanie w sprawie jest dopuszczalne, a nadto, że zachowany został termin do jego wniesienia. Przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne dla takiej oceny. W szczególności, w razie powstania wątpliwości, winien rozważyć wszelkie okoliczności na potwierdzenie zachowania terminu oraz dopuszczalności odwołania. Zgodnie z art. 134 K.p.a. niedopuszczalność odwołania, jak i uchybienie terminu do wniesienia odwołania zamyka bowiem drogę do ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Za niedopuszczalne uznać przy tym należy odwołanie od decyzji, która nie weszła do obrotu prawne, wskutek braku lub nieprawidłowego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej.
Stosownie do powyższego stwierdzić trzeba, że zarówno data doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji, jak i data wniesienia odwołania winny być w sposób niewątpliwy ustalone przez organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji, przy czym dopiero po stwierdzeniu skuteczności doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej organ odwoławczy może przejść do badania zachowania terminu do wniesienia odwołania. Brak prawidłowych ustaleń w tym zakresie powoduje natomiast, że decyzja organu odwoławczego wydana jest z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Dostrzec ponadto przyjdzie, że skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania związany jest z pierwszym zrealizowanym i skutecznym w świetle przepisów prawa doręczeniem decyzji podlegającej zaskarżeniu. Późniejsze, ponowne doręczenie tej samem decyzji nie wywołuje już żadnych skutków prawnych. Oznacza to, że w sytuacji, gdy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Niezależnie od niewłaściwego działania organu pierwszej instancji w tym zakresie, dodatkowo w sytuacji braku wyjaśnienia przyczyny takiego zachowania, nie można z takim powtórnym doręczeniem wiązać odrębnych skutków prawnych dla adresata decyzji, w szczególności nie można traktować takiego doręczenia jako stworzenia nowej możliwości wniesienia odwołania (por wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1935/04, wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 103/09, opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tym samym, kolejne doręczenie decyzji, która weszła już do obrotu prawnego, nie zmienia daty, od której wywołuje ona skutki prawne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - wydana ona została po rozpoznaniu odwołania skarżącej, przy czym organ odwoławczy przyjął, że tryb odwoławczy skutecznie został uruchomiony pismem skarżącej z dnia 19 listopada 2010r., które wniesione zostało po ponownym doręczeniu jej decyzji pierwszoinstancyjnej, w dniu 17 listopada 2010 r. W ocenie organu pismo to stanowiło odwołanie i wniesione zostało z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania. W świetle okoliczności niniejszej sprawy stanowisko organu, wskutek którego doszło do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w drugiej instancji i wydania zaskarżonej decyzji, przesądzające kwestię uznania pisma skarżącej z dnia 19 listopada 2010 r. za dopuszczalne i wniesione w terminie odwołanie, zdaniem Sądu, uznać należało za niezgodne z przepisami prawa. W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., albowiem organ dokonał nieprawidłowej oceny w kwestii skuteczności doręczenia decyzji skarżącej w dniu 17 listopada 2010 r. i nieprawidłowo uznał pismo skarżącej, w oparciu o które rozpoznał sprawę, za odwołanie mogące skutecznie wszcząć tryb odwoławczy, w szczególności zaś za złożone w terminie do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...].
Dostrzec należy, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...], doręczona została na adres skarżącej po raz pierwszy w dniu 1 marca 2010 r. Doręczenie jej w dniu 17 listopada 2010 r. nastąpiło natomiast wskutek ponownego przesłania skarżącej decyzji, w związku z wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia z dnia [...], o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez stronę pismem z dnia 2 marca 2010 r. W postanowieniu tym organ odwoławczy uznał, że doręczenie z dnia 1 marca 2010 r. było nieskuteczne i nie wywołał skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Wbrew ocenie organu wyrażonej we wskazanym postanowieniu, doręczenie z dnia 1 marca 2010 r. uznać jednak należało za skuteczne. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Op 8/11, wydanym na gruncie niniejszej sprawy, a uchylającym powyższe postanowienie, przyjąć bowiem należało, że doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej w trybie art. 43 K.p.a., niepełnoletniej córce strony, jakkolwiek naruszające ten przepis, wywołało skutek prawny. Według oceny Sądu za takim stanowiskiem przemawiało to, że skarżąca nie kwestionowała skuteczności tego doręczenia i nie miało ono dla niej ujemnych skutków, skoro odwołanie złożyła w dniu 4 marca 2010 r., czyli przed upływem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Sąd zauważył ponadto, że pismo, pomimo odebrania go przez osobę małoletnią, dotarło do adresata, należy uznać doręczenie w przedmiotowej sprawie za skuteczne. Sąd wyjaśnił, że wadliwego doręczenia decyzji nie można w każdym przypadku traktować jako bezskutecznego, a doręczonej w ten sposób decyzji - jako decyzji nieistniejącej. Naruszenie przez organ przepisów o doręczeniach nie może wszak działać na niekorzyść strony, która doręczenia tego nie kwestionuje i która - pomimo wadliwego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji - wniosła od niej odwołanie z zachowaniem terminu.
Wobec dokonanej przez Sąd w niniejszej sprawie oceny, wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Sformułowanie, że "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza przy tym, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1629/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; z dnia 6 września 2001 r., sygn. akt III SA 3377/00; System Informacji Prawnej LEX nr 54000). Nawet zatem w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 1999r., sygn. akt I SA 1089/99 - LEX nr 48019). Mając zatem na uwadze powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2011 r. i uwzględniając wyrażone w nim stanowisko Sądu, uznać w niniejszej sprawie należało, że wobec skutecznego doręczenia skarżącej decyzji pierwszoinstancyjnej w dniu 1 marca 2010 r., od tego doręczenia rozpoczął się w niniejszej sprawie bieg terminu do wniesienia odwołania, a późniejsze doręczenie stronie decyzji nie spowodowało ponownego otwarcia tego terminu. Skoro w terminie tym skarżąca wniosła pismo z dnia 2 marca 2010 r. mające znamiona odwołania, gdyż podniesione w nim zarzuty dotyczyły decyzji pierwszoinstancyjnej, to Kolegium powinno dokonać oceny dopuszczalności i zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej w odniesieniu właśnie do tego pisma, następnie w braku negatywnych przesłanek, uznając, że pismo to uruchomiło tryb odwoławczy rozpoznać ponownie sprawę. Jednocześnie Kolegium powinno odnieść się w uzasadnieniu decyzji do podniesionych w tym piśmie zarzutów. Obowiązkiem organu, wynikającym z art. 107 K.p.a., jest bowiem ustosunkowanie się w uzasadnieniu swej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony zawartych w odwołaniu.
Stosownie do powyższego, brak było w niniejszej sprawie podstaw do przyjęcia, że odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżąca wniosła pismem z dnia 19 listopada 2010 r. Mogło stanowić ono jedynie uzupełnienie odwołania, które wniesione zostało pismem z dnia 2 marca 2010 r., po skutecznym doręczeniu stronie decyzji, bądź też inny wniosek. Tym samym, rozpoznając ponownie sprawę i wydając zaskarżoną decyzję bez dokonania prawidłowych ustaleń co do terminu skutecznego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz na podstawie pisma, które wniesione zostało po upływie terminu do wniesienia odwołania i nie stanowiło środka odwoławczego, gdyż ten wniesiony został wcześniejszym pismem, Kolegium naruszyło art. 129 § 2 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Dostrzec przyjdzie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał jedynie na zarzuty podniesione w piśmie skarżącej z dnia 19 listopada 2011 r. i rozpoznając sprawę nie odniósł się do zarzutów z odwołania wniesionego pismem z dnia 2 marca 2010 r.
Końcowo zaznaczyć trzeba, że na prawidłowość dokonanej w niniejszej sprawie oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie ma wpływu to, że ocena w kwestii skuteczności pierwszego doręczania decyzji stronie skarżącej wyrażona została przez Sąd w wyroku z dnia 17 marca 2011 r., wydanym już po podjęciu przez Kolegium zaskarżonej decyzji. Sąd nie podejmuje bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz dokonuje oceny legalności działań organów administracji publicznej. Rozstrzygnięcie organu winno natomiast być podjęte w oparciu o ocenę dokonaną zgodnie z przepisami prawa. Błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego skutkują natomiast wadliwością aktu podjętego na podstawie tych ustaleń. Związanie Sądu w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. spowodowało z kolei, że uwzględniając przesądzoną we wcześniejszym wyroku kwestię skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji dokonanego w dniu 1 marca 2010 r., należało przyjąć, że wobec nieprawidłowego ustalenia przez organ stanu faktycznego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto na dyspozycji art. 152 P.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania odwoławczego wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do obowiązku merytorycznego rozpatrzenia odwołania przez Kolegium, przy uwzględnieniu faktu skutecznego doręczenia decyzji skarżącej w dniu 1 marca 2010 r. i po dokonaniu oceny w zakresie zachowania terminu do wniesienia odwołania w oparciu o tę okoliczność, jak również konieczności odniesienia się w decyzji odwoławczej do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło