II SA/Op 153/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. T. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. W dniu 23 stycznia 2015 r. skarżący odebrał decyzję z dnia 23 września 2014 r., a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w dniu 26 stycznia 2015 r. (data nadania przesyłki placówce pocztowej). Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II SO/Op 7/15, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] zawiadomiła Sąd w dniu 23 lutego 2015 r., że na pełnomocnika z urzędu dla skarżącego został wyznaczony radca prawny K. K. W dniu 3 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik T. R. złożył - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu - skargę na decyzję z dnia 23 września 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku wskazał, że pismo OIRP w [...] o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie otrzymał w dniu 25 lutego 2015 r., a w dniu 26 lutego 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy, dlatego też ustawowy termin do wniesienia skargi uległ przekroczeniu, stąd też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest zasadny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu domagało się odrzucenia skargi z uwagi na wniesienie jej po ustawowym 30-dniowym terminie, a w wypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi - o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1 i 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zaznaczyć trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe; pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżący zwrócił się do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi w dniu 26 stycznia 2015 r. czyniąc to zatem niezwłocznie, bo w trzecim dniu po otrzymaniu decyzji w dniu 23 stycznia 2015 r. Takie działanie skarżącego było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik wskazał, że w dniu 25 lutego 2015 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji, w dniu 26 lutego 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 3 marca 2015 r. złożył wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Rozpoznając wniosek, Sąd kierował się poglądami utrwalonymi w orzecznictwie. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, teza 2, opubl. LEX nr 551906, trafnie uznano, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem, z którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. Dlatego, w ocenie Sądu, siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z poglądem, wedle którego zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu) przez adwokata czy radcę prawnego ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu, kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca. Zasadne jest zatem w sytuacji ustanowienia radcy prawnego w trybie art. 244 P.p.s.a., uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a), dnia, w którym radca prawny miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do wniesienia zatem skargi i wniosku w dniu 3 marca 2015 r., należy odnotować, że liczony od dnia 25 lutego 2015 r. termin 30 dni upływał w dniu 27 marca 2015 r. Pełnomocnik zatem zmieścił się - składając 3 marca 2015 r. skargę i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia - w obowiązującym go terminie. W oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest tu zachowanie się samej strony, która niezwłocznie, to jest w trzecim dniu po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie jej profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że zarówno strona skarżąca, jak i jej pełnomocnik, nie zawinili w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co uprawdopodobnili, zachowując jednocześnie wyżej opisany wymóg formalny z art. 87 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.