II SA/Op 140/10

WyrokWSA w Opolu2010-03-11

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który nabył lokal mieszkalny na kredyt przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu, może być pozbawiony tej pomocy, jeśli nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w momencie składania wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady prawdy obiektywnej i wyważenia interesów, nie badając w sposób wyczerpujący sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza. Samo nabycie lokalu przed złożeniem wniosku nie wyklucza przyznania pomocy finansowej, jeśli funkcjonariusz nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych lub istniała usprawiedliwiona niemożność zamieszkania w zakupionym lokalu. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Służby Więziennej złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, dołączając umowę sprzedaży lokalu i umowę kredytu mieszkaniowego. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ nabył lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Skarżący twierdził, że nigdy nie korzystał z pomocy finansowej i że pomoc ta jest mu należna, gdyż w momencie składania wniosku nie zamieszkiwał w zakupionym lokalu, a jedynie u teściów. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B., oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. K. jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu, z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: K. K., posiadający status mianowanego funkcjonariusza na stałe w Służbie Więziennej w B., w dniu 19 marca 2009 r. złożył w Zakładzie Karnym w B., wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w N. przy ul. [...] m. [...]. Do wniosku dołączył umowę sprzedaży (akt notarialny Rep. A nr [...]) zawartą w dniu 9 marca 2009 r., której przedmiotem jest nabycie własnościowego spółdzielczego prawa do ww. lokalu oraz umowę o kredyt mieszkaniowy, zawartą w dniu 27 lutego 2009 r., z Bankiem [...] na zakup przedmiotowego lokalu. Dyrektor Zakładu Karnego w B. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 i 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że funkcjonariuszowi K. K. nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ na dzień złożenia wniosku był już właścicielem lokalu mieszkalnego spełniającego należne mu normy powierzchni mieszkalnej "a w związku z tym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe." Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i uznania roszczenia w zakresie przyznania pomocy finansowej, oraz wypłatę odsetek od nieterminowo wypłaconego równoważnika z tytułu braku mieszkania. Podniósł, że w przeszłości nie korzystał z pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszowi Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zaakcentował, że organ I instancji popełnił błąd w zakresie interpretacji zapisów ustawy mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uznał decyzję za rażąco naruszającą jego słuszny interes w otrzymaniu pomocy o jaką się zwracał. Podkreślił, że co do zasady, zakup lokalu przed złożeniem wniosku o pomoc finansową nie wyklucza przyznania pomocy funkcjonariuszowi. Przepis art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej określa krąg osób uprawnionych i cel, a ponadto nie odnosi się do terminów zakupu czy też składania wniosków. Na tę okoliczność przywołał uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt OPS 7/08. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu uznał odwołanie za bezzasadne i decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. W uzasadnieniu organ odwoławczy powielił informację zawartą we wniosku o pomoc finansową i wskazał, że wnioskodawca wraz z żoną E. i córką M., zamieszkiwali w domu jednorodzinnym w D. przy ul. [...], do którego tytuł prawny posiada brat żony. Do dnia 8 marca 2009 r., funkcjonariusz K. K. pobierał równoważnik z tytułu braku mieszkania. W dniu 9 marca 2009 r. K. K., wspólnie z żoną, nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w N. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej 61,25 m2, za cenę w kwocie 185 000,00 zł. Organ dodał, że w umowie sprzedaży strony oświadczyły, że przedmiot umowy został wydany w posiadanie strony kupującej przed jej podpisaniem. Na zakup ww. lokalu K. K. zaciągnął kredyt mieszkaniowy w kwocie 113 850,00 zł. Zakupiony lokal mieszkalny położony jest w miejscowości pobliskiej w odniesieniu do miejscowości, w której K. K. stale pełni służbę. Ponadto lokal posiada powierzchnię mieszkalną 39,40 m2, zatem spełnia normy powierzchni mieszkalnej przysługujące funkcjonariuszowi, gdyż wynosi 21 m2 (3 x 7 m2). Organ wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761), zwanej dalej w skrócie ustawą. Zgodnie z art. 85 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jeżeli prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - art. 90 ust. 1 ustawy wraz z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235). Pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał ( § 2 ust. 1 rozporządzenia). Przy czym art. 91 ust. 2 ustawy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ podkreślił, iż K. K. jest właścicielem lokalu mieszkalnego, spełniającego normy przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pobliskiej do miejscowości pełnienie służby, i na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to nie posiada prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do roszczenia w zakresie wypłaty odsetek od nieterminowo wypłaconego równoważnika z tytułu braku mieszkania, organ odwoławczy poinformował funkcjonariusza, że żądanie to pozostawia bez rozpatrzenia, bowiem "wybiega poza zakres niniejszego postępowania odwoławczego, a ponadto polega na nieprawdzie." K. K. w okresie od dnia 16 października 2008 r. do dnia 8 marca 2009 r. pobierał równoważnik z tytułu braku mieszkania. Skargę na powyższą decyzji złożył K. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze oświadczył, ze nigdy nie korzystał z pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej. Przedstawił "historię dochodzonych roszczeń mieszkaniowych" w postępowaniu administracyjnym. Wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który w pełni podzielił stanowisko (negatywne) zajęte przez organ I instancji. Zwrócił uwagę na uzasadnienie powoływanej także przez organ uchwały NSA z 29 kwietnia 2009 r., OPS 7/08, gdyż w jego ocenie, oczekiwana pomoc powinna być jemu przyznana. Podkreślił, że ubiega się w tym postępowaniu administracyjnym o pomoc finansową nie na uzyskanie innego od posiadanego w dniu złożenia wniosku lokalu, ale na spłatę zobowiązań finansowych związanych z wcześniejszym nabyciem lokalu mieszalnego. Dodał, że organ I instancji nie załatwił przedmiotowej sprawy w terminie określonym przepisami K.p.a. Zaakcentował, że z treści pisma organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2009 r., wynikał, że w tej sprawie będzie pozytywny wynik, w terminie późniejszym z uwagi na brak środków finansowych. W obszernej odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg postępowania przed organami I i II instancji, w przedmiocie orzeczonej odmowy udzielenia pomocy finansowej dla skarżącego. Organ stwierdził, że wywiedziona wykładnia przepisów rozdziału 6 ustawy, a w szczególności: art. 85, art. 90 i 91 jest zgodna z orzecznictwem NSA, a zwłaszcza z uchwałą z 29 kwietnia 2009 r, podjętą na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Zaakcentował, że w niniejszej sprawie skarżący nie spełniał podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, w postaci niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w dacie złożenia wniosku. Skarżący od dnia 9 marca 2009 r. ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co przesądziło o odmownym załatwieniu wniosku z dnia 19 marca 2009 r., o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. "Okoliczność, że w dacie składania wniosku skarżący nie zamieszkiwał w zakupionym lokalu mieszkalnym nie miała w sprawie istotnego i przesadzającego znaczenia, a tym samym wpływu na sposób rozstrzygnięcia wniosku, jako, że skarżący nie wykazał jakoby zakupiony lokal mieszkalny nie nadawał się do zamieszkania." Ponadto organ przyznał, że decyzję w I instancji podjęto z naruszeniem terminu, jednakże nie miało to wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W piśmie procesowym skarżącego z dnia 8 marca 2010 r., które osobiście złożył skarżący w tut. Sądzie, w dniu 11 marca 2010 r., zostały powtórzone zarzuty zawarte w odwołaniu jak i w skardze. Dodał, że pozyskane z kredytu mieszkanie będzie obciążać przez 20 lat jego budżet domowy. Zaznaczył, że przed ubieganiem się o kredyt i zakupem mieszkania, sprawę pomocy finansowej konsultował z przełożonym. Był w przekonaniu, że pomoc otrzyma. Dodatkowo swoje przekonanie "budował" na analizie decyzji wydanych w podobnych sprawach, w aspekcie sfinansowania zakupu lokalu przez innych funkcjonariuszy, kolegów z tego samego organu. Na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Podkreślił, że "liczył na udzielenia pomocy finansowej, bo tylko w ten sposób mógł się zdecydować na kredyt hipoteczny i nabycie mieszkania." Po zapewnieniach przełożonego był przekonany, że taką pomoc otrzyma i zdecydował się na kredyt. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem oceny jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...] odmawiającą K. K. udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W tym miejscu zasygnalizować można, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, toczyło się z wniosku skarżącego o udzielenie pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zwanej dalej "ustawą." Właściwie organy orzekającej w niniejszej sprawie stwierdziły, że kwestie uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy rozdziału 6 tej ustawy. W pierwszej kolejności zaakcentować należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci - równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 90 ust. 1 ustawy. Z kolei, przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), stanowi, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał. Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność, iż skarżący - przed złożeniem wniosku o pomoc finansową - nie miał zrealizowanego prawa do lokalu mieszkalnego poprzez przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Korzystał bowiem, do dnia zakupu lokalu mieszkalnego, z uprawnienia o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Wspomnieć też trzeba, że w niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. We wniosku, w pkt 1 podał, że "obecnie wraz z żona i córką zamieszkujemy u teściów.." W świetle zasygnalizowanego stanu faktycznego, poprzedzającego złożenie wniosku, właściwie organy orzekające uznały, że wniosek funkcjonariusza z dnia 19 marca 2009 r., należało rozpatrywać w trybie przepisów rozdziału 6 ustawy. Słusznie też organy podkreślały, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej mogą być zaspokajane w różny sposób. Jak już wyżej wskazano, podstawową formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji lokalu z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 87 ust. 1 ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne świadczenia, w tym pomoc finansowa. Przy czym pamiętać należy, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego. Ponadto zaakcentować trzeba, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być ona też uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej. Do funkcjonariuszy Służby Więziennej będą miały odpowiednio zastosowanie w tej mierze, poczynione uwagi przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/98 (LEX nr 36572) oraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (LEX nr 48037). W celu dalszych rozważań, niezbędnym staje się przytoczyć przepis art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W świetle tego przepisu organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skoro K. K. jest właścicielem lokalu mieszkalnego w N. (w miejscowości pobliskiej w odniesieniu do miejscowości, której stale pełni służbę), spełniającego normy przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, to na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie posiada on prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, organ wskazał na ustalony stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku, tj. umowę kupna-sprzedaży lokalu o pow. 61,25 m2 z dnia 9 marca 2009 r., umowę kredytu z bankiem z dnia 27 lutego 2009 r. oraz oświadczenie z dnia 19 marca 2009 r., w którym podał, że ani on, ani jego żona przed dniem zakupu lokalu nie posiadali prawa własności do lokalu lub części lokalu mieszkalnego. Raz jeszcze powtórzyć trzeba, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza, a realizacja tego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy możliwym jest przydzielenie mu lokalu mieszkalnego, czy też występują negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego lokalu. Jednoznaczne ustalenie sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tj. czy funkcjonariusz zgłaszając roszczenie o to świadczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, ma kluczowe znaczenie w tej sprawie. Na tę okoliczność wskazywał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt OPS 7/08, (LEX nr 490969), podając m.in., że "..w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim - funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy." Ponieważ powyższa uchwała z mocy art. 269 P.p.s.a. jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować. Skoro w rozpoznawanej sprawie, przy ustalaniu stanu faktycznego, w kwestii "zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza" oba organy orzekające w niniejszej sprawie nie dokonały obiektywnej oceny sytuacji a swoje rozstrzygnięcia oparły wyłącznie na przywołanych wyżej dokumentach dołączonych do wniosku, należy uznać, że takie postępowanie organów naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – art. 7 K.p.a. Brak bowiem jest jednoznacznej odpowiedzi, czy w tej sprawie wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w zakupionym lokalu, skoro skarżący już we wniosku podniósł, że zamieszkuje wraz z żoną i córką u teściów. Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury - art. 7 K.p.a., a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa - art. 2 konstytucji RP (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2000 r., V SA 1609/99 – ONSA 2001, nr 3, poz. 121). Ponadto Sąd zauważa, co akcentował skarżący, że udzielona skarżącemu pisemna informacja organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2009 r., utwierdziła go w przekonaniu, że otrzyma pozytywną decyzję, bowiem organ swoje rozstrzygniecie przesuwał w czasie wyłącznie powodu trudności finansowych jednostki, stwierdzając, że "wniosek zostanie rozpatrzony niezwłocznie po uzyskaniu środków finansowych na ten cel." W świetle art. 9 K.p.a., przyjęcie tej informacji z pewnością nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów (art. 8 K.p.a.), jak i realizacji prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). W związku z akcentowaniem przez skarżącego, w tym także w odwołaniu, że pomoc finansowa o jaką wystąpił przysługuje jemu, gdyż w takiej samem sytuacji, tj. po zakupie lokalu organ taką pomoc przyznawał innym funkcjonariuszom, należało uznać za niewystarczające stwierdzenia organu, poprzez zacytowanie przepisów i powtórzenie stanu faktycznego za organem I instancji, że skoro lokal zakupiony został wydany, jest położony w pobliskiej miejscowości stałej służby oraz normy są dochowane, to pomoc nie przysługuje. Organ nie podjął próby wyjaśnienia, jakie okoliczności i dowody przemawiają za negatywnym załatwieniem wniosku funkcjonariusza. Ogólnikowe stwierdzenie, że funkcjonariusz na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe nie czyni zadość realizacji zasady prawdy obiektywnej. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na dyspozycję art. 80 K.p.a., który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości materiału dowodowego. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich zebranych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa (uprawnienia) lub obowiązku strony (zob. wyrok WSA z 6 sierpnia 2008 r., VI SA/Wa 528/08 - LEX nr 512883). Uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, w zakresie braku podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, skutkuje wadliwością decyzji. Zasygnalizować też można, że jeżeli wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia rzeczywistej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza, a funkcjonariusz ten nie wskazuje na konkretny środek dowodowy, to organ prowadzący postępowanie powinien we własnym zakresie dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnotować przyjdzie, że w odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy dokonał wyczerpującej interpretacji prawnej przepisów rozdziału 6 ustawy, w kwestii pomocy finansowej, cytując fragmenty uzasadnienia uchwały NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., wskazał także ogólnie na motywy jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy, jednakże, w takiej formie, to znaczy - uzupełnienie decyzji w odpowiedzi na skargę strony do sądu administracyjnego nie jest prawnie skuteczne ( zob. wyrok NSA z 14 grudnia 1999r., III SA 1756/99 - LEX nr 47228). W związku z powyższym organ ponownie rozpatrując sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., mając na uwadze treść przepisu art. 85, art. 90 i 91 ustawy o Służbie Więziennej oraz przywołaną uchwałą NSA z 29 kwietnia 2009 r., jak przedstawia się sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, z uwzględnieniem, czy w tej sprawie wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w zakupionym lokalu mieszkalnym. Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności sprawy mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej w przedmiocie pomocy finansowej dla wnioskującego funkcjonariusza o tę pomoc. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wynika z art. 135 tej ustawy. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło