II SA/Op 144/10
WyrokWSA w Opolu2010-03-11
Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej, który nabył lokal mieszkalny na własność przed złożeniem wniosku o pomoc finansową na uzyskanie lokalu, może być pozbawiony tego świadczenia, jeśli lokal ten wymaga kapitalnego remontu i nie nadaje się do zamieszkania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), nie ustalając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w zakresie możliwości zamieszkania w zakupionym lokalu. Skoro funkcjonariusz nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z powodu konieczności remontu, a organy oparły się na jego niepełnej wiedzy, uchylono decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej.Stan faktyczny
A. M., funkcjonariusz Służby Więziennej, złożył wniosek o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, dołączając umowę kupna-sprzedaży lokalu i umowę kredytu. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił przyznania pomocy, uznając, że funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ był już właścicielem lokalu spełniającego normy powierzchniowe. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że nabyty lokal wymaga kapitalnego remontu i nie nadaje się do zamieszkania, a organy nie wzięły tego pod uwagę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. M. jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu, z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
A. M. złożył w Zakładzie Karnym w B., w dniu 3 września 2009r., wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...]. Do wniosku dołączył umowę kupna - sprzedaży (akt notarialny Rep. A nr [...]) zawartą w dniu 26 sierpnia 2009 r., której przedmiotem jest nabycie własnościowego prawa do ww. lokalu mieszkalnego oraz umowę o kredyt mieszkaniowy, zawartą w dniu 12 sierpnia 2009 r., z Bankiem [...] na zakup przedmiotowego lokalu.
Dyrektor Zakładu Karnego w B. decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 i 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), odmówił A. M. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że funkcjonariuszowi temu nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ponieważ na dzień złożenia wniosku był już właścicielem lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] m [...]., spełniającego należne mu normy powierzchni mieszkalnej, a w związku z tym miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie jest osobą uprawniona do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie tego lokalu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M. uznając, że odmowa udzielenia pomocy finansowej jest dla niego krzywdząca. Oświadczył, że do dnia 26 sierpnia 2009 r. nie posiadał własnego mieszkania i w związku z tym pobierał równoważnik z tytułu braku mieszkania. Starając się o przyznanie pomocy finansowej uzyskał informację w zakładzie pracy o konieczności dołączenia do wniosku dokumentów: umowy kupna mieszkania i umowy o spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych na kupno mieszkania. Gdyby takich informacji nie otrzymał, to wniosek złożyłby przed zakupem mieszkania. Z informacji uzyskanych w zakładzie pracy wynikało, że "są to niezbędne dokumenty, które musza być załączone do wniosku." Zaakcentował, że dotychczas pomoc finansowa była przyznawana funkcjonariuszom "na takich samych warunkach jak w moim przypadku (czyli po podpisaniu umowy kupna - sprzedaży)." Dodał, że zaciągnięty kredyt jest na zakup pierwszego mieszkania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. o odmowie przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy. Podniósł, że zakupiony lokal mieszkalny jest w miejscu wykonywania pracy wnioskodawcy. Przed zakupem funkcjonariusz A. M. pobierał równoważnik z tytułu braku mieszkania. W dniu 26 sierpnia 2009 r. wspólnie z żoną, nabył własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...], o powierzchni użytkowej 47,58 m2, za cenę w kwocie 160 000,00 zł. Organ dodał, że w umowie sprzedaży strony oświadczyły, że przedmiot umowy został wydany na rzecz strony kupującej. Na zakup ww. lokalu A. M. zaciągnął kredyt mieszkaniowy w kwocie 153 000,00 zł. Ponadto lokal posiada powierzchnię mieszkalną 30,00 m2, zatem spełnia normy powierzchni mieszkalnej przysługujące funkcjonariuszowi, gdyż dla jego rodziny wynosi 21 m2 (3 x 7 m2). Ponadto, zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 27 listopada 2009 r., lokal nadawał się do zamieszkania.
Organ wskazał, że uprawnienia mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761), zwanej dalej w skrócie ustawą. Zgodnie z art. 85 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jeżeli prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - art. 90 ust. 1 ustawy wraz z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235). Pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał (§ 2 ust. 1 rozporządzenia). Przy czym art. 91 ust. 2 ustawy stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ podkreślił, iż A. M. jest właścicielem lokalu mieszkalnego spełniającego normy przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pełnienia służby, i na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to nie posiada prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Skargę na powyższą decyzję złożył A. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Stwierdził, że w niniejszej sprawie fakt nabycia lokalu przed złożeniem wniosku nie może stanowić okoliczności do odmowy udzielenia oczekiwanej pomocy finansowej. Powołując się na uchwałę NSA z 29 kwietnia 2009 r., OPS 7/08 podniósł, że uprawienia z art. 90 ust. 1 ustawy nie można wiązać z data nabycia lokalu ani też z datą złożenia wniosku, bowiem istotne jest to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Podkreślił, że pomimo, iż nabył lokal mieszkalny to nadal nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, gdyż lokal nabyty nie nadaje się do zamieszkania i wymaga kapitalnego remontu, a ta okoliczność nie została przez organ wzięta pod uwagę. Skarżący do skargi dołączył opinię o stanie technicznym lokalu oraz budynku, w którym ten lokal się mieści. Dodał, że trakcie postępowania odwoławczego "zobowiązano skarżącego do złożenia oświadczenia – czy nabyty lokal nadaje się zamieszkania. Skarżący nie znając definicji lokalu nadającego się do zamieszkania," oświadczył, że tak, nie posiadając wiedzy z zakresu budownictwa. W tym samym czasie, okazało się, że lokal nie nadaje się do zamieszkania.
W obszernej odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu wniósł o jej oddalenie. Organ opisał przebieg postępowania przed organami I i II instancji, w przedmiocie orzeczonej odmowy udzielenia pomocy finansowej dla skarżącego. Organ stwierdził, że wywiedziona wykładnia przepisów rozdziału 6 ustawy, a w szczególności: art. 85, art. 90 i 91 jest zgodna z orzecznictwem NSA, a zwłaszcza z uchwałą z 29 kwietnia 2009 r, podjętą na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Zaakcentował, że w niniejszej sprawie skarżący nie spełniał podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, w postaci niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w dacie złożenia wniosku. Zebrane w sprawie dowody wskazują, że skarżący od dnia 26 sierpnia 2009 r. ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co przesądziło o odmownym załatwieniu wniosku z dnia 3 września 2009 r., o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. "Wnioskodawca nie zgłaszał, jakoby zakupiony lokal nie nadawał się do zamieszkania." Organ przypomniał, że w postępowaniu odwoławczym funkcjonariusz złożył oświadczenie, że lokal nadaje się do zamieszkania, z zaznaczeniem, że wymaga remontu. Zdaniem organu, w dacie składania wniosku skarżący był właścicielem lokalu mieszkalnego nadającego się do zamieszkania, miał więc zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W dacie bowiem złożenia wniosku nie istniały przesłanki do przyznania skarżącemu lokalu na podstawie decyzji. Organ dodał, że z faktu prowadzonego przez skarżącego remontu "nie sposób wywodzić, że remontowany lokal nie nadaje się do zamieszkania. Oznacza to jedynie, że lokal jest modernizowany co powoduje polepszenie jego standardu."
Na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Podkreślił, że w praktyce organów więziennictwa najpierw należało nabyć lokal mieszkalny a następnie starać się o udzielenie pomocy finansowej, co też skarżący uczynił. Zaakcentował, że lokal nabyty wymaga gruntownego remontu i nie nadaje się do zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury, która doprowadziła do wydania zaskarżonego aktu.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem oceny jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia [...], który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w B. odmawiającą A. M. udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W tym miejscu zasygnalizować można, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, toczyło się z wniosku skarżącego o udzielenie pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.), zwanej dalej "ustawą." Właściwie organy orzekającej w niniejszej sprawie stwierdziły, że kwestie uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej regulują przepisy rozdziału 6 ustawy.
W pierwszej kolejności zaakcentować należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W przypadku, gdy prawo to, nie może być zrealizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje funkcjonariuszowi dwojakiego rodzaju uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci - równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 90 ust. 1 ustawy. Z kolei, przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1235), stanowi, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a lokalu takiego nie otrzymał.
Kwestią bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność, iż skarżący - przed złożeniem wniosku o pomoc finansową - nie miał zrealizowanego prawa do lokalu mieszkalnego poprzez przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Korzystał bowiem, do dnia zakupu lokalu mieszkalnego, z uprawnienia o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej, tj. "dofinansowania do zakupu mieszkania", którego stał się współwłaścicielem, na zakup którego zaciągnął kredyt mieszkaniowy w banku. W świetle przedstawionego stanu faktycznego, poprzedzającego złożenie wniosku, właściwie organy orzekające uznały, że wniosek należało rozpatrywać w trybie przepisów rozdziału 6 ustawy. Słusznie też organy podkreślały, że potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej mogą być zaspokajane w różny sposób. Jak już wyżej wskazano, podstawową formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji lokalu z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 87 ust. 1 ustawy. Dopiero, gdy przydziału takiego nie dokonano, w grę mogą wchodzić inne świadczenia, w tym pomoc finansowa. Przy czym pamiętać należy, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego. Ponadto zaakcentować trzeba, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Nie może być ona też uznawana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej. Do funkcjonariuszy Służby Więziennej będą miały odpowiednio zastosowanie w tej mierze, poczynione uwagi przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/98 (LEX nr 36572) oraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 (LEX nr 48037).
W celu dalszych rozważań, niezbędnym staje się przytoczyć przepis art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi, który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W świetle tego przepisu organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skoro A. M. jest właścicielem lokalu mieszkalnego, spełniającego normy przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, położonego w miejscowości pełnienie służby, to na dzień złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie posiada on prawa do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a co się z tym wiąże, nie posiada prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie powyższego stanowiska, organ wskazał na ustalony stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku z dnia 3 września 2009 r., a to: umowę kupna-sprzedaży lokalu o pow. 47,58 m2 z dnia 26 sierpnia 2009 r., umowę kredytu z bankiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. oraz oświadczenie z dnia 27 listopada 2009r. złożone na żądanie organu odwoławczego, w którym skarżący podał, że mieszkanie nadaje się do zamieszkania.
Raz jeszcze powtórzyć trzeba, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza, a realizacja tego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występując o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy możliwym jest przydzielenie mu lokalu mieszkalnego, czy też występują negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie takiego lokalu. Jednoznaczne ustalenie sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie pomocy finansowej, tj. czy funkcjonariusz zgłaszając roszczenie o to świadczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, ma kluczowe znaczenie w tej sprawie. Na tę okoliczność wskazywał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt OPS 7/08, (LEX nr 490969), podając m.in., że "..w przypadkach takich jak: umowa najmu, współwłasność lokalu lub domu, ale przy usprawiedliwionej niemożności zamieszkania w nim - funkcjonariusz Służby Więziennej nie powinien być pozbawiony prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy." Ponieważ powyższa uchwała z mocy art. 269 P.p.s.a. jest wiążąca dla sądów administracyjnych, dlatego też skład orzekający w niniejszej sprawie jest zobligowany tę uchwałę respektować.
Skoro w rozpoznawanej sprawie, przy ustalaniu stanu faktycznego w kwestii "zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza" organ I instancji nie poczynił wszechstronnej oceny a organ odwoławczy tę ocenę oparł na oświadczeniu skarżącego z dnia 27 listopada 2009 r., należy uznać, że takie postępowanie organów naruszyło zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – art. 7 K.p.a. Brak bowiem jednoznacznej odpowiedzi, czy w tej sprawie wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w zakupionym lokalu. Tego rodzaju działanie organu administracji jest nie do pogodzenia z zasadami rzetelnej procedury - art. 7 K.p.a., a przez to z konstytucyjną zasadą państwa prawa - art. 2 konstytucji RP (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2000 r., V SA 1609/99 – ONSA 2001, nr 3, poz. 121).
Ponadto Sąd zauważa, co akcentował skarżący, że nie posiada on specjalistycznej wiedzy z zakresu budownictwa a błędnie udzielona informacja przez organ w przedmiocie "lokalu nadającego się do zamieszkania" poprzez posiadanie przez ten lokal mediów, spowodowała, że funkcjonariusz złożył oświadczenie, że lokal nadaje się do zamieszkania, podczas, gdy lokal wymaga kapitalnego remontu i w nim nie zamieszkiwał lecz remontował. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na dyspozycję art. 80 K.p.a., który nakazuje ocenę poszczególnych dowodów w kontekście całości materiału dowodowego. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich zebranych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem prawa (uprawnienia) lub obowiązku strony (zob. wyrok WSA z 6 sierpnia 2008 r., VI SA/Wa 528/08 - LEX nr 512883). Dodać też trzeba, że skoro zobowiązano funkcjonariusza do złożenia powyższego oświadczenia, to w myśl art. 9 K.p.a. należało poinformować funkcjonariusza, jak istotne znaczenie dla ustalenia jego praw ma żądany przez organ dokument.
Uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, w zakresie braku podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, skutkuje wadliwością decyzji. Zasygnalizować też można, że jeżeli wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie był wystarczający do ustalenia rzeczywistego stanu w kwestii spornej, a strona nie wskazuje na konkretny środek dowodowy, to organ prowadzący postępowanie powinien we własnym zakresie dopuścić i przeprowadzić stosowne dowody (zob. wyrok WSA z 9 października 2008 r., I SA/Wa 671/08, (zdanie pierwsze) - LEX nr 521942.
W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym organ ponownie rozpatrując sprawę, ustali zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., mając na uwadze treść przepisu art. 85, art. 90 i 91 ustawy o Służbie Więziennej oraz przywołaną uchwałą NSA z 29 kwietnia 2009 r., czy w tej sprawie wystąpiła usprawiedliwiona niemożność zamieszkiwania w zakupionym lokalu mieszkalnym. Dopiero ustalone w takich warunkach okoliczności mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej w sprawie wnioskowanej przez funkcjonariusza pomocy finansowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wynika z art. 135 tej ustawy. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło