II SA/Op 141/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na uchwałę Rady Gminy Domaszowice z dnia 8 grudnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie wyboru przewodniczącego rady gminy postanawia odrzucić skargę. Z. J. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Gminy Domaszowice z dnia 8 grudnia 2014 r., Nr [...], w przedmiocie wyboru przewodniczącego rady gminy. Skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 5 lutego 2015 r., a wpłynęła do tut. Sądu w dniu 16 lutego 2015 r. W tym samym dniu została przekazana listem poleconym do Rady Gminy Domaszowice, celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", i udzielenia przez organ odpowiedzi oraz nadesłania akt administracyjnych. Z. J. zarzucił w skardze, że uchwała narusza art. 25a ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP, i wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazał, że pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. zwrócił się do Wojewody Opolskiego, zawiadamiając, że w dniu 8 grudnia 2014 r. Rada Gminy Domaszowice dokonała wyboru Przewodniczącego Rady Gminy w osobie Jana Nowaka, który brał udział w głosowaniu tajnym i wynikiem 8 głosów do 7 został wybrany do pełnienia tej funkcji. Pismo z dnia 22 grudnia 2014 r. traktował jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wymagane na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Odpowiadając na skargę, Gmina Domaszowice wniosła o jej odrzucenie, ponieważ przed wniesieniem skargi do Sądu Z. J. nie wezwał na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 27 marca 2015 r., doręczonym w dniu 7 kwietnia 2015 r., Sąd wezwał skarżącego go do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi wezwał zaskarżony organ, trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.), zwanej dalej usg, do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 14 kwietnia 2015 r. Z. J. wyjaśnił, że nie wzywał organu do usunięcia naruszenia prawa, lecz wystąpił do Wojewody Opolskiego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały w trybie nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, jako niedopuszczalną. Przedmiotem skargi Z. J., wniesionej na podstawie art. 101 usg, jest uchwała Rady Gminy Domaszowice podjęta w przedmiocie wyboru przewodniczącego rady gminy. Przed dokonaniem oceny zasadności skargi należało, w pierwszym rzędzie, wyjaśnić, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne skutecznego jej złożenia, w szczególności Sąd zobowiązany był zbadać, czy przed wniesieniem skargi do Sądu, Z. J. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Zawarte w art. 52 § 2 P.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PiP 2004, z. 3, s. 65). Środki zaskarżenia mogą wynikać z przepisów odrębnych. W przypadku skargi na uchwałę rady gminy, środkiem zaskarżenia jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie bowiem do art. 101 ust. 1 usg, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 2/07, publik. ONSAiwsa z 2007 r., Nr 3, poz. 60), stwierdzono, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 usg. W myśl przepisu art. 53 § 2 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z powołanych przepisów wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, a termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia wzywającemu odpowiedzi organu, albo od dnia wniesienia wezwania, jeżeli organ odpowiedzi nie udzielił. Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa uniemożliwia wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Instytucja wezwania ma na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Dopiero w przypadku, gdy organ nie zastosuje się do wezwania, zachodzi przesłanka do wniesienia skargi do sądu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wyczerpał obligatoryjny tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Gminy Domaszowice z dnia 8 grudnia 2014 r. w przedmiocie wyboru przewodniczącego rady gminy Przytoczony wyżej przepis art. 101 ust. 1 usg określa szczególne, w stosunku do przepisów procedury sądowoadministracyjnej, przesłanki dopuszczalności zaskarżenia aktu. Z regulacji tej wyraźnie wynika, że dopuszczalność złożenia skargi w tym trybie zależy od wcześniejszego, bezskutecznego wezwania skarżonego organu do usunięcia naruszenia prawa. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że "bezskuteczność", o której mowa, będzie polegać - w przypadku skarżenia uchwały rady gminy - na odmowie usunięcia naruszania interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego albo, gdy rada nie wypowie się w tej kwestii w odpowiednim dla załatwienia sprawy terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd zwrócił się do Z. J. o usunięcie braków formalnych skargi przez wykazanie, że wzywał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie, w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący wskazał, że nie wzywał Rady do usunięcia naruszenia prawa. Za takie wezwanie nie sposób natomiast uznać wystąpienia do Wojewody Opolskiego, czyli innego organu, z żądaniem uchylenia zaskarżonej uchwały w trybie nadzoru. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skarżący nie wyczerpał przed wniesieniem skargi do Sądu koniecznego trybu, bowiem nie wezwał właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Konsekwencją powyższego stwierdzenia jest z kolei konieczność odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe, skarga na uchwałę z dnia 8 grudnia 2014 r., Nr [...] Rady Gminy Domaszowice jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie wskazanego art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.