II SA/Op 138/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia: 1) przyznać radcy prawnemu G. G. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu M. M. w kwocie 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych czterdzieści groszy) zawierającej podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy), 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 93/14, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił M. M. radcę prawnego, w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku celowego. Pismem z dnia 8 stycznia 2015 r., Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu poinformował, że w sprawie II SO/Op 63/14 na pełnomocnika z urzędu, został wyznaczony radca prawny G. G. W dniu 24 lutego 2015 r. radca prawny G. G., działając w imieniu M. M., wniósł za pośrednictwem organu, skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. W skardze pełnomocnik zawarł także wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone, ani w części, ani w całości. Sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 138/15. Jednocześnie we wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśnił, że wysłał do strony opinię z dnia 30 stycznia 2015 r., o braku podstaw do wniesienia skargi na decyzję z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...], przesyłkę tę kurator skarżącego odebrała w dniu 9 lutego 2015 r. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został odrzucony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd podniósł, że pełnomocnik składając wniosek, uchybił terminowi siedmiu dni, w jakim wniosek ten należało złożyć. W ocenie Sądu, radca prawny G. G. uzyskał wiedzę o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu z dnia 8 stycznia 2015 r., które otrzymał w dniu 12 stycznia 2015 r., a zatem liczony od tego dnia termin 30 dni, upływał w dniu 11 lutego 2015 r. Od tego dnia liczyć więc należy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a termin ten upływał w dniu 18 lutego 2015 r. Wobec tego, składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą, w dniu 24 lutego 2015 r., uchybił terminowi siedmiu dni, wskazanemu w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący zastępowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zarzucając: - naruszenie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Termin bowiem, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. rozpoczął swój bieg w dniu 22 lutego 2015 r. i upływał w dniu 28 lutego 2015 r., co oznacza, że złożenie wniosku w dniu 24 lutego 2015 r. nastąpiło w terminie; - naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o radcach prawnych – poprzez nieuzasadnioną odmowę jego zastosowania i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy ustanowiony z urzędu pełnomocnik sporządził opinię prawną o bezzasadności wnoszenia skargi na ww. decyzję SKO w Opolu, a następnie na wyraźne żądanie J. M. - kuratora M. M. - złożył skargę na kwestionowaną decyzję SKO w Opolu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia; - art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez wadliwe ustalenie, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi mijał w dniu 18 lutego 2015 r., podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało, że mijał on w dniu 28 lutego 2015 r., zatem złożenie przedmiotowego wniosku w dniu 24 lutego 2015 r. nastąpiło w przepisanym prawie terminie. Reasumując przywołane zarzuty, wniesiono o uchylenie postanowienia Sądu I instancji z dnia 13 kwietnia 2015 r. i o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w istocie, w dniu 12 stycznia 2015 r. radca prawny G. G. dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Pełnomocnik w dniu 30 stycznia 2015 r. sporządził i wysłał na adres J. M. - kuratora skarżącego - opinię o bezzasadności wniesienia skargi, wraz z projektem ewentualnej skargi, która może być wniesiona na życzenie strony, którą to opinię kurator odebrała w dniu 9 lutego 2015 r. Pomimo pouczenia zamieszczonego w opinii, dopiero w dniu 22 lutego 2015 r. kurator skarżącego poinformowała pełnomocnika drogą mailową, że życzy sobie wniesienia skargi na ww. decyzję SKO w Opolu, co też pełnomocnik uczynił w dniu 24 lutego 2015 r. Zdaniem pełnomocnika, w realiach sprawy należało przyjąć, że siedmiodniowy termin do przywrócenia terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu, w którym pełnomocnik dowiedział się o życzeniu kuratora co do wniesienia skargi (czyli dzień 22 lutego 2015 r.). Zatem złożenie wniosku w dniu 24 lutego 2015 r. nastąpiło w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. W dniu 28 maja 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe orzeczenie Sądu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia o oddaleniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny podał, że pełnomocnik działający z urzędu, zmierzał w istocie w złożonym zażaleniu, do podważenia przyjętej przez sądy administracyjne wykładni ustalania dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, a tym samym i obliczania terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. NSA uznał także za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 507, z późn. zm.) i Kodeksu etyki, bowiem przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w dniu 13 lipca 2015 r. odrzucił skargę M. M., jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Pismem procesowym z dnia 7 września 2015 r., radca prawny G. G. wniósł o przyznanie wynagrodzenia w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej stwierdzając, że wprawdzie skarga w sprawie została odrzucona, to jednakże przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pełnomocnik sporządził i doręczył skarżącemu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi, a skarga została wniesiona na wyraźne żądanie skarżącego. Postanowieniem z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 138/15, referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego G. G. skarżącemu. Pełnomocnik w dniu 19 października 2015 r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W sprzeciwie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 240 zł powiększonej o należny podatek od towarów i usług. Wskazał, iż nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi w postanowieniu o odmowie przyznania mu kosztów pomocy prawnej, że nienależycie wykonywał on swoje obowiązki fachowego pełnomocnika. Nie zgodził się także ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu, jakoby czynność sporządzenia opinii o bezzasadności skargi nie została wymieniona w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490), a zatem wynagrodzenie za nią jest nienależne. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Na mocy art. 260 P.p.s.a., w brzmieniu sprzed noweli wprowadzonej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), obowiązującym w tym postępowaniu sądowym, wszczętym przed 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) - zwanego dalej rozporządzeniem, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia - stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji wynosi - 50 % stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, zaś gdy sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia, opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze on pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o tym podatku, obowiązującą w dniu orzekania, obecnie 23 %. Sąd, przyznając radcy prawnemu koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną pomoc prawną w sprawie należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika, który udzielił pomocy prawnej polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do zaskarżenia decyzji organu do Sądu. Czynność radcy prawnego miała miejsce przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Opolu. Na podstawie art. 250 i art. 253 P.p.s.a., radcy prawnemu G. G. należy się wynagrodzenie za czynność z zakresu pomocy prawnej wykonaną przez niego. Sąd przy przyznawaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wziął pod uwagę także obowiązujące w tym względzie orzecznictwo sądowe. Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. FSK 80/04, publikowany ONSA i WSA 2004, nr 1, poz. 12, B. Dauter {w:}, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, s 363-364, "Stawki wymienione w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia mają zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.(...) Wysokość kosztów postępowania kasacyjnego wyznaczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 6 cyt. rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych. Jakkolwiek § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia dotyczy sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, albo sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - zasada zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, zawarta w art. 204 P.p.s.a., dotyczy obu stron tego postępowania. Stawki wymienione we wspomnianym § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b mają więc zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną." Orzeczenie powyższe zapadło wprawdzie w odniesieniu do wynagrodzenia za udzielenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale - kierując się wyżej przytoczonym orzeczeniem - wskazać trzeba, że kreuje ono pogląd, iż w razie gdy, w cytowanym rozporządzeniu, nie wymieniono konkretnej czynności jakiej w ramach pomocy prawnej dokonał radca prawny, należy mu przyznać wynagrodzenie w stawce, jak za czynność w nim określoną, najbardziej rodzajowo zbliżoną. W rozporządzeniu określono w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b, że wynagrodzenie za czynność sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wynosi nie mniej niż 120 zł. Czynność ta ,w ocenie Sądu, jest najbardziej rodzajowo zbliżona do czynności sporządzenia opinii o braku wniesienia skargi na decyzję. Wobec tego przyznano radcy prawnemu G. G. wynagrodzenie w kwocie 120 zł, które podwyższono o kwotę podatku od towarów i usług wynoszącą 27, 60 zł. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, dostępnej na stronie internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl., brak określonej kategorii spraw lub czynności w rozporządzeniach wykonawczych nie może przesądzać o uznaniu, że wynagrodzenie za taką sprawę lub czynność nie może być uznane za niezbędny koszt postępowania. Rolą tych rozporządzeń jest wyczerpujące określenie wysokości opłat (stawek) za poszczególne czynności, a nie wyczerpujące określenie tych czynności. O tym, co stanowi niezbędny koszt postępowania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego oraz rzecznika patentowego) rozstrzyga art. 205 § 2 P.p.s.a. Niezbędnym kosztem postępowania jest więc, zgodnie z tym przepisem, wynagrodzenie tegoż pełnomocnika, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, wydatki jednego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Analizowany przepis nie wymienia, jakie czynności wykonywane przez pełnomocnika stanowią podstawę jego wynagrodzenia. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przyjąć w związku z tym należy, zgodnie z regułami języka polskiego, że wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika to nic innego jak zapłata za pracę, jaką wykonał ten pełnomocnik na rzecz strony w ramach łączącego ich stosunku pełnomocnictwa. Tym samym nie ma powodów, aby wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi nie uznać za niezbędny koszt postępowania. Wysokość stawki minimalnej za taką czynność ustala się - jak o tym stanowi § 5 rozporządzenia, przyjmując za podstawę stawkę jak za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju. W ten sam sposób odnośnie należnego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi wypowiedział się w postanowieniu z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt III SO/Wa 24/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a zatem pogląd ten jest zbieżny ze stanowiskiem tut. Sądu. Natomiast w kwestii dalszych działań pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem I instancji, brak jest - zdaniem Sądu - podstaw do przyznania wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, w kwocie netto 240 zł. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu, ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 P.p.s.a. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego za I instancję wynoszą 240 zł i po myśli § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w tym wypadku 55,20 zł. Przyjdzie w tym miejscu odnotować, iż przyznając radcy prawnemu wynagrodzenie trzeba brać pod uwagę, stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia, niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 16 rozporządzenia, każdy wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie, że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Oświadczenie to jest niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowi bowiem przesłankę do przyjęcia, iż za świadczoną pomoc prawną pełnomocnik nie otrzymał wynagrodzenia, a zatem zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa. Badanie istnienia tej przesłanki jest konieczne z uwagi na fakt, że sąd jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, publikowane OSNC 1999/3/63, zamieszczone: System Informacji Prawnej Lex nr 34587). W niniejszej sprawie należy dostrzec, że pełnomocnik z urzędu sporządził skargę, jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, złożył też wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarga na decyzję złożona w imieniu skarżącego M. M. przez pełnomocnika z urzędu, nie została wniesiona skutecznie, nie spowodowała zatem merytorycznego rozpoznania sprawy przez tut. Sąd, gdyż została odrzucona z uwagi na wniesienie jej po terminie. Powodem tego było niezłożenie przez pełnomocnika wraz ze skargą, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia w odpowiednim terminie. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który, jako spóźniony został odrzucony. Zgodnie natomiast z utrwalonym w piśmiennictwie i z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, postanowienie o przyznaniu prawa pomocy oznacza, iż Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadności i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Faktyczne udzielenie pomocy prawnej ma miejsce dopiero wówczas, gdy sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika środek prawny zapewnia dostęp do sądu. To zaś następuje wtedy, gdy środek ten został sporządzony w sposób umożliwiający jego merytoryczne rozpoznanie (por. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (Wydanie 3), s. 599, komentarz do art. 250 P.p.s.a., ISNB 978-83-7334-848-6 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 1648/08, Lex nr 593654, dostępny także na wskazanej wyżej stronie internetowej). Według kolejnego stanowiska piśmiennictwa (patrz. Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Małgorzata Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, Wydawnictwo LexisNexis (Wydanie 1), ISBN-978-83-7334-713-7, rozdział IX, s. 317-318, autor Bogusław Dauter): "Czynność pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu przede wszystkim podlega kontroli merytorycznej w kontekście skutków, jakie ma wywołać w postępowaniu. Może tej kontroli podlegać także w kontekście zasadności przyznania stosownego wynagrodzenia, wszak zgodnie z ogólnie opisaną zasadą, stronie należy się zwrot niezbędnych kosztów postępowania. Czy do niezbędnych kosztów może być zaliczona zapłata za czynność pełnomocnika, która ma ewidentne wady formalne. W jednym z orzeczeń (postanowienie SN z 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, s. 123), Sąd Najwyższy uznał, że czynności adwokata ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu, nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Przeciwny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że mimo nieprofesjonalnego sporządzenia skargi kasacyjnej przez doradcę podatkowego działającego z urzędu, przysługuje mu wynagrodzenie. Analizując te dwa przeciwstawne stanowiska, pozytywnie należy się odnieść do pierwszego z nich. Poza sporem jest, że pełnomocnik procesowy odpowiada za formę i treść składnych przez siebie pism procesowych. W szczególności odnosi się to do formy pisma, tylko bowiem pismo prawidłowe z formalnego punktu widzenia, daje podstawę do jego merytorycznego rozpoznania przez właściwy sąd. Umiejętność prawidłowego zredagowania pisma procesowego pod względem formalno-prawnym jest pewnym minimum, które powinno cechować profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego sąd, rozstrzygając wniosek o przyznanie kosztów, powinien mieć na względzie, czy czynność, za którą pełnomocnik domaga się opłaty, te wszytki elementy profesjonalizmu spełnia. Jeżeli pismo z przyczyn wad formalnych nie wywołało żadnych skutków (np. pismo zostało zwrócone, skarga kasacyjna została odrzucona), to nie można przyjąć, że ta czynność została w istocie zrealizowana (pismo nie wywołało żadnych skutków, skarga kasacyjna nie została rozpoznana). Ponadto trzeba pamiętać o funkcjach, jakie powinna spełniać instytucja nieopłaconej pomocy prawnej. Przede wszystkim chodzi o funkcję dyscyplinującą, która w stosunku do pełnomocnika powinna przejawiać się koniecznością dołożenia maksymalnej staranności w realizacji nałożonych obowiązków, zapłata bowiem za nie pochodzi ze środków Skarbu Państwa. Nie bez znaczenia pozostaje funkcja społeczna, gdyż uprawniony do pomocy prawnej z urzędu nie może pozostawać w przeświadczeniu, że udzielona mu pomoc jest pomocą iluzoryczną". W ocenie Sądu, wniesienie przez pełnomocnika skargi, nie przyczyniło się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W tej kwestii odnotować należy, że przesądzony jest w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie pogląd, że w sytuacji, gdy pełnomocnik z urzędu, zostanie ustanowiony po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, to zobligowany on jest w razie podjęcia decyzji o wniesieniu takiej skargi, złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od dnia w którym dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, a według niektórych poglądów ma na to nawet czas 37 dni. Stanowisko to przekłada się, co również znalazło swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie, na sytuację, gdy pełnomocnik z urzędu chce wnieść skargę na decyzję organu do sądu I Instancji, a upłynął już ustawowy 30 dniowy termin do jej wniesienia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09; z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 313/13, jak też postanowienie tego Sądu z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 164/13, wszystkie zamieszczone na wskazanej wyżej stronie internetowej). Jak już wspomniano wyżej pełnomocnik z urzędu nie dokonał czynności procesowej w odpowiednim terminie. Nieskuteczne złożenie skargi i wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu, nie zasługuje na opłacenie. Skarga nie została bowiem merytorycznie rozpoznana przez Sąd i tym samym czynności pełnomocnika nie przyczyniły się do rozstrzygnięcia sprawy strony. Stąd nie ma możliwości przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi za wszystkie czynności procesowe, których dokonał w sprawie. W tym kontekście Sąd uznał, że jedynie udzielenie stronie porady prawnej w formie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi jest w tej sprawie czynnością, która przyczyniła się do wyjaśnienia sprawy. W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.